I OZ 295/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w danym sądzie administracyjnym jest dopuszczalny, czy też podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w danym sądzie administracyjnym jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 20 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. Taki wniosek jest traktowany jako żądanie wyłączenia całego sądu.Stan faktyczny
A.D. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu od orzekania w sprawie dotyczącej skreślenia z listy studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (do którego sprawę wyznaczono) oddalił ten wniosek, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do wyłączenia sędziów i referendarzy z mocy ustawy ani nie uprawdopodobniono wątpliwości co do ich bezstronności. A.D. złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 42/17 oddalające wniosek A.D. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17 w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 29 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 42/17, oddalił wniosek A.D. o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Op 425/17 sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu w osobach: Krzysztofa Bogusza, Teresy Cisyk, Gerarda Czecha, Grzegorza Gockiego, Ewy Janowskiej, Grażyny Jeżewskiej, Elżbiety Kmiecik, Jerzego Krupińskiego, Marzeny Łozowskiej, Elżbiety Naumowicz, Darii Sachanbińskiej, Marty Wojciechowskiej, Anny Wójcik oraz referendarzy sądowych: Krzysztofa Błasiaka, Anny Misiak – Janik i Violetty Radeckiej.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. A.D. złożył wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 29 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów, prowadzonej pod sygn. akt II SA/Op 425/17.
Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt I OW 290/17, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm), wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do rozpoznania powyższego wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17. Po przekazaniu ww. wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Wr 42/17.
Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie uzasadnił wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17 wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że sędziowie Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Gerard Czech, Grzegorz Gocki, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński, Marzena Łozowska, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik oraz referendarze sądowi: Krzysztof Błasiak, Anna Misiak – Janik i Violetta Radecka złożyli oświadczenia o nieistnieniu wobec nich podstaw do wyłączenia od orzekania w ww. sprawie.
W ocenie Sądu I instancji nie występują w sprawie jakiekolwiek okoliczności, mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów i referendarzy, orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu. W stosunku do żadnego z nich nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., tj. uzasadniające wyłączenie sędziego i referendarza sądowego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Ponadto, nie uzasadniając przedmiotowego wniosku, skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności, określonych w art. 19 P.p.s.a. Nie wskazał on bowiem żadnych okoliczności, czy też dowodów mogących uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów i referendarzy. Jednocześnie należy zaznaczyć, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów i referendarzy, orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu wynika, że nie istnieje między nimi, a stronami podstępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Natomiast skarżący nie podał we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega uwzględnieniu, jakkolwiek o takim rozstrzygnięciu zadecydowały inne względy niż wskazane w zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez WSA we Wrocławiu, bowiem zaskarżone postanowienie obarczone jest istotną wadą proceduralną.
W pierwszej kolejności pokreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien potraktować wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jako żądanie wyłączenia całego Sądu – w istocie bowiem skarżący nie wskazuje żadnych przyczyn uprawdopodabniających zachodzenie jakichkolwiek przesłanek zindywidualizowanych w stosunku do każdego sędziego czy referendarza tego Sądu, poza faktem orzekania w nim.
Ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658, dalej ustawa nowelizująca) zmieniono w sposób zasadniczy procedurę sądowoadministracyjną. Na mocy art. 1 pkt 5 ustawy nowelizującej, do art. 20 P.p.s.a. dodano § 4 w brzmieniu: "Wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym". W art. 2 ustawy nowelizującej wyraźnie zaznaczono, że przepis ten stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Ponieważ nowelizacja weszła w życie 15 sierpnia 2015 r., WSA we Wrocławiu – wydając w dniu 27 listopada 2017 r. zaskarżone postanowienie – winien zastosować w stanie faktycznym sprawy dyspozycję art. 20 § 4 P.p.s.a. i wniosek o wyłączenie sądu, jako niedopuszczalny, odrzucić (postanowienie NSA z 26.1.2016 r., II FZ 921/15, Lex 1969006). Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w danym sądzie jest bowiem w istocie wnioskiem o wyłączenie sądu, a jako taki jest niedopuszczalny (postanowienie NSA z 30.10.2015 r., II OZ 1037/15; J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Zalasińska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 187, nb 7; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, uw. 6 do art. 19).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189, art. 64 § 3 w zw. z art. 193, art. 197 i art. 20 § 4 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło