VII SA/Wa 1879/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-16

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, jeśli inwestor złożył wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej, a postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie miał bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, nawet w sytuacji złożenia wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej, jeśli przepisy obowiązujące w momencie wydawania rozstrzygnięcia nie nakładały takiego obowiązku. Ponadto, nawet gdyby taki obowiązek istniał, nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, a odmowa umorzenia należności potwierdza brak podstaw do odstąpienia od tej procedury.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego zbiornika wodnego (stawu). Postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte w 2011 roku, a organ określił opłatę legalizacyjną w wysokości 225 tys. złotych. Inwestor nie uiścił opłaty, a jego wnioski o umorzenie należności zostały odrzucone przez Wojewodę i Ministra Rozwoju i Finansów. W związku z nieuiszczeniem opłaty, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez brak zawieszenia postępowania w związku z zaskarżeniem decyzji odmawiającej umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz błędne ustalenie momentu zaistnienia samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Sygn. VII SA/Wa 1879/17 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi [...] (dalej także jako skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także jako WINB) z [...] czerwca 2017 roku, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z [...] marca 2017 roku o numerze [...] nakazującą rozbiórkę zbiornika wodnego (stawu), na działce nr [...], w miejscowości [...] , gmina [...] . Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. W 2011 roku PINB wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia czy doszło do wzniesienia przez [...] samowoli budowalnej, w postaci stawu, na posiadanej przez niego nieruchomości. Postanowieniem nr [...]z dnia [...] września 2011 roku PINB nakazał wstrzymanie robót i przedstawienie dokumentów w celu przeprowadzenia legalizacji obiektu. Na skutek kolejnych próśb inwestora organ wielokrotnie przedłużył termin na przedstawienie dokumentacji. W postanowieniu o numerze [...]z [...] lutego 2013 roku PINB określił opłatę legalizacyjną na kwotę 225 tysięcy złotych. Postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB nr [...] z [...] kwietnia 2013 roku. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 roku wydanym w sprawie o sygnaturze VII SA/Wa 1255/13 WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1193/14 oddalił skargę kasacyjną [...] W piśmie z 26 kwietnia 2013 roku skarżący wystąpił do Wojewody [...] o umorzenie należności z tytułu opłaty legalizacyjnej. Postępowanie w sprawie umorzenia było zawieszone od 29 maja 2013 roku w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] postanowienia z tegoż dnia (znak [...]) w związku z wniesieniem skargi na ostateczną decyzję określającą wysokość opłaty legalizacyjnej. Zawieszone postępowanie podjęto 15 czerwca 2016 roku. Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2016 roku odmówił umorzenia kwoty wynikającej z tytułu zapłaty opłaty legalizacyjnej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy powyższą decyzję. Decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2017 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nakazał [...] rozbiórkę samowolnie zrealizowanego zbiornika wodnego (stawu) na działce nr ewidencyjny [...] położonej w miejscowości [...] , gmina [...]oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie toczyło się postępowanie w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Organ określił opłatę legalizacyjną na kwotę 225 tys. złotych w postanowieniu z [...] lutego 2013 roku. Pismem z 22 czerwca 2016 organ wystąpił do Wydziału Finansów [...] Urzędu Wojewódzkiego z zapytaniem czy [...] wpłacił opłatę legalizacyjną. W odpowiedzi wskazano, że nie doszło do zapłaty wskazanej kwoty, a ostateczną decyzją Ministra Finansów i Rozwoju odmówiono jej umorzenia. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, organ wydaje nakaz rozbiórki, co też miało miejsce w poniższej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Wskazał w szczególności, że organ nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania w związku z wniesieniem skargi do WSA na decyzję Ministra Finansów i Rozwoju odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I instancji. Wskazał, że w sprawie toczyło się postępowanie legalizacyjne, jednak [...] nie skorzystał z możliwości uiszczenia opłaty legalizacyjnej w celu zalegalizowania samowoli budowlanej. Organ uznał, że PINB prawidłowo nakazał rozbiórkę samowoli, w związku z odstąpieniem skarżącego od prowadzenia procedury legalizacyjnej. Organ odwoławczy podniósł, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie zmieniają oceny rozstrzygnięcia. Kwestionowanie przez niego prowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowalne nie ma znaczenia w poniższej sprawie, gdyż prawidłowość jego zastosowania została potwierdzona w odrębnym postępowaniu przez WINB, a następnie WSA w Warszawie i NSA, co sprawia że te kwestie nie mogą być już przedmiotem oceny. Skargę na powyższą decyzję wniósł [...] . Zarzucił w niej naruszenie przez organ przepisów postępowania, poprzez brak zawieszenia postępowania w związku z pismem skarżącego z 6 marca 2017 roku, informującym o fakcie zaskarżenia decyzji odmawiającej umorzenia opłaty legalizacyjnej do WSA. Podniósł także, że organy błędnie ustaliły moment zaistnienia samowoli budowlanej na rok 2000, a nie 1998, kiedy to zostały rozpoczęte przez niego prace inwestycyjne związane z regulacją stawu. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przedstawione w niej argumenty są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej dalej ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ a wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zajścia przyczyn z art. 156 kpa lub wskazanych w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa uzasadniającego jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu. Przedstawiając motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia Sądu należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja wydana przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] , nakazująca rozbiórkę samowolnie zrealizowanego zbiornika wodnego (stawu) na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] , gmina [...]. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowalnego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zważywszy na okoliczność, że skarżący nie legitymował się pozwoleniem na budowę organy należycie uznały, że do prac doszło w warunkach samowoli budowlanej. Należało w związku z tym zastosować procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego. W sprawie wszczęta została procedura legalizacyjna, mająca na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku PINB określił opłatę legalizacyjną na kwotę 225 tys. złotych. Kontrola tego aktu przez organ II instancji, a następnie wyroki WSA w Warszawie i NSA, potwierdziły słuszność tego rozstrzygnięcia. W szczególności za prawidłowy uznano tryb legalizacji zastosowany w niniejszej sprawie. Rację ma więc organ w zaskarżonej decyzji, że podniesiona kwestia nie może być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania. Organ jest związany rozstrzygnięciami poczynionymi przez organ a następnie zaakceptowanymi przez sądu obu instancji, zarówno co do charakteru obiektu jako samowoli budowlanej, jak i przyjętego trybu postepowania i ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Także Sąd na obecnym etapie postępowania jest związany ustaleniami poczynionymi w tamtych postępowaniach i nie jest władny przyjąć odmiennych ustaleń, co do charakteru obiektu jako samowoli budowalnej, czy zastosowanego trybu postępowania i wysokości opłaty legalizacyjnej. Stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku nieuiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej. Działania organu w tym zakresie nie mają charakteru uznaniowego, a jego działanie ogranicza się do wydania rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę. Skoro więc organ stwierdził, że skarżący nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej, zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia wskazanej treści. W związku z tym, należy uznać że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadliwością w tym zakresie. Jak już wyżej wskazano, w związku z tym za chybione należy uznać podniesione przez skarżącego zarzuty kwestionujące prawidłowość przyjętego przez organy nadzoru trybu mającego służyć wyeliminowaniu stanu niezgodnego z prawem, jak i terminu w którym miało dojść do zaistnienia samowoli budowlanej. Sąd administracyjny w tym zakresie, podobnie jak i organ administracji, jest związany prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych. Stąd też w poniższej sprawie Sąd nie jest władny kwestionować ustaleń poczynionych w tym zakresie w ostatecznych decyzjach i prawomocnych wyrokach. Co się zaś tyczy uchybieniu przez organ przepisom postępowania, poprzez brak zawieszenia postępowania w związku z wniesiona przez skarżącego skargą do WSA na decyzję Ministra Finansów odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej, to zarzut ten nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego w razie nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ wydaje nakaz rozbiórki, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. Ostatni z przywołanych przepisów nakłada na organ nadzoru obowiązek zawieszenia postępowania, w przypadku złożenia przez stronę wniosku wskazanego w art. 67a Ordynacji podatkowej, a więc także wniosku o umorzenie określonej opłaty. Został on dodany ustawą nowelizacyjną z dnia 20 lutego 2015 roku i wszedł w życie 27 czerwca 2015 roku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w stanie prawnym obowiązującym w momencie wydawania rozstrzygnięcia na organie nie ciążył bezwzględny obowiązek zawieszenia postępowania. Gdyby przyjąć że organ miał taki obowiązek, to postepowanie musiałoby być zawieszone do momentu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Ostateczna decyzja w przedmiocie umorzenia została wydana przez Ministra Finansów i Rozwoju w dniu [...] grudnia 2016 roku, a więc postępowanie mogłoby toczyć się dopiero od tego momentu. Nie zmieniałoby to i tak oceny postępowania organu, w szczególności, że w przywołanej decyzji odmówiono umorzenia należności. Nie było to bowiem uchybienie mające wpływ na wynik postępowania. Nadto z dostępnej bazy danych dotyczących orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że skarga [...]na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 586/17 Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie była obarczona wadliwością skutkującą jej uchyleniem, co uzasadniało oddalenie skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło