IV SO/Wr 42/17

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [..] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt I OW 290/17, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm), wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 24 sierpnia 2017 r. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17. Po przekazaniu ww. wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Wr 42/17. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznym postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 295/18 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 42/17 oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [..] i odrzucił wniosek o wyłączenie. Ponadto w sprawie prawomocnym zarządzeniem przewodniczącego posiedzenia z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 42/17 pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony z dnia 29 listopada 2017 r. o wyłącznie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.k-79. Zarządzenie to zostało doręczone stronie w dniu 21 grudnia 2017 r. k- 93. Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OW 57/18 umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2018 r. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wskazując, że wniosek o wyłącznie sędziów i referendarzy można złożyć jedynie w toku postępowania, a z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] zostało prawomocnie zakończone wspomnianym wyżej postanowieniem NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 295/18. i obecnie przed WSA we W. nie toczy się żadne postępowanie w toku którego można by żądać wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych WSA we W., a więc wniosek o ich wyłączenie stał się bezprzedmiotowy. Dodać w tym miejscy należy, iż skarżący pismem z dnia 27 listopada 2017 r. k- 70 (nadesłanym faksem) wniósł o wyłącznie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych WSA we W. i podał, że do dnia sporządzenia tego pisma wniosek o prawo pomocy w kwestii uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów WSA w [..] został pominięty milczeniem, nie rozpoznany. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych powyższego wniosku o wyłącznie sędziów i referendarzy i z tego względu wniosek ten wspomnianym zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2017 r. k- 79 pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia 13 grudnia 2017 r. (nadesłanym faksem) wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 27 listopada 2017 r. oddalające wniosek o wyłącznie sędziów i referendarzy WSA w [..] k-77. W piśmie tym podał, że dotyczy ono wszystkich spraw zawisłych przed WSA we W. i że we wszystkich sprawach zastały złożono po dwa wnioski o udzielenie prawa pomocy. Pismo to zostało sprecyzowane jako powyższe zażalenie pismem strony z dnia 27 grudnia 2017 r. k-85, nadesłanym faksem, które wpłynęło do wydziału IV 27 grudnia 2017 r. Dodać należy, że w piśmie tym strona podała, że żąda i wnosi po raz trzeci o rozpoznanie wniosków wpadkowych o przyznanie prawa pomocy, które zostały zlekceważone przez sędziów WSA we W., w szczególności prawa do pomocy prawnej do uzupełnienia wniosków o wyłącznie sędziów w [..]u. Skarżący w piśmie tym po raz kolejny wniósł o wyłącznie sędziów i referendarzy sądowych we W. Ze względu na ważny interes prawny wniósł o udzielenie prawa pomocy do uzupełnienia pisma z dnia 13 grudnia 2017 r. Dnia 28 grudnia 2017 r. do Wydziału IV Tutejszego Sadu wpłynęło tożsame w treści pismo strony z dnia 27 grudnia 2017 r. k- 86 wysłane faksem. Pismem referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2018 r. wezwano stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartego w pismach z dnia 29 listopada 2017 r., 13 grudnia i 27 grudnia 2017 r. w niniejszej sprawie poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (zgodnie z art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pismo to skarżący odebrał w dniu 29 stycznia 2018 r. k- 102 i nie złożył wniosku na urzędowym formularzu. Następnie skarżący uzupełnił na wezwanie Sądu brak formalny zażalenia z dnia 13 grudnia 2017 r. poprzez jego podpisanie skoro dnia 15 stycznia 2018 r. nadał w urzędzie pocztowym podpisany odpis tego zażalenia k-96, k-97, k-100. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 stycznia 2018 r. k- 100 (wykonanym pismem Sądu z dnia 29 stycznia 2018 r. k- 101) wezwano stronę do uzupełnia braków pisma z dnia 27 grudnia 2017 r., w którym ponowiono wniosek o wyłącznie sędziów i referendarzy WSA we W. Skarżący pismo Sądu z dnia 29 stycznia 2018 r. odebrał w dniu 2 lutego 2018 k- 128. W odpowiedzi na to pismo Sądu skarżący nadesłał faksem pismo z dnia 9 lutego 2018 r. k- 105, w którym podał, że w uzupełnieniu wniosku o wyłącznie sędziów i referendarzy WSA we W. z dnia 27 grudnia 2017 r. załącza imienna listę tych osób, a w ślad za tym pismem prześle do Sądu podpisane - oryginalne pismo oraz podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie konkretnego pełnomocnika z urzędu, wskazanego w tym piśmie do uzupełnienia braku formalnego pisma - wniosku o wyłącznie tzn. sporządzenie przez tego pełnomocnika zwięzłego uzasadnienia wniosku k- 105 . Odrębnym pismem z dnia 9 lutego 2018 r. k- 110 przesłanym faksem podał, że wnosi o przyznanie bezpłatnego prawa pomocy, w tym w celu sporządzenia skargi na przewlekłość postępowania. W piśmie tym wskazał, że wnosi o wyłącznie sędziów i referendarzy WSA we W. i skierowanie sprawy do innego Sądu i dodał, że wniosek ten został podniesiony w piśmie z dnia 27 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponadto w piśmie z dnia 8 lutego 2018 r. nadesłanym faksem podał, m. in., że WSA we W. nie rozpoznał wniosku o wyłącznie sędziów i referendarzy sądowych w [..] wniosku o prawo pomocy w tym postępowaniu wpadkowym. Odpowiedzi na kwestie przedstawione w tym piśmie udzielił Wydział Informacji Sądowej pismem z dnia 13 lutego 2018 r. k- 116. Dnia 9 lutego 2018 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym podpisany odpis wspomnianego wyżej pisma z dnia 27 grudnia 2017 r. k- 118 znajdującego się na karcie nr 85 oraz podpisany odpis powyższego pisma z dnia 9 lutego 2018 r. k- 123 znajdującego się na karcie 110. Zażalenie strony z dnia 13 grudnia 2017 r. uzupełnione i sprecyzowane późniejszymi pismami i wniosek strony z dnia 9 lutego 2018 r. zostały przekazane do NSA pismami Sądu z dnia 26 lutego 2018 r. k- 167 i k-180. Postępowania te zakończyły się opisanymi wyżej postanowieniami NSA z dnia 27 marca 2018 r. k-170 i z dnia 11 kwietnia 2018 r. k-186. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy zawarty w opisanych wyżej pismach z dnia: 29 listopada 2017 r. powtórzony i podtrzymany w pozostałych pismach strony (z dnia 13 grudnia 2017 r., 27 grudnia 2017 r., 9 lutego 2018 r., 8 lutego 2018 r.) składanych wielokrotnie do akt sprawy, które w istocie stanowią jeden wniosek. Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl]. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 p.p.s.a.). Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne z uwagi na to, że sprawa została prawomocnie zakończona opisanym wyżej postanowieniem NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 295/18 uchylającym postanowienie Sądu z dnia 27 listopada 2017 r. oddalające wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17 i odrzucającym ten wniosek o wyłącznie. Stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone w odrębnym, opisanym wyżej, postanowieniu NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OW 57/18 umarzającym postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2018 r. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w którym wskazano, że wniosek o wyłącznie sędziów i referendarzy można złożyć jedynie w toku postępowania, a z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [..] zostało prawomocnie zakończone wspomnianym wyżej postanowieniem NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 295/18. i obecnie przed WSA we W.nie toczy się żadne postępowanie w toku którego można by żądać wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych WSA we W., a więc wniosek o ich wyłączenie stał się bezprzedmiotowy. Z chwilą odrzucenia wniosku (skargi) postępowanie sądowe kończy się, a więc nie ma konieczności przyznawania stronie prawa pomocy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisu o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Podobne stanowisko zostało wyrażone np. w postanowieniu WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 831/16, w którym przyjęto, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji odrzucenia jego skargi, mimo braku rozpoznania żądania skarżącego przyznania mu prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne. Również w post. Tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 584/17 przyjęto, że w sytuacji gdy skarga podlegała odrzuceniu, to rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na tą chwilę stało się zbędne. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Nie przeczy temu okoliczność, że skarżący nie złożył wniosku na urzędowym formularzu. Wystąpienie przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania powoduje, że wniosek nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.