I GZ 61/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 163/18 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 163/18 odrzucił skargę kasacyjną S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 28 maja 2019 r., oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Sąd I instancji wskazał, że po doręczeniu skarżącemu odpisu ww. wyroku z uzasadnieniem 1 lipca 2019 r., skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z 23 grudnia 2019 r., sygn. akt I SPP/Bd 197/19 Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy pismem z 24 lutego 2020 r. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego B. Ł. Pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy 3 marca 2020 r. W wyniku wniosku skarżącego z 7 marca 2020 r. o zmianę pełnomocnika radca prawny B. Ł. została zwolniona z obowiązku zastępowania skarżącego. W konsekwencji powyższego, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy pismem z 13 marca 2020 r. wyznaczył dla skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, pełnomocnika w osobie radcy prawnego R. F.. Nowy pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną 26 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego). Złożył jednocześnie ze skargą kasacyjną wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 14 września 2020 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2020 r. , sygn. akt I GZ 333/20 zostało oddalone. Z uwagi na powyższe postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu wniosku o przywrócenie prawa pomocy stało się ostateczne. WSA zaznaczył, że pierwszy pełnomocnik, radca prawny B. Ł. dowiedziała się o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem dla skarżącego 26 lutego 2020 r. odbierając dokument z wyznaczeniem osobiście w Biurze Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy. Natomiast drugi pełnomocnik wyznaczony później, radca prawny R. F., dowiedział się o wyznaczeniu 31 marca 2020 r. W realiach sprawy, mając na uwadze treść art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), uwzględniając jednocześnie treść art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) oraz mając na względzie termin zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, należy stwierdzić, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, wynikający z art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), upływał z dniem 8 czerwca 2020 r. Z tym dniem upływał trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej uwzględniający okres zawieszenia biegu terminów. Ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona dopiero 26 czerwca 2020 r., a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został rozpatrzony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 14 września 2020 r. odrzucającym ten wniosek, wniesioną skargę kasacyjną należało odrzucić jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, ewentualnie jego zmianę i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 177 § 1 i 3 p.p.s.a poprzez nieprawidłową wykładnie oraz zastosowanie i przyjęcie, że skarga kasacyjna została złożona z naruszeniem 30-dniowego terminu do jej złożenia liczonego od dnia doręczenia ustanowionemu pełnomocnikowi – radcy prawnemu - odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, 2. art. 177 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że skuteczne zawiadomienie rozpoczynające bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia powiadomienia pierwszego pełnomocnika ustanowionego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, tym samym ustanowienie kolejnego pełnomocnika nie odnawia terminu do wniesienia skargi ponieważ skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie dokonane wobec pierwszego pełnomocnika, 3. art. 178 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy i odrzucenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W razie natomiast ustanowienia w ramach prawa pomocy pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia następuje odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez liczenie tego terminu od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie pierwszego pełnomocnika z urzędu. Zatem, skoro pierwszy wyznaczony pełnomocnik otrzymał zawiadomienie 26 lutego 2020 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej w tej sprawie – w związku ze szczególnymi przepisami art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) w zw. z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) – upłynął 8 czerwca 2020 r. Do tego dnia pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej bez konieczności składania wniosku o przywrócenia terminu. W realiach rozpoznawanej sprawy, na prośbę skarżącego, pierwotnie ustanowiony pełnomocnik z urzędu został odwołany, zaś w jego miejsce wyznaczony kolejny – 31 marca 2020 r. Miał on możliwość zarówno skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. i złożyć skargę kasacyjną w otwartym terminie – do 8 czerwca 2020 r., jak również złożyć skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w terminie 30 dni (na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a.) od dnia jego wyznaczenia, przy czym w rozpoznawanej sprawie w związku z ww. przepisami szczególnymi, od 24 maja 2020 r., który to termin upłynął w rozpoznawanej sprawie 22 czerwca 2020 r. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona dopiero 26 czerwca 2020 r., a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został rozpatrzony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 14 września 2020 r. odrzucającym ten wniosek, wniesioną skargę kasacyjną należało odrzucić jako wniesioną po upływie terminu. W tych okolicznościach, zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną skarżącego na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.