II SA/Bd 1311/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. K. U. W. i M. "P." Sp. z o.o. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. K. U. W. i M. "P." Sp. z o.o. w O. kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 1311/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., Prezydent M. [...] zezwolił P. K. U. W. i M. "P. " Sp. z o.o. z siedzibą w O. na zajęcie pasa drogowego w celu dalszego prowadzenia robót w pasie drogowym ul. [...] we [...] w okresie od [...] lipca 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca spółka, wnosząc w dniu [...] sierpnia 2017 r., odwołanie. Odwołanie zostało zwrócone pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] sierpnia 2017 r. przez operatora pocztowego z adnotacją – adresat nieznany. Wobec zaistniałej sytuacji, w dniu [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu wskazując, iż odwołanie zostało nadane do prawidłowo oznaczonego organu, jednakże zaadresowane błędnie przez pracownika kancelarii na ulicę Z. 13/21 zamiast ulicę Z. 13/21. Jednocześnie wskazał, iż tego dnia, nadanych do organu było łącznie sześć przesyłek, z czego cztery zostały dostarczone. W dniu [...] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka do uwzględnienia wniosku, jaką jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Zdaniem organu, omyłka przy adresowaniu korespondencji przez pracownika kancelarii jest wystarczającą przesłanką do przypisania stronie winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] października 2017 r., pełnomocnik spółki złożył skargę do tut. Sądu i wniósł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. Art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, jak również poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia faktu, że 4 z 6 błędnie zaadresowanych przesyłek zostało skutecznie doręczone organowi, co wykluczało po stronie skarżącego winę, w zakresie niedoręczenia dwóch pozostałych przesyłek oraz obligowało organ do przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. w oparciu o art. 58 § 1 k.p.a 2. Art. 8 k.p.a. w zw. z art. 58 §1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie wzbudzający zaufania uczestników do władzy publicznej tj. odmowę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, pomimo ustawowego obowiązku jego przeprowadzenia oraz wniosku strony w tym zakresie, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu na złożenie odwołania, a w konsekwencji uniemożliwiało poddanie kontroli instancyjnej decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym powstaniem dotkliwej szkody majątkowej po stronie skarżącego, będącego inicjatorem postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji jak i jedynym jej adresatem. Organ w odpowiedzi na skargę podniósł, iż osoba dokonująca wysyłki powinna zadbać, by należycie wskazać adres przesyłki. Nie czyniąc tego, ponosi winę za brak jej skutecznego doręczenia. Ponadto organ wskazał, iż bez znaczenia jest fakt doręczenia przez pracownika poczty pozostałych (także błędnie zaadresowanych) przesyłek. W żaden sposób, nie przenosi to odpowiedzialności na tego pracownika w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Organ wskazał, iż dla przypisania stronie winy, wystarczające jest wykazanie niedbalstwa czy też niedopatrzenia, zaś pełnomocnik skarżącej jako profesjonalista winien być bardziej rygorystycznie postrzegany albowiem zdaje sobie sprawę z wagi takich kwestii formalnych. Podkreślono, iż zawodowy charakter pełnomocnika powoduje, że odpowiedzialność przenosi się na wszystkie osoby, którymi pełnomocnik się posługuje. Odpowiada zatem za wszelkie błędy i niedociągnięcia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, iż wojewódzki sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu (decyzji administracyjnej czy postanowienia) w zakresie obejmującym ocenę jego zgodności z obowiązującym prawem. W ramach tak określonej kognicji, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż w wyniku jego wydania doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Przedmiotem rozpoznania sprawy była legalność postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W istocie należało dokonać ustalenia, czy można przypisać stronie winę i tym samym odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania, gdy strona nadała odwołanie, wskazując błędny adres organu, co spowodowało brak skutecznego doręczenia przesyłki. Instytucja przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 58 k.p.a. przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, równoczesne dopełnienie czynności, której dokonania w terminie uchybiono. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Jednakże stosownie do treści art. 59 § 2 o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania złożonej skargi należy w pierwszej kolejności zauważyć, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Priorytetowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 834/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy wskazać, że do oceny czy uchybienie terminu było zawinione, należy rozważyć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma więc zastosowanie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 136/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie należy wskazać, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania było błędne oznaczenie na kopercie adresu organu. Problem dotyczył bowiem dwóch nazw ulic o podobnej nazwie – Z. i Z.. W konsekwencji, operator pocztowy nie doręczył ww. przesyłki, zwracając ją do nadawcy z uwagi na fakt, że pod wskazanym adresem nie miał swojej siedziby organ. Podkreślenia jednak wymaga, iż odwołanie zostało nadane do prawidłowo oznaczonego adresata, z prawidłowo podaną siedzibą, jednak na nieprawidłowy adres. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, popełnienie literówki w przepisywaniu adresu nie może świadczyć o winie strony. Przyjęcie stanowiska, iż pracownik spółki "chciał" lub "godził się" na to, by popełnić literówkę, przeczy logicznej ocenie całokształtu okoliczności. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, iż odwołanie nadane było w ustawowym terminie do jego wniesienia oraz do właściwego organu, a zatem strona mając zamiar skutecznego złożenia odwołania, podjęła wszelkie niezbędne czynności. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż po otrzymaniu zwrotnym nadanego pisma pełnomocnik dołożył starań, by przywrócić termin do złożenia odwołania. W tym celu złożył w terminie siedmiodniowym wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie dokonując czynności, dla której był określony termin. Zdaniem Sądu, odmowa przywrócenia terminu, przez przypisanie winy pełnomocnikowi strony w uchybieniu terminu, polegającej na popełnieniu oczywistej omyłki pisarskiej jest zbyt rygorystyczne. Oceniając przesłankę winy w tym ujęciu, należało ocenić nie tylko fakt popełnienia literówki, lecz także zachowanie pełnomocnika zarówno w chwili składania odwołania jak i po powzięciu wiedzy o niedotarciu do adresata przesyłki. Zbyt daleko idące, zdaniem Sądu jest uznanie, iż oczywista omyłka pisarska jest wynikiem niedbalstwa. Z niedbalstwem mamy do czynienia, gdy wskutek niepodjęcia określonych działań lub czynności przez lekceważenie ich znaczenia, albo wykonanie zadania w sposób niestaranny, bez dbałości o dokładność, rzetelność czy zgodność z ewentualnymi wymaganiami, czynność ta jest wykonana wadliwie. Nie można jednak mówić o niedbalstwie w sytuacji, gdy pomimo dołożenia wszelkich starań (tu sporządzenia odwołania, kierowanego do właściwego adresata z prawidłowo podaną siedzibą), by rzetelnie wywiązać się ze swoich obowiązków, powstają nieprawidłowości. Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien uwzględnić także skutki wywołane uzyskaniem przez decyzję cechy ostateczności i zamknięcia tym samym stronie drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Takie działanie, przy błędzie literowym w adresie, który spowodował uchybienie terminu, w ocenie Sądu implikuje zbyt daleko idące konsekwencje w stosunku do zaistniałej przyczyny braku skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej odwołanie. Mając powyższe na uwadze, należało uchylić postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)