IV SA/Wa 330/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-08
Skład orzekający: Anna Szymańska, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu jest zasadna, gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski w terminie po otrzymaniu ostatecznej decyzji odmawiającej mu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, a także przekroczył granicę wbrew przepisom prawa?Ratio decidendi
Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest decyzją związaną, co oznacza, że organy administracji mają obowiązek ją wydać, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W niniejszej sprawie takie przesłanki zaistniały, ponieważ skarżący nie opuścił terytorium Polski w terminie po otrzymaniu ostatecznej decyzji odmawiającej mu ochrony międzynarodowej, a także przekroczył granicę wbrew przepisom prawa. Brak było również podstaw do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący, U. M., został zobowiązany do powrotu do kraju pochodzenia i objęty zakazem ponownego wjazdu na terytorium Polski i strefy Schengen na okres 12 miesięcy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym braku zagrożenia dla jego życia i bezpieczeństwa w kraju pochodzenia oraz naruszenia praw małoletnich dzieci. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu", "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. (dalej: "Komendant", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu U. M. (dalej: "skarżący") do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu stanowiły przepisy art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a, art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463 ze zm.; dalej: "ustawa o cudzoziemcach") oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco :
U. M. wraz z rodziną, tj. żoną – L. Z. i czwórką małoletnich dzieci: I., A., K. i M. M. po raz pierwszy wjechał na terytorium Polski w dniu [...].04.2008r. przez drogowe przejście graniczne w T. Po przekroczeniu granicy cudzoziemiec, za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. złożył do Szefa Urzędu, wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej (ówczesna nazwa wniosku o nadanie statusu uchodźcy). Przedmiotowym wnioskiem została objęta żona cudzoziemca oraz czwórka ich małoletnich dzieci. W dniu 16.05.2008r. wpłynął z [...] do Szefa Urzędu wniosek w sprawie określenia państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl. W dniu 19.05.2008r. Szef Urzędu przejął odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (ówczesna nazwa wniosku: o nadanie statusu uchodźcy). Decyzją z dnia [...].06.2008r. nr [...] Szef Urzędu umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Następnie cudzoziemiec wraz z rodziną w okresie od 2010r. do 2014r. przebywał w kraju pochodzenia. W dniach 04.09.2014r., 05.09.2014r. i 06.09.2014r. Komendant Placówki Straży Granicznej w T. odmówił skarżącemu, jego żonie oraz piątce ich małoletnich dzieci wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w dniu 07.09.2014r. skarżący złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. wniosek do Szefa Urzędu o udzielenie mu ochrony międzynarodowej (ówczesna nazwa wniosku: o nadanie statusu uchodźcy). Przedmiotowym wnioskiem została objęta żona cudzoziemca L. Z. oraz piątka jego małoletnich dzieci. W dniu [...].01.2015r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję nr [...] o umorzeniu przedmiotowego postępowania, w oparciu o przepis art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż wnioskodawca opuścił bez usprawiedliwionej przyczyny ośrodek dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Po przekazaniu ww. przez stronę [...] do Polski, na wniosek skarżącego, w dniu 18.02.2015r. organ uchylił ww. decyzję o umorzeniu i podjął postępowanie na nowo. Decyzją z dnia [...].11.2015r. nr [...] Szef Urzędu odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz odmówił udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Decyzją tą została objęta również żona cudzoziemca i piątka jego małoletnich dzieci. Powyższe rozstrzygnięcie w dniu [...].03.2016r. utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr [...]. Od powyższej decyzji Rady do Spraw Uchodźców cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Po wydaniu ww. decyzji z dnia [...].03.2016r. skarżący w dniu 20.04.2016r. złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. do Szefa Urzędu kolejny wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Wnioskiem tym tak jak poprzednio została objęta jego żona i piątka jego małoletnich dzieci. Decyzją z dnia [...].09.2016r. nr [...] Szef Urzędu orzekł o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku.
W dniu 09.05.2016r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w B. przeprowadzili kontrolę legalności pobytu skarżącego w wyniku, której stwierdzono, że cudzoziemcowi została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, wyczerpując tym samym przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ww. ustawy. W trakcie powyższej kontroli cudzoziemiec okazał kontrolującym Tymczasowe Zaświadczenie Tożsamości Cudzoziemca serii i nr [...] wydane przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. w dniu [...].04.2016r., z terminem ważności do dnia [...].07.2016r. Na podstawie powyższych okoliczności, w dniu [...].05.2016r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
W trakcie przesłuchania, w dniu 09.05.2016 r. skarżący zeznał, iż że z [...] wyjechał wraz ze swoją rodziną w dniu 01.09.2014r. Przyczyną opuszczenia przez niego i jego rodzinę kraju pochodzenia były problemy dotyczące jego osoby. Cudzoziemiec wskazał, iż w kraju pochodzenia miał romans z kobietą, która była żoną naczelnika policji. Zainteresowany oświadczył, że taka sytuacja, tj. romans z mężatką jest niedopuszczalna w jego wierze i kulturze i może stanowić zagrożenie zdrowia i życia jego i jego córek. Cudzoziemiec przyznał, że w przeszłości w 2007r. ubiegał się o udzielenie mu ochrony międzynarodowej w Polsce (wówczas był "wplątany w jakąś sprawę związaną z bojownikami"). Ponadto ubiegał się o udzielenie mu azylu na terytorium [...], jednakże otrzymał odmowę. Zainteresowany wskazał, że z [...] wyjechał w 2010r. do kraju pochodzenia i przebywał tam do września 2014r. skarżący oświadczył, że w [...] nigdy nie był zatrzymany ani aresztowany jak również poddany przemocy lub skazany wyrokiem sądowym. Cudzoziemiec zeznał, że posiada paszport i nie miał żadnych problemów z jego uzyskaniem. Cudzoziemiec wskazał, że nie miał także żadnych problemów z poruszaniem się po terytorium [...] ani z opuszczeniem tego terytorium.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a i pkt 10, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach orzekł o zobowiązaniu skarżącego do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji. Jako przesłankę zobowiązania do powrotu organ I instancji powołał okoliczności z art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach wskazując, że cudzoziemiec w okresie ubiegania się o ochronę międzynarodową przekroczył granicę wbrew przepisom prawa i opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udając się do [...] oraz w terminie 30 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców sygn. akt [...] z dnia [...].03.2016r. utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].11.2015r. nr [..] (tj. od dnia [...].04.2016r.) nie wykonał ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy, tj. do dnia [...].05.2016r. nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, w szczególności przesłanki udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
W odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów:
- art. 348 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędne uznanie, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca, jak również nie będzie on w kraju pochodzenia poddawany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, gdyż nie ma poważnych przesłanek wystąpienia rzeczywistego ryzyka zagrożeń występujących w kraju, które zostały wskazane w ww. przepisie;
- art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., poprzez stwierdzenie, że w przypadku cudzoziemca nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych wobec nierozważenia, że z uwagi na negatywne, traumatyczne doświadczenia z kraju pochodzenia sam powrót do kraju pochodzenia, wobec przeżyć, wspomnień, które są związane z tym krajem, stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji;
- art. 7, 77, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do czego organ był zobligowany nie tylko na wniosek strony, ale również z urzędu co ma przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji, sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.k. w zw. z art. 11 k.p.a. i w konsekwencji poczynienie stwierdzenia, zgodnie z którym cudzoziemiec może powrócić do kraju pochodzenia oraz, że w jego przypadku nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości decyzji Komendanta z dnia [...].08.2016r. i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Szef Urzędu utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił ustalenia dotyczące stanu faktycznego oraz przytoczył brzmienie art. 302 ust. 1 pkt 16, art. 303 ust. 1, art. 318 ust. 1-2, art. 319 pkt 1, art. 348, art. 349 ust. 1-2 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Organ odwoławczy zauważył, iż w dniu 13.11.2015r. weszła w życie ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1607), która nie zawiera przepisów przejściowych, a zatem jej przepisy stosuje się bezpośrednio od dnia wejścia w życie.
Wyjaśnił, iż [...].03.2016r. zakończyło się pierwsze postępowanie o udzielenie skarżącemu, jego żonie – L. Z. i ich małoletnim dzieciom ochrony międzynarodowej, poprzez wydanie w tym dniu przez Radę do Spraw Uchodźców ostatecznej decyzji (nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].11.2015r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania cudzoziemcom statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Powyższa ostateczna decyzja Rady została doręczona stronie [...].04.2016r. Tak więc na mocy art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach skarżący był zobowiązany do opuszczenia terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu ww. decyzji, tj. w terminie do dnia [...].05.2016r.
Organ odwoławczy zauważył, iż brzmienie ww. art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w części mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, a dotyczącej obowiązku opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w określonym w tym artykule terminie, w przypadku wydania decyzji: "o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej" nie uległo zmianie po wejściu w życie w dniu 13.11.2015r. ustawy z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Wobec cudzoziemca nie miał zastosowania art. 299 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 13.11.2015r., wyłączający stosowanie art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy i nie ma zastosowania ten przepis w brzmieniu obecnie obowiązującym. Decyzja Szefa Urzędu z dnia [...].11.2015r. została wydana w związku ze złożeniem pierwszego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, a w czasie jej wydania, jak również utrzymującej ją w mocy decyzji Rady strona nie przebywała w strzeżonym ośrodku.
Dalej Szef Urzędu wskazał, iż skarżący nie opuścił terytorium Polski w terminie określonym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pomimo otrzymania ostatecznej negatywnej decyzji Rady z dnia [...].03.2016r. o odmowie udzielenia jej ochrony międzynarodowej. Powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach, gdyż wobec cudzoziemca została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony międzynarodowej i nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto wobec skarżącego zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą cudzoziemcowi wydaje się decyzję o zobowiązaniu do powrotu, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Skarżący w okresie ubiegania się o ochronę międzynarodową przekroczył bowiem granicę wbrew przepisom prawa i opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udając się do [...]. Powyższe zostało potwierdzone sprawdzeniami w dostępnych systemach informatycznych, z których wynika, że w dniu [...].11.2014r. z [...] wpłynął wniosek o określenie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl, który został rozpatrzony pozytywnie przez Szefa Urzędu w dniu [...] grudnia 2014r. Cudzoziemiec został przekazany z [...] do Polski w dniu [...].02.2015r. w lotniczym przejściu granicznym W.-O.
Szef Urzędu stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się. Skarżący nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy o cudzoziemcach. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemcowi nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach).
Organ odwoławczy wskazał, iż uwzględniając sytuację w [...] oraz deklarowane przez cudzoziemca obawy przed powrotem tam i przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia, w przypadku cudzoziemca nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Powrót cudzoziemca i jego rodziny do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia ich prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konwencji o prawach dziecka. Zdaniem organu odwoławczego, na uwagę zasługuje fakt, iż w trakcie toczącego się postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu skarżący oświadczył, że w [...] nie miał problemów z poruszaniem się, a także z opuszczeniem tego terytorium. Nadto Szef Urzędu wskazał, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj. problemy dotyczące cudzoziemca związane z utrzymywaniem kontaktów pozamałżeńskich z mężatką, były rozpatrywane przez organ odwoławczy w postępowaniu w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi, jego żonie oraz ich małoletnim dzieciom ochrony międzynarodowej. Skarżący w trakcie przesłuchania w dniu 09.05.2016r. nie wskazał nowych okoliczności, na podstawie których można byłoby stwierdzić, że w przypadku jego powrotu do kraju pochodzenia mogłoby zostać naruszone jego lub członków jego rodziny prawo do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.
Oceniając możliwość wystąpienia wobec skarżącego naruszenia jego praw podstawowych określonych w tzw. Konwencji rzymskiej w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia, organ odwoławczy wskazał, iż wziął pod uwagę zgromadzone w trakcie postępowania pierwszej instancji opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z dnia 31.03.2016r. dotyczące sytuacji politycznej, stanu bezpieczeństwa i przestrzegania praw człowieka w [...]; z dnia 20.11.2015r. nt. możliwości uzyskania ochrony ze strony instytucji państwowych; z dnia 12.01.2012r. nt. "[...]" występującej w [...] ze szczególnym uwzględnieniem [...]; z dnia 30.01.2015r. odnośnie możliwości uzyskania pomocy i ochrony w [...] przez kobiety zgwałcone.
Szef Urzędu podniósł także, iż cudzoziemiec, jego żona i jego małoletnie dzieci nie prowadzą na terytorium Polski życia prywatnego podlegającego ochronie, które wskazywałoby na wysoki stopień integracji ze społeczeństwem, które uzasadniałoby przyznanie ochrony z art. 8 tzw. Konwencji rzymskiej. Zauważył, że cudzoziemiec wraz ze swoją rodziną przebywa w Polsce przez stosunkowo krótki okres czasu, tj. od dnia 05.02.2015r. i nie zdążył nawiązać tu trwałych więzi o charakterze społecznym i ekonomicznym. Wskazał, że wcześniej przed przyjazdem do Polski życie cudzoziemca i jego rodziny koncentrowało się w kraju pochodzenia (od 2010r. do 2014r.). Ponadto podkreślił, że po przyjeździe do Polski cudzoziemcy przebywali w różnych środowiskach, zarówno poza granicami Polski jak i na terytorium RP. Pobyt cudzoziemców pozbawiony był charakteru nieprzerwanego i ciągłego, gdyż w jego trakcie cała rodzina podejmowała dwukrotnie próby przedostania się na terytorium [...], gdzie cudzoziemcy spędzili pierwszy raz około 2 lat, natomiast drugi raz około 3 miesięcy. Co więcej pobyt cudzoziemców na terytorium Polski charakteryzował się zmianami miejsc ich faktycznego pobytu, włączając w to pobyty w ośrodkach dla cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową: w D., w G. i L. Ponadto fakt pobierania nauki przez małoletnie dzieci cudzoziemki na terytorium Polski nie może stanowić o udzieleniu jakiejkolwiek formy ochrony w Polsce. Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że małoletnie dzieci cudzoziemca będą pozbawione możliwości realizacji obowiązku szkolnego w kraju pochodzenia i kontynuowania rozpoczętej edukacji, albowiem na terytorium [...] działa rozbudowana sieć szkół, gdzie dzieci bez żadnych przeszkód mogą korzystać z systemu edukacji. Szef Urzędu podzielił stanowisko organu I instancji, że dzieci cudzoziemca w swojej świadomości i tożsamości bliżej związane są z krajem pochodzenia, jego językiem i kulturą niż z Polską i lokalną społecznością.
Organ odwoławczy stwierdził, iż na uwagę zasługuje fakt, iż w trakcie toczącego się postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, skarżący oświadczył, że w [...] nie miał problemów z uzyskaniem paszportu oraz z poruszaniem się po tym terytorium, a także z opuszczeniem tego terytorium. Zainteresowany wskazał, iż podczas postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej przedstawił wszystkie swoje obawy przed powrotem do kraju pochodzenia. Powyższe świadczy o tym, że wobec strony nie zachodzą przesłanki z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, skutkujące udzieleniem jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
Konkludując Szef Urzędu uznał, iż stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne.
Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego tj.:
1) art. 348 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa osobistego skarżącego i jego rodziny, jak również, że nie będzie on w kraju pochodzenia poddawany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, gdyż nie ma poważnych przesłanek wystąpienia rzeczywistego ryzyka zagrożeń występujących w kraju, które zostały wskazane w ww. przepisie;
2) art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez dokonanie przez organ stwierdzenia, że nie zachodzi w przypadku małoletnich dzieci skarżącego przesłanka, o której mowa w ww. przepisach, tj. że zobowiązanie do powrotu w niniejszym przypadku nie będzie naruszać praw dzieci skarżącego, określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy przez Szefa Urzędu decyzji o zobowiązaniu do powrotu wydanej przez organ I instancji;
3) art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, wobec nierozważania, że z uwagi na negatywne, traumatyczne doświadczenia z kraju pochodzenia, sam powrót do kraju pochodzenia, wobec przeżyć, wspomnień, które są związane z tym krajem, stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji;
4) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez:
- nie odniesienie się przez organ II instancji do podnoszonych w odwołaniu od decyzji Szefa Urzędu zarzutów i argumentów, w tym informacji o kraju pochodzenia Skarżącego oraz nowych okoliczności zaistniałych w kraju pochodzenia tj. [...],
- brak uzasadnienia dlaczego organ II instancji uznał, że prawidłowym jest orzeczenie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji, nie zaś np. na okres 6 miesięcy;
- sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia skarżącemu jako stronie postępowania o zobowiązanie do powrotu zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;
- brak należytego uzasadnienia przez organ II instancji na jakiej podstawie dokonał następujących stwierdzeń:
• "po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego tut. Organ podziela opinię organu I instancji, iż dzieci cudzoziemca w swojej świadomości i tożsamości bliżej związane są z krajem pochodzenia, jego językiem i kulturą niż z Polską i lokalną społecznością (tak: uzasadnienie decyzji str. 15), - pojawia się pytanie jakiego konkretnie materiału dowodowego?;
• "Odnosząc się zaś do dołączonych przez pełnomocnika strony opinii psychologicznych z dnia 08.04.2016 r. oraz z dnia 21.10.2016 r. sporządzonych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w L., panią I. K. i psychologa dr J. Z. dotyczących małoletnich dzieci cudzoziemki: A., K. i M. M. należy wskazać, iż zawierają one opis sytuacji w odczuciu dzieci i nie mogą one stanowić podstawy do zalegalizowania cudzoziemce i jej małoletnim dzieciom pobytu w Polsce w postaci udzielenia im zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Ponadto w ocenie tut. organu treść ww. opinii nie jest jednoznaczna i wykracza poza kompetencje psychologiczne" (tak: uzasadnienie decyzji str. 15);
• odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w sprawie, pana T. C. należy uznać to za bezcelowe, gdyż nie wniosłoby nowych, istotnych informacji w sprawie, a jedynie wpłynęłoby na przedłużenie niniejszego postępowania" (tak : uzasadnienie decyzji str. 15),
- wydanie zaskarżonej decyzji, w której został rozstrzygnięty wpływ zobowiązania do powrotu rodziny skarżącego bez odniesienia się do opinii psychologa szkolnego, który z dziećmi przebywa na co dzień i wskazał w opiniach jaki jest obecny stan psychiczny małoletnich dzieci spowodowany obawami przed powrotem do kraju pochodzenia, jak również bez przeprowadzenia przez organ rozmowy z małoletnimi dziećmi, w związku z czym niezrozumiałym jest na jakiej podstawie organ uznał, że w przypadku zobowiązania do powrotu małoletnim dzieciom skarżącej, ich rozwojowi psychofizycznemu nie zagraża niebezpieczeństwo;
5) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez:
- dokonanie stwierdzenia, zgodnie z którym "Odnosząc się zaś do dołączonych przez pełnomocnika strony opinii psychologicznych z dnia 08.04.2016 r. oraz z dnia 21.10.2016 r. sporządzonych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w L., panią I. K. i psychologa dr J. Z. dotyczących małoletnich dzieci cudzoziemki: A., K. i M. M. należy wskazać, iż zawierają one opis sytuacji w odczuciu dzieci i nie mogą one stanowić podstawy do zalegalizowania cudzoziemce i jej małoletnim dzieciom pobytu w Polsce w postaci udzielenia im zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Ponadto w ocenie tut. Organu treść ww. opinii nie jest jednoznaczna i wykracza poza kompetencje psychologiczne" (tak: uzasadnienie decyzji str. 15) co jest konsekwencją dowolnej, wybiórczej oceny ze strony Organu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem, że zgodnie z opiniami stan emocjonalny córek mocodawcy uległ w ostatnim czasie znacznemu pogorszeniu co ma związek z niestabilną sytuacją bytową związaną z ryzykiem powrotu do kraju pochodzenia, nasiliły się zaburzenia lękowe. Dzieci pozostają pod opieką psychologa. Dyrektor szkoły wraz z psychologiem wnioskowali, mając na uwadze bardzo trudną przeszłość dzieci, o umożliwienie rodzinie M. pozostania w Polsce przez wzgląd na dobro dzieci;
- dokonanie dowolnego stwierdzenia przez organ, że na podstawie złożonych do akt opinii psychologa szkolnego nie można zalegalizować pobytu rodziny skarżącego wskazując wyłącznie jako próbę podważenia wiarygodności złożonych dokumentów, że opinie zawierają opis sytuacji w odczuciu dzieci oraz że treść ww. opinii nie jest jednoznaczna i wykracza poza kompetencje psychologiczne bez próby uzasadnienia dlaczego w jego ocenie odwoływanie się do sytuacji w odczuciu dzieci jest nieprawidłowe, w jakim zakresie treść opinii nie jest jednoznaczna i w końcu poprzez co psycholog sporządzający ww. opinie wykracza poza kompetencje psychologiczne - Organ nie odwołuje się w tym zakresie do wiedzy specjalnej z zakresu psychologii;
- nieprzeprowadzenie przez Organ dowodu z opinii biegłego psychologa pomimo tego, że w niniejszej sprawie koniecznym była wiedza specjalna z zakresu psychologii, aby w sposób prawidłowy ocenić jak silna więź połączyła małoletnie dzieci mocodawcy z Polską oraz jaki w chwili obecnej jest ich stan psychofizyczny oraz celem oceny jakie zagrożenia niesie dla dzieci opuszczenie Polski i powrót na terytorium [...];
- niewysłuchanie przez organ małoletnich dzieci skarżącego w toku przedmiotowego postępowania, wydanie zaskarżonej decyzji przez organ, którego pracownicy nie mieli w ogóle styczności z małoletnimi dziećmi skarżącego na podstawie twierdzenia, że "dzieci cudzoziemca w swojej świadomości i tożsamości bliżej związane są z krajem pochodzenia, jego językiem i kulturą niż z Polską i lokalną społecznością" (tak: uzasadnienie decyzji str. 15);
- pominięcie przez organ przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że dzieci skarżącego cały czas pozostają pod opieką psychologa, niedokonanie oceny co stanie się w przypadku przerwania kontynuowania terapii psychologicznej;
- niedokonanie przez organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji analizy sytuacji małoletnich dzieci skarżącego - ich toku kształcenia (edukacji), ustalenia stopnia integracji ze społeczeństwem polskim, rzeczywistego związku z krajem pochodzenia, w tym umiejętności porozumiewania się w języku [...], jakiemu traktowaniu będą poddane dzieci w przypadku powrotu do kraju pochodzenia - kluczową rolę powinna odegrać dokładna analiza sytuacji w kraju pochodzenia, warunków socjalno- pobytowych oraz kontekstu politycznego - w przypadku gdy w kraju pochodzenia władzę utrzymuje określony reżim dopuszczający się szeregu naruszeń podstawowych praw swoich obywateli - należy uwzględnić taką sytuację i w najwyższym stopniu zabezpieczyć słuszny interes takich dzieci, będących osobami należącymi do tzw. grupy wrażliwej, czego organ w niniejszym postępowaniu nie uczynił, co było konsekwencją ustalenia stanu faktycznego w sposób nieprawidłowy poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, co ma przełożenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. co miało przełożenie na poczynienie stwierdzenia, że nie ma w przypadku skarżącego i jego rodziny podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych;
6) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 75 w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie wniosku dowodowego z zeznań świadka T. C. jakkolwiek przedmiotem dowodu były okoliczności mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, brak należytego uzasadnienia przez organ odmowy przeprowadzenia ww. wniosku dowodowego;
7) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Szefa Urzędu tylko do bardzo pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy, jak również bez rozpatrzenia podnoszonych przez skarżącego zarzutów i argumentacji w odwołaniu od decyzji Komendanta, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie przedmiotowej decyzji Szefa Urzędu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] wydana w stosunku do U. M. o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta
Placówki Straży Granicznej w B. orzekającej o zobowiązaniu skarżącego do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji.
Na wstępie Sąd zauważa, iż zaskarżona decyzja obejmuje wyłącznie skarżącego – U. M. Odrębnym postępowaniem, zakończonym wydaniem w dniu [...] listopada 2016 r. decyzji znak: [...], Szef Urzędu orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta z dnia [...] czerwca 2016 r. zobowiązującej do powrotu żonę skarżącego – L. Z. i piątkę ich małoletnich dzieci.
Podstawą materialnoprawną zobowiązania skarżącego do powrotu były przepisy art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a ustawa o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2.
W myśl zaś powołanego wyżej art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej - stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.
Należy podkreślić, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu jest decyzją związaną (verba legis: "decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się"). Organom nie pozostawiono zatem uznania, czy w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach można zastosować ten środek prawny kierując się np. względami słuszności. Teza o związanym charakterze decyzji o zobowiązaniu do powrotu przyjmowana jest również w piśmiennictwie (zob. np. P. Dąbrowski, [w:] Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2015, teza 6 komentarza do art. 302) oraz orzecznictwie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2016 r., II OSK 1935/14, CBOSA). Organy nie mogły zatem odstąpić od wydania decyzji zobowiązującej do powrotu w razie ustalenia, że zachodzi chociażby jedna z przesłanek wskazanych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, obowiązek wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest niezależny od tego, czy w realiach danej sprawy cudzoziemiec miał świadomość okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Chodzi tu bowiem o obiektywną odpowiedzialność administracyjną, a nie odpowiedzialność karną opartą na zasadzie winy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10, CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2013 r., IV SA/Wa 2918/12, CBOSA). Tylko zaistnienie okoliczności wyraźnie wskazanych w innych przepisach prawa może uzasadniać niewydanie w takim przypadku decyzji zobowiązującej do powrotu. Okoliczności takie zostały wskazane m. in. w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponieważ okoliczności te stanowią wyjątek od zasady wydawania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie mogą być one poddawane wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae).
Na gruncie niniejszej sprawy nie jest kwestią sporną zajście przesłanki pozytywnej z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach obligującej organy do wydania wobec skarżącego decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Sąd zauważa, iż wobec wydania w stosunku do skarżącego decyzji o odmowie nadania mu statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, na mocy art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach skarżący obowiązany był opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym ww. decyzja została skarżącemu doręczona. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została doręczona cudzoziemcowi w dniu [...] kwietnia 2016 r. Tym samym obowiązany był opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] maja 2016 r. Taki stan rzeczy niewątpliwie odpowiada hipotezie normy określonej w art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie Sądowi z urzędu jest wiadome, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1476/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę U. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy.
Odnosząc się z kolei do zaistniałej w sprawie przesłanki określonej w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach wskazać należy, iż w okresie ubiegania się o ochronę międzynarodową przekroczył granicę wbrew przepisom prawa i opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udając się do [...]. Powyższe zostało potwierdzone sprawdzeniami w dostępnych systemach informatycznych, z których wynika, że już w dniu 28.11.2014r., z [...] wpłynął wniosek o określenie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl, który został rozpatrzony pozytywnie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] grudnia 2014r. Cudzoziemiec został przekazany z [...] do Polski w dniu [...].02.2015r. w lotniczym przejściu granicznym W.-O. W tym stanie rzeczy zasadnie organy uznały, iż w stanie faktycznym jaki istniał w dacie orzekania przez nie, zastosowanie znalazł art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi wydaje się decyzję o zobowiązaniu do powrotu, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granice wbrew przepisom prawa.
W ocenie Sądu zasadnym było również uznanie organów orzekających, że materiał dowodowy wskazuje, iż w kontrolowanej sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wyłączające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Skarżący nie legitymuje się m.in. wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy o cudzoziemcach, jak i nie udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach wyklucza możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podjęcie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie wskazanej zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi tj. naruszenia art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w przypadku skarżącego nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 303 ustawy o cudzoziemcach, których wystąpienie wyklucza wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. W szczególności w sprawie nie zachodził art. 303 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia. Związany charakter przepisów o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu obligował zatem organy orzekające do wydania decyzji określonej treści, nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Polski. Odstąpienie od jej wydania mogło nastąpić tylko w przypadku zaistnienia w sprawie okoliczności przemawiających za udzieleniem zainteresowanemu jednej z form ochrony przewidzianych przepisami prawa, tj. zgody na pobyt ze względów humanitarnych (art. 348 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach) albo zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 351 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach), co jak wskazano powyżej nie miało miejsca w kontrolowanej sprawie.
Odnosząc się do okoliczności wskazanych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stwierdzić należy, że organy obu instancji należycie wyjaśniły ww. kwestię przesłuchując dwukrotnie skarżącego, którego zeznania zostały ocenione w świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Sąd zauważa, iż w obu postępowaniach, tj. w obecnie kontrolowanym i w toku postepowania o nadanie statusu uchodźcy, skarżący deklarował obawę przed powrotem do kraju pochodzenia z uwagi na groźby ze strony męża kobiety, z którą miały łączyć skarżącego relacje pozamałżeńskie. W trakcie przesłuchań skarżący w sposób całkowicie niespójny podaje okres w którym miał wykonywać zawód taksówkarza, a właśnie w związku z jego wykonywaniem miał nawiązać romans. Niespójność dotyczy zarówno zeznań z 2015 i 2016r. ale także i zeznań złożonych tego samego dnia 09.05.2016r. W kolejnych przesłuchaniach skarżący podał także inny rok nawiązania znajomości, która miała stać się pośrednią przyczyną jego wyjazdu. W pierwszym przesłuchaniu z marca 2015r. skarżący podał, że zawód ten wykonywał w latach 2010-2014, a znajomość nawiązał w 2012r. Z kolei podczas przesłuchania przez funkcjonariuszy SG z dnia 09 maja 2016r. zeznał, że taksówkarzem był w latach 2010-2014, jednak relację z mężatką miał nawiązać w bliżej nieokreślonym czasie jednak podaje, że "ta cała sytuacja" miała miejsce w 2014r. a więc bezpośrednio przed wyjazdem z Polski. Z kolei zeznając także w dniu 09.05.2016r. podał, że jednak zawód taksówkarza wykonywał przez 2 lata poprzedzające wyjazd (a nie przez pięć lat od 2010) i że intymna relacja miała miejsce w sierpniu 2015r. przy czym z dalszej części zeznań skarżącego wynika, że miał prawdopodobnie na myśli 2014r. albowiem w tym roku miał zwracać się do organizacji "M." o pomoc. Następnie w czerwcu 2016r. a więc w niespełna miesiąc po poprzednim przesłuchaniu skarżący po raz kolejny zmodyfikował wersję wydarzeń podając, że został taksówkarzem w 2013r. i to właśnie w 2013 roku - w sierpniu miała mieć miejsce ww. sytuacja. Natomiast w ostatnim przesłuchaniu skarżący zeznał, że po spędzeniu nocy z ww. kobietą więcej się nie spotkali, podczas gdy rok wcześniej utrzymywał, że spotkania intymne miały miejsce kilkakrotnie. Z uwagi na ewidentne sprzeczności i niespójności w relacji skarżącego, jak również sprzeczności pomiędzy zeznaniami i składanymi do akt dokumentami nie można było uznać twierdzeń skarżącego za wiarygodne. Tym samym, w ocenie Sądu, Szef Urzędu w zaskarżonej decyzji prawidłowo nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
W kontrolowanej sprawie nie zachodziła również żadna z przesłanek wynikających z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przebywająca w Polsce ze skarżącym jego żona oraz małoletnie dzieci wjechały do Polski we wrześniu 2014r. i następnie po upływie ok. miesiąca wraz ze skarżącym wyjechali do [...]. W Polsce cała rodzina przebywa od lutego 2015r., kiedy to została przekazana przez władze [...]. Wcześniej w 2008r. skarżący i członkowie jego rodziny bezpośrednio po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy również wyjechali do [...] gdzie przebywali do 2010r. Następnie mieli się udać do rodzinnej [...], gdzie zamieszkiwali cztery lata - do września 2014r. Cały, trwający nieco ponad półtora roku pobyt skarżącego i członków jego rodziny w Polsce miał związek z postępowaniem w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej zakończonym wydaniem decyzji odmownych. Wydanie wobec skarżącego zaskarżonej decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie prowadzi do jego rozdzielenia z rodziną, a zatem nie stanowi istotnej ingerencji w możliwość prowadzenia życia rodzinnego w rozumieniu ar. 8 Konwencji rzymskiej. Należy zauważyć bowiem, że zarówno skarżącym jak i jego żona i dzieci znaleźli się w analogicznej sytuacji. Starania o udzielenie ochrony międzynarodowej dla wyżej wymienionych zostały zakończone negatywnie, a zatem cała rodzina po zakończeniu postępowania powinna liczyć się z koniecznością opuszczenia terytorium Polski. Życie rodzinne nie zostanie więc w tym wypadku zerwane, a jedynie przeniesione do kraju, którego zobowiązane do powrotu osoby są obywatelami. Nie zachodzą przy tym zasadnicze przeszkody w przeniesieniu życia rodzinnego do kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu, nie zasługują zatem na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, tym bardziej w sytuacji, kiedy cudzoziemiec dwukrotnie przekraczał granicę zamierzając wraz z żoną i dziećmi poszukiwać ochrony międzynarodowej w [...] i tam układać swoje życie rodzinne i zawodowe. W tym kontekście, zdaniem Sądu, przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena zgromadzonych dowodów jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak również z wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach.
Z tych też względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło