II SA/Gd 51/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-05-16

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej, dokonane w trybie art. 44 k.p.a. poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki, jest skuteczne, jeśli strona twierdzi, że awiza nie otrzymała, a jedynym dowodem na prawidłowość doręczenia są adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej, dokonane zgodnie z art. 44 k.p.a. poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki i pozostawienie jej w placówce pocztowej, jest skuteczne, nawet jeśli strona twierdzi, że nie otrzymała awiza. Zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacjami pracownika poczty o awizowaniu i terminie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i stanowi dowód urzędowy. Twierdzenia strony o braku awizowania, niepoparte dowodami, nie obalają tego domniemania. Skuteczne doręczenie decyzji sprawia, że staje się ona ostateczna, a późniejsze wnioski o wznowienie postępowania oparte na braku udziału w postępowaniu bez winy strony są bezzasadne, jeśli strona nie udowodniła braku winy w odbiorze korespondencji.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty garażowej. Skarżący twierdził, że nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy, ponieważ przebywał za granicą. Organy administracji uznały, że decyzja o rozbiórce została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki. Skarżący kwestionował prawidłowość awizowania i doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2017 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2017 r. nakazującej wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty garażowej z pomieszczeniem gospodarczym o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszącej 9,30 m x 6,21 m, usytuowanej na terenie działki nr [..] w miejscowości S. Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 11 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wiaty garażowej z częścią gospodarczą, usytuowanej na terenie działki nr [..] w miejscowości S., gmina S. Zawiadomienie to wysłano na adres skarżącego jako właściciela działki nr [..] ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. W zawiadomieniu tym pouczono adresata o treści i skutkach zastosowania art. 41 k.p.a. związanych z ewentualną zmianą adresu. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wskazanego zawiadomienia wynika, że przesyłkę odebrał w dniu 14 marca 2014 r. w imieniu J. C. dorosły domownik – synowa skarżącego A. C. W tracie oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 28 kwietnia 2014 r. obecna była również A.C., która podpisała protokół z tej czynności. Postanowieniem z dnia 17 września 2015 r., w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał J.C. prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] w S., przy budowie obiektu budowlanego w postaci wiaty garażowej z pomieszczeniem gospodarczym i nałożył na inwestora obowiązek wykonania i przedłożenia organowi dokumentów koniecznych do legalizacji ujawnionej samowoli. Odpis postanowienia w imieniu J. C. ponownie odebrała w dniu 18 września 2015 r. synowa – A. C. W postanowieniu tym pouczono, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków zostanie wydana decyzja o rozbiórce samowolnie wybudowanej wiaty z częścią gospodarczą na terenie działki nr [..]. Decyzją z dnia 3 stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. C. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Uzasadniając decyzję organ powołał się na postanowienie z dnia 17 września 2015 r. oraz wskazał, że inwestor nie wykonał w zakreślonym terminie przewidzianych obowiązków, jak również nie dostarczył wymaganej dokumentacji, po wyłożeniu materiału dowodowego do wglądu. Przesyłkę zawierającą odpis powyższej decyzji przesłano na ujawniony w aktach adres skarżącego, i wobec niemożności doręczenia bezpośredniego, dwukrotnie awizowano przesyłkę w dniach 5 stycznia 2017 r. i 13 stycznia 2017 r., pozostawiając ją w placówce pocztowej przez 14 dni w celu podjęcia przez adresata. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie przez adresata, zwrócono ją do nadawcy w dniu 20 stycznia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru na k. 26 verte akt administracyjnych). W dniu 18 maja 2017 r. organ skierował do strony upomnienie – wezwał do wykonania obowiązku w postaci rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Organ poinformował, że obowiązek ten wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2017 r. oraz wskazał, że w przypadku niewykonania przedmiotowego obowiązku po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Upomnienie doręczono skarżącemu w dniu 19 maja 2017 r. na ręce domownika – A. N. