VII SA/Wa 1844/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-16

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Mirosława Kowalska, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, który nie wykazał indywidualnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, może być uznany za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, w kontekście wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego nie jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli nie wykaże indywidualnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, który byłby naruszony przez inwestycję. Samo subiektywne odczucie uciążliwości, hałasu czy spadku wartości nieruchomości nie stanowi podstawy do uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
A. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę lokalu użytkowego na potrzeby gastronomiczne. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że A. W. nie wykazała indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego jej status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. A. W. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. W., reprezentowaną przez r. pr. M. O., od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...]Nr [...] z [...] września 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, obejmujących przebudowę lokalu użytkowego na potrzeby lokalu gastronomicznego, w budynku przy Pl. [...] w [...], zlokalizowanym na działce ew. nr [...] i [...] w obrębie [...], położonym na terenie [...] założenia urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że Prezydent [...] decyzją Nr [...] z [...] września 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu użytkowego na potrzeby lokalu gastronomicznego w budynku przy PI. [...] w [...], zlokalizowanym na działce ew. nr [...] i [...] w obrębie [...], położonym na terenie [...] założenia urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...]. Pismem z 28 lipca 2016 r. A. W., reprezentowana przez r. pr. M. O., złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w zakresie w jakim przedmiotowa decyzja jest ostateczna (Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. w części dotyczącej robót budowlanych w częściach wspólnych nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] przy PI. [...] w [...] oraz odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałym zakresie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., na tę decyzję nie została złożona skarga do sądu). Postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Prezydent [...] wznowił przedmiotowe postępowanie. Następnie, postanowieniem Nr [...] z [...] września 2016 r. Prezydent [...] sprostował oczywistą pomyłkę zawartą w ww. postanowieniu Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Decyzją Nr [...] z [...] października 2016 r. Prezydent [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. W., reprezentowana przez r. pr. M. O. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przy wydaniu decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2016 r. wzięła udział E. J. - Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], która podlegała wyłączeniu od udziału we wznowieniowym postępowaniu. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Pismem z 29 marca 2017 r. Prezydent [...] zawiadomił strony o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy. Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. Prezydent [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. Wojewoda [...] wskazał, że rozpoznając odwołanie A. W., reprezentowanej przez r. pr. M. O., miał na uwadze, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek - pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną, drugą - wystąpienie przynajmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a. wad postępowania administracyjnego. Badanie, czy wskazana przez wnioskodawców przesłanka obligująca do wznowienia postępowania faktycznie zaistniała następuje dopiero w trakcie tzw. postępowania właściwego, bowiem postępowanie w sprawie wznowienia podzielić można na dwa etapy - etap wstępny i etap rozpoznawczy. W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 k.p.a. Poza ww. wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku skarżącej i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2000 r., sygn. akt III SA 2304/99). Dopiero drugi etap postępowania wznowieniowego (rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu) ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i wydanie decyzji stosownie do art. 151 k.p.a. Wojewoda [...] podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takim wypadku organ rozpatrujący wniosek o wznowienie w postępowaniu wstępnym ogranicza się jedynie do ustalenia, czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Przywołane wyżej stanowisko organu odwoławczego potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 295/07), w którym stwierdzono, że przypadku wskazania przesłanki wznowienia, jako okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, pozbawia stronę prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących. Podkreślenia wymaga, iż przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od siebie niezależnych. Wojewoda [...] stwierdził, że wniosek A. W., reprezentowanej przez r. pr. M. O., o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, że A. W. dowiedziała się o decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. w dniu 25 lipca 2016 r. (przy piśmie z 20 lipca 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] przekazała A. W. kopię przedmiotowej decyzji), zaś wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Urzędu [...] w [...] lipca 2016 r. Tym samym organ I instancji zasadnie wznowił na gruncie niniejszej sprawy postępowanie dotyczące udzielenia pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu pierwszej instancji - A. W. nie wykazała własnego indywidualnego interesu prawnego, upoważniającego do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. Stosownie do treści art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a. , ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze stron) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wyłącza regulacji, zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. - o własności lokali, przez co stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości sąsiedniej jest wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Właściciel lokalu nie ma zatem co do zasady przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, mimo że przysługuje mu współwłasność nieruchomości. Możliwa jest jednak również sytuacja, w której członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, dający podstawę, aby mógł on wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. Członek wspólnoty mieszkaniowej winien wskazać konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania. Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z informacją zawartą w księdze wieczystej skarżąca posiada odrębne prawo własności do lokalu nr [...] w budynku położonym przy PI. [...]. Lokal należący do skarżącej nie znajduje się jednak w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem ograniczeń - wynikających z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie korzystania z lokalu A. W. Ta bowiem nie wykazała, że w przedmiotowym postępowaniu posiada indywidualny interes prawny, skutkujący koniecznością uwzględnienia jej jako strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Podnoszona przez skarżącą kwestia hałasu i gorącego powietrza ("(...) klimatyzatory będą stanowić - po ich uruchomieniu - źródło dużego hałasu, a także gorącego powietrza, które będą przenikać do jej lokalu") i obniżenia walorów estetycznych nie może stanowić podstaw do posiadania przez stronę interesu prawnego. Kwestie te należy zaliczyć do immisji pośrednich oraz subiektywnych odczuć skarżącej. Przekroczenie dopuszczalnych granic immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia jednak, przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08). Nie jest zatem tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych. Tak więc takie skutki jak: kurz, hałas, wzmożony ruch samochodowy, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 338/10). Pozostałe okoliczności wskazywane przez skarżących (nadmierny hałas, pozbawienie widoku z okna na teren zielony, nieestetyczny widok na zbiorniki na odpady, czy też obniżenie wartości nieruchomości) nie stanowią o interesie prawnym, lecz tylko faktycznym. Za niezasadne organ uznał także twierdzenia skarżącej jakoby indywidualny interes prawny upoważniający do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym mógł wynikać z przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.). Nie można uznać, że normami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, determinującymi interes prawny właściciela nieruchomości w postępowaniu o pozwolenie na budowę, są normy prawa cywilnego, w szczególności art. 140 i 144 k.c. Pierwszy z tych przepisów reguluje kwestie korzystania z nieruchomości, a drugi nakazuje właścicielowi nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Art. 144 k.c. daje podmiotowi, których własność została naruszona, prawo do wysuwania określonych roszczeń w stosunku do naruszającego, jednakże roszczenia te wypływają z norm prawa cywilnego i umożliwiają ochronę, ale wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wojewoda [...] podkreślił ponadto, że przedmiotowy projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające wymagane przepisami prawa uprawnienia budowlane. Za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami prawa i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Projektant potwierdza to składając oświadczenie w trybie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Za oświadczenie nieprawdy oraz nienależyte bądź niedbałe wykonanie swoich obowiązków, a więc za przyjęte rozwiązania projektant ponosi odpowiedzialność zawodową przed organami samorządu zawodowego. Odnosząc się natomiast do zarzutu spadku wartości lokalu należącego do A. W. Wojewoda [...] stwierdził, że spadek wartości nieruchomości nie ma żadnego związku z interesem prawnym w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1738/10). Podobnie, w ocenie Wojewody [...], za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 k.p.a. Prezydent [...] podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i informował skarżącą o każdym etapie postępowania. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w zawiadomieniu z 29 marca 2017 r., w którym organ poinformował strony o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] października 2016 r., i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ww. piśmie Prezydent [...] poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszania wniosków. Ponadto, organ I instancji w zaskarżonej decyzji zajął stanowisko wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dodatkowo Wojewoda [...] podkreślił, że jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych interes prawny w postępowaniu powinien wynikać z przepisów prawa materialnego, bo tylko te są źródłem uprawnień i obowiązków. W postępowaniu w sprawie - udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Nie ulega wątpliwości, że organ prowadząc postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę powinien bardzo często uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, z drugiej zaś osób, których prawa mogą zostać poprzez realizację inwestycji naruszone. Czym innym jest jednak interes prawny, którego granice określają powołane wyżej przepisy prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia polityki planowania przestrzennego i realizowanych inwestycji. Praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Argumenty podnoszone przez skarżącą należy zatem rozpatrywać w kontekście przedstawionego wyżej interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie interesu prawnego. W podsumowaniu Wojewoda [...] wskazał, że po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania oraz analizie akt sprawy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta [...] jest prawidłowe. Brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w sentencji decyzji Prezydenta [...]Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] Nr [...] z [...] września 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, obejmujących przebudowę lokalu użytkowego na potrzeby lokalu gastronomicznego, w budynku przy PI. [...] w [...], zlokalizowanym na działce ew. nr [...] i [...] w obrębie [...], położonym na terenie [...] założenia urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków pod Nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła A. W. reprezentowana przez r. pr. M. O. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. a) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w zw. z art. 140 i 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że indywidualny interes prawny upoważniający do uczestnictwa w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie może wynikać z przepisów Kodeksu, a w konsekwencji błędne zastosowanie poprzez nieuznanie skarżącej za stronę postępowania; b) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 323 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez uznanie, że skarżąca nie była stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę pomimo, że jej interes prawny wynikał nie tylko z przepisów Kodeksu cywilnego, ale również z § 323 rozporządzenia; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.; a) art. 7 i 77 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) poprzez brak dokładnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy; b) art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do istotnych twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu; c) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji w mocy. Na podstawie tak opisanych zarzutów skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wcześniej prezentowane i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Zarzuty skargi nie są uzasadnione. W niniejszej sprawie, wobec oparcia wniosku o wznowienie postępowania, na przesłance opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zasadnie postępowanie wznowiono by dopiero na tym etapie ustalić jej zaistnienie. Prawidłowo oceniono, że we wznowionym postepowaniu zaistnienie ww. przesłanki można pozytywnie zweryfikować tylko wówczas gdy wniosek pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tego postępowania. Zagadnienie interesu prawnego w kontekście przymiotu strony zostało omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja ostateczna zapadła w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, obejmujących przebudowę lokalu użytkowego na potrzeby lokalu gastronomicznego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd podziela ocenę organu – skarżąca nie wykazała, że w przedmiotowym postępowaniu posiada indywidualny interes prawny, skutkujący koniecznością uwzględnienia jej jako strony postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną, strony która bez własnej winy nie brała w nim udziału. Przywołane we wniosku o wznowienie postępowania przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą, w okolicznościach niniejszej sprawy, stanowić samodzielnego źródła indywidualnego interesu prawnego strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Należy podzielić zaś podgląd prawny przywołany w skardze m.in. za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2148/13, Legalis nr 1248696. Przepisy Prawa budowlanego nie wykluczają co do zasady powiązania kwestii oddziaływania obiektu budowlanego z ponadnormatywnym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość oraz z naruszeniem przysługującemu właścicielowi prawa własności nieruchomości. W system ochrony praw właścicielskich wpisuje się bowiem wyrażona w Prawie budowlanym zasada wolności budowlanej (art. 4), zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku proces inwestycyjno-budowlany nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego, do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Skarżąca zatwierdzonemu w decyzji ostatecznej projektowi budowlanemu nie zarzuciła jednak żadnej wadliwości opartej na naruszeniu konkretnych przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego, a przywołała tylko okoliczności faktyczne związane z funkcjonowaniem lokalu gastronomicznego, którego decyzja ostateczna dotyczyła. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powoływana przez skarżącą ochrona prawa własności wynikająca z przepisów prawa cywilnego może skutecznie stanowić przesłankę interesu prawnego tylko wówczas gdy wiąże się z zarzutem naruszeniem przepisów budowlanych. Przykładem niech będzie zatem interes prawny właściciela działki, nie koniecznie nawet sąsiadującą z inwestycją, który kwestionując decyzje o pozwoleniu na budowę powołuje się na ochronę prawa własności, ale jednocześnie wskazuje na konkretną normę prawa np. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której naruszenie zarzuca. Sąd stwierdza, że wskazywane w skardze, a i w toku postępowania, okoliczności związane z funkcjonowaniem inwestycji po jej realizacji nie mają wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącej w kontekście jej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę. Inaczej mogły by ewentualnie zostać ocenione w postępowaniu nadzoru budowlanego w związku z podnoszonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego czy też organów inspekcji sanitarnej w związku z przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu, innych immisji z zainstalowanych w ramach inwestycji urządzeń technicznych. Podobnie wskazanie - lokal usługowy [...] otwarty jest od wczesnych godzin rannych (10:00) do późnych nocnych (23:00 - 24:00) i w takich godzinach funkcjonuje również zainstalowana klimatyzacja, to okoliczności faktyczne pozostające poza zakresem postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W nawiązaniu do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia § 323 ww. rozporządzenia wskazać należy, że za projekt budowlany odpowiada projektant, organ administracji architektoniczno - budowlanej poddaje projekt kontroli li tylko w zakresie projektu zagospodarowania nieruchomości objętej projektowana inwestycją. Jako nieuzasadnione Sąd ocenił także zarzuty związane z naruszeniem w postępowaniu odwoławczym zasad postępowania administracyjnego wynikających m.in. z art. 7, art. 77 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącej nie było rzeczą organu zweryfikowanie jej twierdzeń o uciążliwościach związanych z faktycznym funkcjonowaniem inwestycji. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art. art. 151- ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.). Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem ograniczeń - wynikających z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie korzystania z lokalu A. W. Inwestycja nie ogranicza skarżącej jako właścicielce mieszkania (jako wyodrębnionej nieruchomości sąsiedniej) prawa do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło