II SA/Wa 403/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego postanawia: - odrzucić skargę - I. S. Sędzia Sądu Okręgowego w K. w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. (uzupełnionym pismem z [...] grudnia 2017 r.) złożyła oświadczenie, na podstawie art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.) – dalej jako "u.s.p." o zamiarze dalszego zajmowania stanowiska sędziego do ukończenia 65 roku życia. Do oświadczenia dołączyła zaświadczenie uprawnionego psychologa z dnia [...] listopada 2017 r. stwierdzające, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego oraz zaświadczenie lekarskie lekarza uprawnionego z dnia [...] listopada 2017 r. o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego w zakresie dotyczącym staniu zdrowia. Oświadczenie skarżącej zostało przedstawione Ministrowi Sprawiedliwości przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., w związku ze złożonym oświadczeniem z dnia [...] listopada 2017 r. poinformował skarżącą, że na podstawie art. 69 § 1 i 1b u.s.p., że nie wyraża zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "decyzję" Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej nieuwzględnienie. Wskazał, że pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. niewątpliwie nie jest decyzją administracyjną. Powołując się na przepis art. 69 § 1 u.s.p. wskazał, że sędzia przechodzi z mocy prawa w stan spoczynku z dniem osiągnięcia określonego wieku, chyba że w odpowiednim terminie oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi stosowne zaświadczenie. Natomiast art. 69 § 3 u.s.p. stanowi, że Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, przy czym w przypadku niezakończenia postępowania związanego ze złożeniem przez sędziego oświadczenia, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania. Zatem warunkiem koniecznym dalszego zajmowania stanowiska jest zgoda Ministra Sprawiedliwości. Samo oświadczenie woli dalszego zajmowania stanowiska przesuwa przejście w stan spoczynku tylko do czasu zakończenia postępowania wywołanego tym oświadczeniem. Podał, że postępowanie wywołane oświadczeniem woli sędziego dalszego zajmowania stanowiska może zostać zakończone wyrażeniem przez Ministra Sprawiedliwości zgody na dalsze zajmowanie stanowiska lub niewyrażeniem zgody. Wyrażenie zgody przez Ministra Sprawiedliwości następuje w formie decyzji, lecz nie jest to decyzja administracyjna, do której stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.). Na podstawie art. 3 § 3 pkt 2 K.p.a. i art. 5 pkt 2 P.p.s.a. ustawy przepisów tych ustaw nie stosuje się w zakresie stosunków wynikających z podległości służbowej. Podsumowując wskazał, że Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w formie decyzji niebędącej decyzją administracyjną. W przypadku niewyrażenia zgody Minister Sprawiedliwości nie wydaje decyzji i jedynie zawiadamia sędziego oraz prezesa sądu o niewyrażeniu zgody. Zawiadomienie jest konieczne ze względu na skutek prawny złożenia przez sędziego oświadczenia woli dalszego zajmowania stanowiska w postaci pozostania na stanowisku do czasu zakończenia postępowania co do oświadczenia, chyba że zakończenie postępowania nastąpi przed osiągnięciem wieku określonego w art. 26 ust. 1 u. z 16 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 184 Konstytucji RP, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej jako "P.p.s.a.", orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) (1) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) (2) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. (3) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W świetle § 3 powołanego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 69 § 1 u.s.p. sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 60 roku życia w przypadku kobiety, a z dniem ukończenia 65 roku życia w przypadku mężczyzny, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie. Natomiast zgodnie z art. 69 § 1b Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania. Możność dalszego zajmowania stanowiska sędziego uzależniono od złożenia Ministrowi Sprawiedliwości, nie później niż na sześć miesięcy przed ukończeniem 60 roku życia w przypadku kobiety, oświadczenia woli co do dalszego zajmowania stanowiska i przedstawienia zaświadczenia stwierdzającego, że sędzia jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego. Tego rodzaju oświadczenie stanowi czynność jednostronną, niezawisłą, nie wymagającą dla swojej skuteczności zgody adresata w osobie Ministra Sprawiedliwości. Sędzia jest bowiem jedynym dysponentem złożonego oświadczenia, zaś Minister Sprawiedliwości jest jedynie adresatem oświadczenia sędziego. Nie jest natomiast ani dysponentem, ani stroną stosunku służbowego sędziego i tym samym nie ma jakichkolwiek uprawnień władczych w zakresie trwałości tego stosunku. Zgoda organu nie wpływa na prawa sędziego we wspomnianym zakresie. Zadaniem organu jest wyłącznie przyjęcie oświadczenia sędziego i zawiadomienie go, że złożone przez sędziego oświadczenie woli zostało uznane za skuteczne, bądź zostało uznane za bezskuteczne (v. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1548/10 http://cbois.nsa.gov.pl). Samo zawiadomienie ma znaczenie przede wszystkim informacyjne. Nie rodzi żadnych skutków prawnych dla sędziego. Nie można zatem zawiadomieniu Ministra przypisać znaczenia wyrażenia zgody. Wskazane zawiadomienie nie jest zatem decyzją administracyjną, gdyż nie rozstrzyga o istocie sprawy. Decyzja nie może być wydana, gdy organ administracji nie posiada, wynikającej z przepisów prawa, kompetencji do rozstrzygania danej sprawy w formie decyzji. Tego rodzaju uprawnienie nie wynika z art. 69 u.s.p. Nie można również wyprowadzić uprawnienia dla Ministra Sprawiedliwości do rozstrzygnięcia analizowanej sprawy w formie decyzji z treści art. 72 u.s.p., który stanowi, że o rozwiązaniu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 1, lub o wygaśnięciu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 68 § 2, albo o przejściu sędziego w stan spoczynku na podstawie art. 69 sędziego zawiadamia Minister Sprawiedliwości. Zatem sędzia przechodzi w stan spoczynku z mocy samego prawa. A sytuacje przechodzenia sędziego w stan spoczynku nie podlegają kompetencji rozstrzygającej żadnego organu (v. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2011 r. sygn. akt III KRS 21/11 OSNP 2012/21-22/278). Skoro zaskarżone przez skarżącą pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] nie jest decyzją administracyjną, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach kontrolę sądowoadministracyjną, zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu