II GZ 59/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia "S" w B na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 472/17 w zakresie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skarg K z siedzibą w S oraz R w B na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [..] grudnia 2016 r. nr [..] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia prezesa zarządu oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. odmówił dopuszczenia organizacji społecznej S w B do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skarg K z siedzibą w S oraz Rady Nadzorczej S w Bytomiu na decyzję na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) z dnia [..] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia prezesa zarządu. Sąd I instancji podał, że KNF decyzją z dnia 20 grudnia 2016 r. nr utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia 22 września 2015 r. odmawiającą wyrażenia zgody na zatwierdzenie J N na stanowisku P w B. Na powyższą decyzję Rada Nadzorcza S w B oraz K z siedzibą w S wniosły skargi do Sądu. Sprawy z tych skarg zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia Pełnomocnik Rady Nadzorczej S w B wniósł o dopuszczenie kandydata na prezesa zarządu jako uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. WSA odmówił dopuszczenia kandydata na prezesa zarządu do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. II GZ 896/17 NSA oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 8 maja 2018 r. S. w B (dalej S) złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. WSA uzasadniając odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu wyjaśnił, że z art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika, że warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przed sądem w charakterze uczestnika w sprawie dotyczącej innej osoby jest to, aby sprawa sądowoadministracyjna dotyczyła zakresu statutowej działalności tej organizacji. Nie wystarczy jednak samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd zwrócił uwagę, że cele Stowarzyszenia i sposób ich realizacji zostały ujęte w sposób bardzo szeroki i ogólny, jednak nie wynika z nich by cele S były realizowane poprzez reprezentowanie interesów swoich członków w postępowaniach sądowych. W niniejszej sprawie kandydat na prezesa zarządu nie był stroną postępowania administracyjnego, a postępowanie administracyjne prowadzone było na wniosek S w B. Sąd I instancji uznał, że okoliczność rozpatrywania przez organ kandydatury na stanowisko prezesa zarządu nie stanowi wykazania interesu prawnego w znaczeniu art. 28 k.p.a. i art. 33 § 2 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie nie dotyczy wprost praw i obowiązków takiego podmiotu, ani celów statutowych organizacji w której jest zrzeszony. Złożony wniosek opiera się jedynie na interesie faktycznym i przekonaniu, że organ prowadząc postępowanie działał niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego stowarzyszenie wskazało, ze w ramach wsparcia przedsiębiorczości i wspierania organizacji społecznych stowarzyszenie na podstawie art. 33 ust. 2 p.p.s.a. jest uprawnione do uczestniczenia w postępowaniu. Prowadzone przez Sąd postępowanie bezpośrednio znajduje przełożenie na to jaki będzie skład najwyższych władz S. To czy prawidłowe są działania organów, wpływające dna dalsze funkcjonowanie S bez wątpienia pozostaje w zakresie zainteresowania stowarzyszenia – działanie takie przekładać się mogą na dalszą współpracę ze stowarzyszeniem w zakresie jego działań statutowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w faktach, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak ujętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który istnieje w sytuacji, gdy dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego potwierdzić przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Podstawą materialnoprawną do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. – o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 z późn. zm.) i ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 614). Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o skok kasy, w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, wystąpią do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskami o zatwierdzenie prezesów zarządów. Stosownie natomiast do ust. 7 tego artykułu ustawy, w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa m. in. w ust. 1 pkt 2 w przewidzianych terminach lub po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego osoby, której wniosek taki dotyczy, mandat związany z pełnioną przez tę osobę funkcją wygasa. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 maja 2017 r. sygn. II GSK 927/17 wyjaśnił, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, o zatwierdzenie - na wniosek Kasy prezesa zarządu dotyczy wyłącznie relacji pomiędzy Kasą a organem, zaś podmiot zainteresowany tym kto będzie sprawował funkcję prezesa zarządu Kasy, nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji skoro kandydat na prezesa zarządu, który z osobistych względów jest zainteresowany udziałem w tym postępowaniu, nie ma legitymacji do udziału w nim, to tym bardziej organizacja której kandydat na prezesa zarządu jest członkiem, tylko z tego tytułu, że zrzesza pewną grupę osób, tej legitymacji mieć nie może. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu prawnego w dopuszczeniu do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg na decyzję organu o odmowie zatwierdzenia prezesa zarządu, a tym samym nie można było przyznać mu stosownych uprawnień procesowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.