I FSK 3/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 263/18 w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. kwotę 240 (słownie: dwustu czterdziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 17 maja 2018 r., I SA/Rz 263/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z 1 lutego 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku strona złożyła wnioski o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zwrot kosztów postępowania, jak również o rozpoznanie środka odwoławczego bez przeprowadzenia rozprawy. Wnioski powyższe wsparto zarzutem naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy z wniosku skarżącego o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, a także brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego i uznanie, że skarżący przesłał pismo bezpośrednio do WSA, a tym samym ze swojej winy uchybił terminowi, przez co doszło również do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie tej skargi, jak również o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zasadnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną (s. 2-3), że "jedyny zarzut skargi kasacyjnej opiera się na naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały (...) zastosowania w sprawie", jako że "organ prowadził postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie Działu IV Ordynacji podatkowej, gdyż tam uregulowane jest w sposób zupełny (...) postępowanie podatkowe." Wobec powyższego, również Sąd pierwszej instancji "nie mógł naruszyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego." Twierdzenia te trafnie ujmują istotę błędu konstrukcyjnego popełnionego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej w niniejszym przypadku, a polegającego na wskazaniu w podstawie kasacyjnej przepisów prawa, które nie znajdowały zastosowania w sprawie. Błąd taki był wielokrotnie kwalifikowany przez Naczelny Sąd Administracyjny jako przyczyna braku możliwości merytorycznej oceny argumentacji strony zgłaszanej w ramach zarzutów kasacyjnych obarczonych powołaną wadą. Przykładowo w wyroku NSA z 30 marca 2012 r., I FSK 450/12 (CBOSA), wyjaśniono, że "postępowanie podatkowe, w którym odmówiono (...) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, prowadzono (...) w trybie przepisów działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. (...) To zatem stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (a nie Kpa) (...) było przedmiotem oceny prawnej Sądu pierwszej instancji." Tego typu "uchybienia konstrukcyjne (...) wykluczają polemikę z argumentacją strony, w ramach której kwestionuje ona ocenę Sądu co do zasadności orzeczenia organu odwoławczego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analiza tej kwestii wymagałaby powołania właściwych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 Ppsa (...). Natomiast w świetle art. 183 § 1 (zdanie pierwsze) Ppsa – ustanawiającego regułę związania granicami (zarzutami i wnioskami) skargi kasacyjnej – Sąd odwoławczy nie może w żaden sposób poprawiać, czy uzupełniać podstaw kasacyjnych." Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skoro przedmiotowa skarga kasacyjna została sformułowana w sposób uniemożliwiający odniesienie się do istoty sporu w sprawie, to stosownie do art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł mając na uwadze art. 204 pkt 1 w zw. z art. 209 ww. ustawy.