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 28 akt). J. C. pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o wznowienie, w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 3 stycznia 2017 r. o rozbiórce przedmiotowej wiaty garażowej. We wniosku skarżący wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu, zwłaszcza w jego ostatniej fazie, gdy doszło do wysłuchania stron oraz wydania decyzji, albowiem w tym czasie przebywał w celach zdrowotnych za granicą. Do powyższego wniosku J. C. dołączył udzielone pełnomocnictwo swojemu synowi M.C. Przedłożył również karty informacyjne leczenia szpitalnego w dniach 23 marca 2017 r., 12 maja 2017 r., 25 stycznia 2017 r. oraz 13 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie przedmiotowej wiaty, a po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, oraz co do istoty sprawy, decyzją z dnia 18 października 2017 r. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia 3 stycznia 2017 r. w przedmiocie wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Organ chronologicznie przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz poddał analizie warunki doręczenia decyzji z dnia 3 stycznia 2017 r., uznając je za prawidłowe. Organ wskazał, że strona nie ustanowiła pełnomocnika w przedmiotowej sprawie, nie zgłosiła też zmiany adresu korespondencyjnego, choć o takim obowiązku została pouczona. W kontekście powyższych ustaleń organ stwierdził, że argument o braku udziału w postępowaniu bez własnej winy nie znajduje potwierdzenia. Organ stwierdził, że mając wiedzę o toczącym się postępowaniu strona niewątpliwie nie wykazała należytej staranności w zabezpieczeniu własnych interesów. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7-10 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w słusznym interesie społecznym i słusznym interesie strony leży rozbiórka wiaty garażowej wzniesionej przez 82-letniego emeryta, która służy mu oraz jego bliskim wyłącznie do zaspokajania potrzeb w zakresie garażowania pojazdów samochodowych oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. decyzji rozbiórkowej z dnia 3 stycznia 2017 r., skoro brak jest wiarygodnego dowodu, że przesyłka z tą decyzją była choćby raz awizowana pod adresem zamieszkania zobowiązanego. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że instytucja doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a., która w rozpatrywanej sprawie miała zastosowanie, rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi i wywiera skutki takie same, jak doręczenie właściwe. Dodał również, że stempel urzędu pocztowego zawierający datę stanowi dla organu nadzoru budowlanego dowód awizowania, którego organ nie ma podstaw kwestionować. Organ podkreślił, że analizując kwestię skuteczności doręczenia ww. przesyłki w świetle argumentów odwołania, nie sposób pominąć faktu, że J. C. we wniosku wznowieniowym z dnia 1 czerwca 2017 r. sam wskazał: "nie brałem udziału w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w jego ostatniej fazie, gdy doszło do wysłuchania strony oraz wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, albowiem w tym czasie przebywałem w celach zdrowotnych za granicą". Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że zawiera ono prawidłowe zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, jak również informację o pozostawieniu awiza w skrzynce pocztowej adresata. W tym stanie rzeczy kwestionowanie prawidłowości awizowania i doręczenia przesyłek pocztowych przez doręczyciela pocztowego nie znajduje uzasadnienia, tym bardziej, że odwołujący nie przestawił żadnego dowodu (dokumentu), który mógłby skutecznie zakwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że wobec zapewnienia udziału stronie w postępowaniu, prawidłowego doręczenia stronie decyzji, a także okoliczności wskazanych przez stronę (wyjazd za granicę), nie zachodzi sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy za nietrafny uznał zarzut, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostaje w kolizji z podstawowymi zasadami postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie na każdym jego etapie informował prawidłowo strony postępowania o okolicznościach prawnych i faktycznych. Nietrafny, zdaniem organu, jest też zarzut odwołującego, że w rozpatrywanej sprawie organ nie zajął stanowiska, skupiając się wyłącznie na kwestii doręczenia decyzji. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny jest decyzja organu pierwszej instancji z dnia 18 października 2017 r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji, a nie decyzja pierwotna z dnia 3 stycznia 2017 r. nakazująca rozbiórkę wiaty garażowej, z uwagi na niespełnienie przez inwestora warunków legalizacji. Dodano również, że postępowaniu zakończonym w/w decyzją rozbiórkową, organ pierwszej instancji na każdym jej etapie zapewnił J. C. uczestnictwo w tym postępowaniu. W skardze ponownie zarzucono naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 7 k.p.a. - art. 10 k.p.a. przez przyjęcie, że w słusznym interesie społecznym i słusznym interesie strony leży rozbiórka wiaty garażowej wzniesiona przez 83 - letniego obecnie emeryta, która służy mu oraz jego bliskim wyłącznie do zaspokajania potrzeb w zakresie garażowania pojazdów samochodowych oraz sprzeczność istotnych ustaleń obu organów administracji publicznej z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do doręczenia zastępczego w trybie art. 44 k.p.a. decyzji rozbiórkowej z dn. 3 stycznia 2017 r. skoro brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu, że przesyłka z tą decyzją była choćby jeden raz awizowana pod adresem zamieszkania zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2017 r. odmawiająca uchylenia decyzji z dnia 3 stycznia 2017 r. orzekającej rozbiórkę wiaty garażowej wraz z pomieszczeniem gospodarczym, wydana w trybie wznowienia postępowania. Decyzja rozbiórkowa jest bowiem decyzją ostateczną. Z uwagi na obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę trwałości decyzji ostatecznej, sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego wymaga ścisłego zachowania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 21 lipca 2017 r. jako podstawę faktyczną wznowienia postępowania przyjął, zgodnie z żądaniem strony, okoliczność, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, tj. przesłankę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy stronie zapewniono możliwość udziału w postępowaniu w sprawie wszczętej z urzędu w przedmiocie wiaty garażowej wybudowanej na działce o nr [..] w S., bez wymaganego pozwolenia na budowę, zakończonej ostateczną decyzją o rozbiórce z dnia 3 stycznia 2017 r. Rozważając zatem kwestię możliwości udziału strony w przedmiotowym postępowaniu wskazać należy, że artykuł 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi gwarancję zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przez udział strony w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział w całym ciągu czynności procesowych. Strona nie będzie brać udziału w postępowaniu zarówno wówczas, gdy nie brała udziału w postępowaniu jako takim, jak i wówczas, gdy nie brała udziału w czynnościach istotnych dla postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, LEX nr 47888). Przy czym zauważyć należy, że chodzi tu o sytuację, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny. Podkreślić jednocześnie należy, że przesłanka winy podlega udowodnieniu. Nie wystarczy więc tutaj prawdopodobieństwo. Gwarantowana w art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 652/97, LEX nr 34721). W ocenie Sądu powyższym obowiązkom organ procedujący w przedmiocie rozbiórki wiaty na działce nr [..] sprostał, zapewniając skarżącemu możliwość aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Nie polegają na prawdzie twierdzenia skarżącego, że organ nie dopuścił go jako strony do czynności postępowania lub nie zawiadomił go o wydanych w toku postępowania orzeczeniach. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ prawidłowo ustalił adres skarżącego, tj. [..] w S. i na ten adres wysyłał kolejno wszystkie pisma procesowe w toku postępowania administracyjnego, poczynając od zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga również, że ten sam adres skarżący podał we wniosku o wznowienie postępowania, co świadczy o jego aktualności. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wiaty garażowej wynika, że w imieniu skarżącego odebrała je A. C. jako dorosły domownik zobowiązując się do oddania przesyłki adresatowi, co poświadczyła własnoręcznym podpisem. Istotne jest, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania pouczono stronę o obowiązku strony oraz jej przedstawicieli i pełnomocników poinformowania organu o każdej zmianie adresu i skutkach zaniedbania tego obowiązku. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.), ewentualnie w siedzibie organu (art. 42 § 2 k.p.a.) bądź każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). Pismo można również doręczyć dorosłemu domownikowi adresata, sąsiadowi bądź dozorcy domu, o ile osoby te zobowiążą się oddać pismo adresatowi (art. 43 k.p.a.). Tym samym wskazać należy, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania do rąk dorosłego domownika, tj. A.C., która podjęła się oddania pisma adresatowi –– było skuteczne prawnie. Analizując kolejne czynności procesowe organu w postępowaniu w sprawie rozbiórki wskazać należy, że następne doręczenia dokonywane były również w sposób zastępczy, tj. w trybie art. 43 k.p.a. do rąk dorosłego domownika – A. C., która podejmowała się oddania przesyłek adresatowi. Skuteczność tych doręczeń nie została w niniejszym postępowaniu w żaden sposób podważona. Odnosząc się z kolei do doręczenia decyzji o rozbiórce z dnia 3 stycznia 2017 r. wskazać należy, że jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów obu instancji, doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w drodze tzw. doręczenia zastępczego. Jeśli bowiem doręczenie w sposób wyżej nakreślony jest niemożliwe, doręczający może złożyć pismo na okres czternastu dni w placówce pocztowej operatora pocztowego lub urzędzie właściwej gminy (miasta), pozostawiając zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w oddawczej skrzynce pocztowej bądź jeśli to niemożliwe, w drzwiach mieszkania adresata lub też w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie w trybie tzw. awizo stwarza domniemanie, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie do tego doręczenia do rąk adresata nie doszło (art. 44 § 4 k.p.a.). Przepis art. 44 k.p.a. jest regulacją wyjątkową, stąd też powinien być wykładany oraz stosowany ściśle. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wbrew twierdzeniom przedstawionym w skardze, doszło do skutecznego, tj. zgodnego z art. 44 § 1- 4 k.p.a., doręczenia skarżącemu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2017 r. Dowodem potwierdzającym powyższe doręczenie jest załączona do akt sprawy koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Przesyłka ta była awizowana w dniu 5 stycznia 2017 r., a wobec jej niepodjęcia, była awizowana powtórnie w dniu 13 stycznia 2017 r. Wobec niepodjęcia jej przez adresata w terminie została zwrócona do nadawcy w dniu 20 stycznia 2017 r. Przesyłkę tę należało uznać za skutecznie doręczoną w dniu 19 stycznia 2017 r. W konsekwencji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 lutego 2017 r. Tym samym wobec niewniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna. Podkreślić należy, że powyższe dane potwierdzają informacje znajdujące się na platformie śledzenia przesyłki ("śledzenie przesyłek - Tracking"). W ocenie Sądu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję rozbiórkową odnotowano wymagane przez przepisy k.p.a. daty obu awizacji wraz z podpisami doręczającego. Jednocześnie na formularzu "zwrotnego potwierdzenia odbioru" zaznaczono datę pierwszego awizowania w dniu 5 stycznia 2017 r. wraz z informacją o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym w S. oraz zaznaczono informację o zawiadomieniu adresata o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni oraz umieszczono datę powtórnego awizowania opatrując wskazane adnotacje stosowanymi podpisami. Wskazać zatem należy, że zarówno na przesyłce, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieją wszystkie wymagane przez k.p.a. informacje wraz z datami i niezbędnymi podpisami pracowników placówki pocztowej operatora pocztowego, zatem zostały sporządzone w przepisanej przez prawo formie i uprawniony do tego podmiot. Podkreślić przy tym należy szczególne znaczenie dowodowe zwrotnego potwierdzenia odbioru, w którym wskazano daty obu awizacji poświadczone podpisem pracownika operatora pocztowego. Wskazać należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzone w przepisanej przez prawo formie przez uprawniony do tego podmiot stanowi dowód tego, co zostało na nim urzędowo poświadczone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może zostać obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, przeciwdowody muszą być zdecydowanie przekonujące, a obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenia strony, czy też jej sąsiadów w zakresie złego funkcjonowania doręczyciela, tj. Poczty Polskiej (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r., SA sygn. akt I FSK 1861/11, LEX nr 1148521). Tymczasem skarżący w toku postępowania administracyjnego nie podważył wynikającej z potwierdzenia odbioru przesyłki okoliczności faktycznej, iż doręczyciel powiadomił go o przesyłce zawierającej decyzję rozbiórkową, umieszczając zawiadomienia o tym (awiza) w skrzynce oddawczej. Twierdzenia skarżącego, że nie umieszczono w skrzynce tych powiadomień, oparte o wyjaśnienia osób dozorujących, które podczas jego nieobecności powiadomień w skrzynce nie odnalazły, nie obalają domniemania prawdziwości danych ujętych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru i skuteczności doręczenia zastępczego. Oświadczenia te są gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Skarżący nie przedłożył bowiem na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu, poza własnymi spostrzeżeniami i powoływaniem się na utartą, jego zdaniem, praktykę jednokrotnej awizacji na terenach wiejskich. Strona, dopatrując się nieprawidłowości w działaniach doręczyciela, powinna złożyć stosowne zastrzeżenia i przeprowadzić w urzędzie pocztowym postępowanie reklamacyjne, czego jednak nie uczyniła, gdyż znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja podjęcia takich działań nie potwierdza. Powyższym twierdzeniom skarżącego przeczą wyraźne adnotacje poczynione przez doręczyciela na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym odnotowano dwukrotną awizację oraz zaznaczono informacje o miejscu i terminie przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym w celu jej odbioru przez adresata oraz o miejscu pozostawienia informacji w tym zakresie w skrzynce oddawczej skarżącego. W tej sytuacji organy prawidłowo przyjęły, że strona nie udowodniła, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia decyzji o rozbiórce, nie zostało mu ona doręczona z przyczyn od niego niezależnych. Tymczasem brak winy strony podlega właśnie udowodnieniu. Czasowa niemożliwość odbioru przesyłek pod adresem wskazanym przez stronę lub prawidłowo ustalonym przez organ w toku postępowania administracyjnego nie oznacza bezskuteczności doręczenia decyzji. Zmieniając adres zamieszkania bądź adres dla doręczeń strona ma obowiązek powiadomić o zmianie organ wskazując nowy adres, pod który należy kierować korespondencję, zwłaszcza w sytuacji, w której o tym obowiązku została skutecznie poinformowana. Taki sam obowiązek ciążył na skarżącym w przypadku czasowej nieobecności lub niemożliwości odbioru korespondencji pod dotychczasowym adresem. Jeżeli natomiast istniały okoliczności i przesłanki, które miałyby świadczyć o braku winy adresata decyzji w zakresie odbioru korespondencji we wskazany wyżej sposób, to na nim ciążył obowiązek ich wykazania. Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do skutecznego wzruszenia sposobu doręczenia decyzji. Wyjaśnić jednocześnie należy, że powyższego domniemania skuteczności doręczenia nie obaliły również wskazywane przez skarżącego okoliczności związane z jego chorobą. Jak wynika z dokumentacji medycznej dołączonej do odwołania, w styczniu 2017 r. skarżący był hospitalizowany w dniach 23-25 stycznia 2017 r. Oznacza to, że w pierwszej połowie stycznia 2017 r., tj. podczas doręczania decyzji o rozbiórce, skarżący nie przebywał w szpitalu. Rozważając w tym kontekście podnoszoną w odwołaniu, a następnie w skardze okoliczność, że skarżący nie przebywał w domu, podkreślić należy, że już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania skarżący został prawidłowo pouczony o konieczności zawiadomienia organu o zmianie adresu. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości w toku postępowania w sprawie rozbiórki, co uzasadniało dokonywanie skutecznych doręczeń na adres wskazany w aktach. Na marginesie wskazać należy, że również we wniosku o wznowienie postępowania skarżący podał jako swój adres: [..] w S. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 3 stycznia 2017 r. Tym samym nie wystąpiła przesłanka do wznowienia tego postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów k.p.a., tj. art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. stwierdzić należy, że są one niezasadne. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oczywistym jest, że obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą także postępowania wznowieniowego. Postępowanie przeprowadzone wbrew tym zasadom, czyli bez wyjaśnienia całokształtu materiału dowodowego lub z pominięciem pewnych okoliczności, nabiera cech dowolności i uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, przeprowadzone w kontrolowanej sprawie postępowanie czyni zadość wszystkim wskazanym wyżej zasadom. Natomiast dokumenty w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji mają walor dokumentów urzędowych, które zostały uwzględnione przez organy jako dowód przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 7a i 7b k.p.a. Pierwszy z nich stanowi zasadę in dubio pro libertate, tj. rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. W niniejszej sprawie nie było jakichkolwiek wątpliwości co do treści zastosowanych przepisów prawa materialnego i procesowego, wobec czego nie było potrzeby odwoływania się do jego dyspozycji. Z kolei przepis art. 7b dotyczący współdziałania organów administracji publicznej, nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem w toku postępowania nie zaistniała konieczność współdziałania organów. Z kolei przepisy art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. statuują zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron, a także zasadę udziału stron w postępowaniu. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz chronologia czynności procesowych nie potwierdziła naruszenia wskazanych zasad. Organy zgodnie z zasadami doręczeń informowały stronę o każdej czynności podjętej w toku postępowania oraz umożliwiały stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów wyznaczając ku temu stosowny termin. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło