I OSK 3430/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-16

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Mirosław Wincenciak, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest ustalona na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym (w tym zeznań świadków i transkrypcji rozmów), może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone wyrokiem skazującym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy Policji prawidłowo zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zwalniając policjanta ze służby. Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, transkrypcje rozmów i opinia biegłego, jednoznacznie potwierdzał oczywistość popełnienia przez policjanta czynów o znamionach przestępstwa. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne w tej kwestii jest niezależne od postępowania karnego i nie wymaga prawomocnego wyroku skazującego, a jedynie wystarczających dowodów potwierdzających oczywistość popełnienia czynu, co uniemożliwia dalsze pełnienie służby.
Stan faktyczny
Policjant D.H. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, po tym jak Prokuratura skierowała przeciwko niemu akt oskarżenia dotyczący posiadania i udzielania środków odurzających. Organy Policji uznały oczywistość popełnienia czynów za udowodnioną na podstawie zebranego materiału dowodowego, mimo braku prawomocnego wyroku karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę policjanta, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez policjanta.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną D.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zasądzono od D.H. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 150/18 w sprawie ze skargi D.H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D.H. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 150/18 oddalił skargę D. H. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] (dalej: "KWP") z [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Komendant Powiatowy Policji [...] października 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o przesłankę oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Podstawą wszczęcia wskazanego postępowania był fakt skierowania przez Prokuraturę Okręgową [...] do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu. Zgodnie z treścią aktu oskarżenia, skarżący został oskarżony o to, że: 1) [...] czerwca 2015 r. w gminie [...] woj. [...], wbrew przepisom ustawy z dnia 25 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. nr 179, poz. 1485 ze zm., dalej: u.p.n.), posiadał nabyty od D. S. środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 3,5 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n.; 2) [...] czerwca 2015 r. w gminie [...] woj. [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał nabyty od D. S., środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k.; 3) w 2016 r., w tym w grudniu 2016 r. w gminie [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kilkukrotnie posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste, w ilości po około 0,5 grama , tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n.; 4) w latach 2008 - 2009 na terenie woj. [...] gm. [...], działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w warunkach czynu ciągłego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił trzykrotnie A. Z. po około 0,5 grama marihuany w cenie po 30 zł za gram, tj. o przestępstwo z art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. Rozkazem personalnym z [...] października 2017 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "KPP") zwolnił skarżącego ze służby w Policji. Organ uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego popełnienie zarzucanego czynu przez skarżącego jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, KWP [...] utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny KPP z [...] października 2017 r. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia dokonane przez KPP stanowiące podstawę wydania rozkazu personalnego z [...] października 2017 r. Przyjęto także ustalenia z postępowania Prokuratury Okręgowej [...], która prowadziła śledztwo pod sygn. akt [...] Ds. [...] zainicjowane wynikami kontroli operacyjnej prowadzonej przez Wydział [...] Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji. Analiza zarejestrowanych rozmów prowadziła m.in. do wniosków, że na terenie gminy [...] oraz pobliskich miejscowości kilka osób, w tym jeden z funkcjonariuszy KPP, zajmuje się sprzedażą środków odurzających. W ocenie organu odwoławczego czyny popełnione przez skarżącego należało uznać za wysoce naganne, zaś okoliczności ich popełnienia za niebudzące żadnych wątpliwości. Tym samym utrata warunków kwalifikacyjnych do służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu uniemożliwiały jego dalsze pozostawienie w służbie w Policji. Na powyższy rozkaz skarżący złożył skargę do WSA we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku wskazał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom obowiązujących przepisów prawa. W pierwszej kolejności Sąd podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm., dalej: "ustawa o Policji"), zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Następnie, w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów. Sąd wskazał na szczególny charakter służb mundurowych, zwłaszcza formacji jaką jest Policja. Wspomniał przy tym o wysokich wymaganiach stawianych wobec policjantów oraz powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Następnie zaznaczył, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby, przy czym kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Przechodząc do meritum Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podniósł, że jego zdaniem w rozpoznawanej sprawie, organ prawidłowo przyjął zaistnienie przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Dodatkowo podkreślił, że organ odwoławczy wystarczająco wykazał brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Zaznaczył, że odpowiedzialność, o jakiej mowa w tym przepisie, stanowi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności karnej. Mimo więc, że postępowanie karne nie zastało zakończone, organ zbadał dostępny materiał dowodowy i stwierdził popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Oczywistość popełnienia czynu, zdaniem Sądu wynikała właśnie ze zgromadzonych dowodów, m.in. zeznań świadków, materiałów akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt [...], zarejestrowanej w ramach kontroli operacyjnej rozmowy telefonicznej przeprowadzonej pomiędzy skarżącym a D. S. oraz sporządzonej opinii biegłego sądowego. Wskazane dowody w ocenie Sądu pierwszej instancji nie pozostawiają wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez skarżącego przestępstw nielegalnego posiadania środka odurzającego oraz udzielania takiego środka innej osobie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ponadto policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa, nie cieszy się nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby. Sąd pierwszej instancji zaakcentował również, że organ wypełnił powinność wynikającą z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, tj. zasięgnął opinii właściwego związku zawodowego. Co prawda Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] uchwałą nr [...] z [...] października 2017 r. nie wyraził zgody na zwolnienie skarżącego ze służby, jednakże organ orzekający nie był związany wydaną opinią. Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Organy orzekające w sprawie przedstawiły zebrany w sprawie materiał dowody, rozważyły jego moc dowodową, po czym uznały, że spełnione zostały przesłanki zastosowania danej normy w sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, jak również nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: • przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przejawiające się w tym, iż Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął za prawidłowe uzasadnienie decyzji o zwolnieniu ze służby oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego, • prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tegoż przepisu i uznanie, że skarżący nie spełnia kryteriów jakie niezbędne są do pełnienia służby w Policji, a także przez nietrafne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza możliwość wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby opartego na przesłance "oczywistości" także w okolicznościach braku dowodów wskazujących bez wątpliwości na popełnienie czynu, w szczególności w sytuacji, gdy wina nie została udowodniona, tj. niewłaściwe odczytanie treści przepisu poprzez odwołanie się do potocznego znaczenia pojęcia "oczywistości czynu", oraz • prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, niezebranie całości materiału dowodowego, wydanie decyzji na etapie kiedy nie było jeszcze możliwości do weryfikacji pełnego stanu faktycznego w sprawie - brak "twardych" dowodów, • prawa procesowego, tj. art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego spowodowało aprobatę dla niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez organy administracji publicznej. Ponadto, w jego ocenie, doszło również do błędnej wykładni ww. przepisu przez organy, której Sąd nie zakwestionował. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanych mu czynów oraz, że nie udowodniono mu popełnienia zarzucanych czynów, zaś akt oskarżenia przeciwko niemu oparty jest tylko i wyłącznie na zeznaniach dwóch świadków wrogo do niego nastawionych z racji prywatnych pobudek oraz z powodu wykonywanego przez niego zawodu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną KWP [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych. Organ podtrzymał prezentowaną dotychczas argumentację, zgodnie z którą w stosunku do skarżącego zachodziły przesłanki wskazane w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Podkreślił przy tym, że w postępowaniu zgromadzono wystarczającą liczbę dowodów świadczących o oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 p.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i naruszenie prawa materialnego. W tej sytuacji zasadniczo jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Istota sprawy, jak i podniesionych zarzutów kasacyjnych, czyni jednak zasadnym łączne ich rozpoznanie. W przedmiotowej sprawie podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W orzecznictwie wskazuje się, że powyższy przepis uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby. Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia decyzji. Powołując się na stanowisko orzecznictwa (por. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98,) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 k.p.a. Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując wydaną w sprawie decyzję obowiązany był szczegółowo zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. W tym zakresie winien stosować wszystkie te przepisy postępowania, których celem jest realizacja zasady prawdy obiektywnej. Do przepisów tych należy art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 75 k.p.a. nakazujący dopuszczenie jako dowodu w sprawie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz art. 80 k.p.a. wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tak więc Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Z obowiązku tego Sąd pierwszej instancji wywiązał się, a wyniki kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji zasługują na aprobatę. Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku prawidłowo uznano, że organy obu instancji nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zebrany bowiem materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż skarżący w sposób oczywisty dopuścił się popełnienia czynów o znamionach przestępstwa, tj. przestępstw z art. 62 ust. 1 u.p.n. oraz z art. 59 ust. 1 u.p.n. Zwrócić należy uwagę, że przeciwko skarżącemu Prokurator Prokuratury Okręgowej 3 lipca 2017 r. skierował do Sądu Rejonowego w [...] akt oskarżenia w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, tj. że: 1) [...] czerwca 2015 r. w gminie [...] woj. [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (posiadał nabyty od D. S. środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 3,5 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n.; 2) [...] czerwca 2015 r. w gminie [...] woj. [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał nabyty od D. S., środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 1 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k.; 3) w 2016 r., w tym w grudniu 2016 r. w gminie [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kilkukrotnie posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste, w ilości po około 0,5 grama, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 u.p.n.; 4) w latach 2008 - 2009 na terenie woj. [...] gm. [...] działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w warunkach czynu ciągłego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił trzykrotnie A. Z. po około 0,5 grama marihuany w cenie po 30 zł za gram, tj. o przestępstwo z art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. W aktach sprawy znajdują się zeznania osób, które potwierdziły popełnienie przez skarżącego ww. przestępstw, jak również transkrypcje rozmów telefonicznych skarżącego zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej oraz opinia biegłego sądowego z zakresu kryminologii, przestępczości narkotykowej, slangu narkotykowego i przestępczego, które także wskazują na popełnienie zarzucanych mu czynów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy dokonały wszechstronnej analizy zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, a wyprowadzone z tego materiału wnioski są logiczne i znajdują w tym materiale oparcie. Niewątpliwie bowiem skierowany przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej 3 lipca 2017 r. do Sądu Rejonowego w [...] akt oskarżenia przeciwko skarżącemu oraz analiza znajdujących się w aktach sprawy zeznań świadków i transkrypcji rozmów telefonicznych skarżącego zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej, wraz z opinią biegłego sądowego, są ze sobą spójne i nie budzą żadnych wątpliwości, dlatego też mogły stanowić wystarczającą podstawę dla organów do uznania, iż w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 62 ust. 1 u.p.n. oraz z art. 59 ust. 1 u.p.n. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, iż wina nie została skarżącemu udowodniona, podnieść należy, że użyte w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji sformułowanie "o znamionach przestępstwa" oznacza konieczność sięgnięcia do odpowiednich przepisów celem odkodowania dyspozycji danej normy karnej. Ani organ, ani Sąd nie są natomiast uprawnieni do badania winy skarżącego i oceny, czy skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa, tj. z art. 62 ust. 1 u.p.n. czy też z art. 59 ust. 1 u.p.n. Oczywistość, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi być przekonowująca dla organu, i organ nie musi jej wykazywać w rozumieniu prawa karnego. Przedmiotowe postępowanie w tej materii nie jest postępowaniem karnym. Tym samym, do zwolnienia ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, nie jest wymagane przyznanie się przez funkcjonariusza do winy, czy też wydanie wyroku w postępowaniu karnym (co stanowi wystarczającą przesłankę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji). Wystarczające jest, aby całokształt okoliczności sprawy pozwalał na przyjęcie oczywistości popełnienia czynu, i na to niewątpliwie wskazuje zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy. Jak już powyżej wskazano, organ dysponował zeznaniami osób, które świadczą o popełnieniu przez skarżącego przestępstw i nie miał podstaw aby kwestionować ich prawdziwości. Znajdują one bowiem potwierdzenie w zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej rozmowach telefonicznych. Zaznaczyć jednocześnie należy, że sam skarżący nie podał żadnego dowodu, który mógłby podważać dokonane przez organ ustalenia faktyczne. Zasadnym jest wskazanie, że z treści art. 75 k.p.a. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy mieć jednak na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Dlatego też chociaż organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, to nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 k.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważenia wymaga, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 17 lipca 2017 r., I OSK 1371/17). W konsekwencji uznać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie organ dostatecznie wyjaśnił okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, biorąc pod uwagę prawidłowo zabrany i oceniony materiał dowodowy. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Z uwagi natomiast, iż zaskarżona decyzja w uzasadnieniu faktycznym zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia, brak jest także podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Z uwagi na wykazanie oczywistości popełnionego czynu, dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., I OSK 1353/17). Stwierdzić zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie, wobec tego, że nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne odnoszące się do oczywistości popełnienia czynu i została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zaistniały podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przepis ten w okolicznościach przedmiotowej sprawy został zatem zastosowany prawidłowo, wobec czego zarzut jego naruszenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i zasadnie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił. Tym samym dokonał prawidłowej kontroli działalności organu, do której był obowiązany na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło