II SA/Wa 56/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-23
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie znamion plagiatu w publikacjach kandydata, dokonane w ramach postępowania wznowieniowego na podstawie opinii eksperta, może stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu stypendium naukowego, jeśli okoliczności te nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie znamion plagiatu w publikacjach kandydata, dokonane w ramach postępowania wznowieniowego na podstawie opinii eksperta, nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu stypendium naukowego, jeśli okoliczności te istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji i nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. Ponowna ocena dowodów znanych organowi w pierwotnym postępowaniu nie jest nową okolicznością faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe.Stan faktyczny
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z 2013 r. przyznał środki na stypendium naukowe dla K. B. Po otrzymaniu informacji o prawomocnym orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej z 2015 r. o naganie za plagiat, Minister wznowił postępowanie z urzędu. W wyniku wznowienia, decyzją z 2017 r. uchylił decyzję z 2013 r. i odmówił przyznania stypendium, opierając się na opinii eksperta stwierdzającej znamiona plagiatu w niektórych publikacjach K. B. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z 2017 r. K. B. zaskarżyła te decyzje do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2017 r. Zasądził od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2017 r. 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej K. B. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Nauki Szkolnictw Wyższego, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]uchylającą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o przyznaniu środków finansowych na finansowanie stypendium dla K. B. i odmawiającą przyznania stypendium naukowego dla K. B..
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], przyznał Instytutowi [...] środki finansowe w wysokości 162 900 zł na finansowanie w latach 2013-2016 stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca K. B. Na podstawie ww. decyzji, w dniu [...] grudnia 2013 r. została zawarta umowa Nr [...] pomiędzy Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a Instytutem [...], na finansowanie stypendium w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia [...] listopada 2016 r. Ponadto w oparciu o tą decyzję w dniu [...] grudnia 2013 r. została zawarta pomiędzy Instytutem [...], a K. B. odrębna umowa Nr [...] w sprawie finansowania stypendium.
W dniu [...] stycznia 2016 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło prawomocne orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r. (Sygn. akt Dysc. [...]), mocą którego udzielona została K. B. kara dyscyplinarna nagany za plagiat części cudzych utworów w artykule pt. "[...]", złożonym do druku w książce "[...]", pod red. A. P., L. H. i K. K. Jednocześnie w dniu [...] stycznia 2016 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło pismo Dyrektora Instytutu [...] z dnia [...] stycznia 2016 r, zawierające prośbę o wstrzymanie dalszego finansowania stypendium naukowego przyznanego K. B. i żądania zwrotu wypłaconych środków finansowych, ze względu na stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...]popełnienie plagiatu przez stypendystkę. Instytutu [...] wskazał, że wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany za popełnienie plagiatu ma bezpośrednie konsekwencje dla zasadności wypłacania K. B. od 2013 r. stypendium naukowego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca K. B. złożonego przez Instytut [...] zakończonego wskazaną wyżej decyzją Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r.
W wyniku tego postępowania Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2016 r. poz. 2045 z poźn. zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2013 r. i odmówił przyznania stypendium naukowego dla K. B.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2016 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców. W związku z postanowieniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca, złożonego przez Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (nr rej. [...]). Zespół zapoznał się z wnioskiem o stypendium dla K. B., złożonym do rozpatrzenia w [...] edycji konkursu, w 2013 roku. Po zapoznaniu się z orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r. w sprawie dyscyplinarnej i dr K. B., Zespół stwierdził, że dzieło uznane przez Komisję Dyscyplinarną za plagiat nie było wykazane we wniosku o stypendium i w związku z tym nie miało wpływu na wydanie decyzji o jego przyznaniu.
Minister wskazał także, że w związku z otrzymanym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r. oraz w związku z wysokim prestiżem stypendiów dla wybitnych młodych naukowców, uznał za konieczne ponowne zbadanie dorobku K. B. W tej sytuacji zwrócił się do zewnętrznego niezależnego eksperta z zakresu nauk filologicznych z prośbą o opinię, czy wśród publikacji, wykazanych we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. o stypendium nie było publikacji noszących cechy plagiatu. Minister podał, że ekspert, w opinii z dnia [...] grudnia 2016 r., po zapoznaniu się z większością prac umieszczonych na liście wchodzącej w skład wniosku o stypendium dla K. B. i opublikowanych w latach 2009-2013, stwierdził, że w przynajmniej trzech z wymienionych we wniosku pozycjach ("[...]", "[...]", "[...]") oraz kilku innych niewymienionych, które ukazały się w tym samym okresie występują fragmenty o charakterze plagiatu. Dla zobrazowanie tej tezy organ przytoczył obszerne fragmenty prac analizowanych przez eksperta.
Organ wskazał, że zdaniem eksperta, ogólnie można by scharakteryzować metodę zastosowaną przez K. B. jako przywłaszczanie sobie cudzych myśli i prezentowanie ich w sposób sugerujący, że są to jej własne koncepcje czy przemyślenia. Najczęściej występują one w formie parafraz lub swobodnych przekładów fragmentów tekstów napisanych oryginalnie w języku angielskim, ale zdarzają się także niemal dosłowne przekłady, a także fragmenty tekstu wcześniej przez nią przełożonego i opublikowanego, a w dwóch z omawianych publikacji zaprezentowanego jako własny. Ekspert zaznaczył, że znalezienie tych fragmentów nie zawsze jest łatwe, bo najczęściej obejmują one niezbyt długie passusy, w dodatku rozsiane po różnych częściach artykułów sygnowanych przez K. B.. Najczęściej też K. B. podaje w jednym z przypisów pracę, z której korzysta, tak więc nie zataja faktu, że dany artykuł jest jej znany, ale robi to w taki sposób, że sprawia wrażenie, iż tylko mały fragment został przez nią wykorzystany. Zdaniem eksperta inna "metoda" to prezentowanie cytatów wykorzystanych przez innych autorów jako tych znalezionych przez siebie, podczas gdy nierzadko są to autorzy cytowani w pracach, z których K. B. korzystała. W takich wypadkach uczciwość nakazuje zaznaczenie, że jest to "cytat za", jednak K. B. rzadko korzysta z takiego rozwiązania. Ekspert stwierdził, że trudno powiedzieć, dlaczego dr B. postępuje w taki sposób. Ekspert zauważył, że gdyby to miało miejsce w studenckim referacie, pracy licencjackiej, czy magisterskiej można by podejrzewać autora o niechlujny warsztat, ale w przypadku stosunkowo młodej, ale już doświadczonej badaczki o znacznym dorobku należy sądzić, że jest to działanie świadome.
Dalej Minister podał, że powyższa ekspertyza została przedstawiona Zespołowi interdyscyplinarnemu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2017 r. Po zapoznaniu się z przedstawionymi materiałami, Zespół wyraził swoją opinię, co do zasadności zastrzeżeń, przedstawionych w opinii eksperta zewnętrznego, dotyczących dorobku K. B., wymienionego we wniosku o stypendium, a także co do zasadności przyznania stypendium. W ocenie Zespołu zastrzeżenia przedstawione w opinii eksperta są zasadne. W trzech publikacjach, które były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o stypendium ("[...]", "[...]", "[...]") pojawiają się fragmenty zapożyczone z prac innych autorów (nieoznaczone cytaty), co rzutuje na ocenę rzetelności młodego naukowca oraz świadczy o ułomności warsztatu naukowego Pani K. B. Ponadto wskazał, że gdyby w 2013 r. miał informację o istnieniu fragmentów, mających "znamiona plagiatu" (z opinii eksperta) w publikacjach kandydatki, nie rekomendowałby Ministrowi przyznania stypendium dla K. B.
Minister wskazał, że po analizie przedstawionych materiałów podzielił opinię eksperta zewnętrznego z zakresu nauk filologicznych oraz opinię Zespołu interdyscyplinarnego do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców z dnia [...] stycznia 2017 r. i uznał, że K. B. nie spełnia kryteriów pozwalających na otrzymanie stypendium. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, prawomocne orzeczenie o naruszeniu zasad etyki w nauce, o których mowa w art. 112 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk, art. 56 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych i art. 144 ust. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, jest uwzględniane przez Ministra przy przyznawaniu środków finansowych na badania naukowe i prace rozwojowe.
Zdaniem organu beneficjentami stypendium naukowych dla wybitnych młodych naukowców nie mogą być osoby karane dyscyplinarnie za naruszenie praw autorskich lub inne naruszenie zasad etyki w nauce. W opinii organu, beneficjenta tak prestiżowego stypendium musi cechować nienaganna postawa etyczna w prowadzonych badaniach naukowych.
Ustosunkowując się do zaprezentowanego w toku postępowania stanowiska strony, dotyczącego opinii eksperta, organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o zasadach finansowania nauki, dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających w danym postępowaniu wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę nie podlegają udostępnieniu. Z tego względu wzmiankowana opinia została zanonimizowana na potrzeby zapoznania się z nią strony. Organ zaznaczył, że wyznaczając eksperta do wykonania ekspertyzy, wziął pod uwagę, aby osoba ta nie była w konflikcie interesów ze stypendystką lub jednostką wnioskującą. Ponadto ekspert oświadcza, że nie są mu znane przyczyny mogące mieć wpływ na obiektywizm jego oceny. Minister podkreślił, że wybór eksperta nastąpił na podstawie prowadzonej przez niego działalności naukowej oraz kompetencji w zakresie badań literaturoznawczych.
W odniesieniu do zarzutu strony, że art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może być wykorzystywany przez organy w celu wzruszenia ostatecznych decyzji w sytuacji, gdy organ niedostatecznie przeanalizował dostępny materiał dowodowy, Minister podniósł, że w przypadku wniosków o stypendia w aktach sprawy znajduje się wniosek, zawierający między innymi listę publikacji kandydata, jednak bez ich treści. Na podstawie samego wykazu publikacji nie można stwierdzić, czy któraś z publikacji jest plagiatem. Oceniana jest zwłaszcza ranga czasopisma naukowego, w którym została opublikowana. W tym więc przypadku nie wystąpiło przeoczenie jakiegoś dokumentu, czy niedokładne przeczytanie akt, bowiem nawet z bardzo dokładnego ich przeczytania nie mogło wyniknąć, że niektóre pozycje są plagiatami. W związku z tym okoliczność faktyczna, jaką jest fakt, że trzy prace wyszczególnione w ocenianym wniosku ("[...]", "[...]", "[...]") noszą znamiona plagiatu, nie była znana organowi w dacie wydania decyzji. Okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji ponieważ ww. trzy prace istniały w ocenianym okresie i były wykazane we wniosku.
Minister zaznaczył, że w kryteriach oceny wniosków, określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2010 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania nagród za wybitne osiągnięcia naukowe lub naukowo-techniczne oraz stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. U. Nr 179, poz. 1204 i Dz. U. z 2013 r., poz. 6), nie zawarto oceny, czy prace wykazane we wniosku nie są plagiatami, z tej przyczyny, że badanie takie jest prowadzone przez inne organy. Zespół oceniający wnioski nie ocenia treści przytoczonych we wniosku publikacji, a jedynie bierze pod uwagę ich liczbę, pozycję autora w wykazie autorów prac zbiorowych, rangę czasopism, w których te prace były publikowane oraz liczbę cytowań prac kandydata przez innych autorów. Zdaniem organu nie można więc mówić o odmiennej ocenie dowodów znanych organowi wydającemu decyzję ponieważ organ nie znał treści publikacji i nie mógł przeprowadzić oceny pod kątem popełnienia plagiatu ani też odmiennie ocenić wykazanych publikacji. Osiągnięcia przedstawione we wniosku o przyznanie stypendium potwierdzone są ponadto przez kierownika jednostki naukowej oraz rekomendowane w opinii Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich PAN. W omawianym przypadku, kierownik jednostki naukowej, po powzięciu podejrzenia i przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, niezwłocznie poinformował organ o zaistniałym plagiacie, co jest jednoznaczne z wycofaniem rekomendacji.
Organ wyjaśnił, że w związku z tym, że stypendia dla wybitnych młodych naukowców mają charakter prestiżowy i przyznawane są w trybie konkurencyjnym, uznał za konieczne wyjaśnienie okoliczności, udokumentowanych prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r. Pogłębione zbadanie materiału, które wymagało odrębnej, niemożliwej w trybie standardowego postępowania konkursowego analizy, wykazało znamiona plagiatu, a tym samym niewystarczającą rzetelność naukową K. B., w aż trzech z ocenianych we wniosku o przyznanie stypendium publikacjach ("[...]", "[...]", "[...]"). Organ podkreślił, że jest to fakt, który wpływa na ocenę wniosku, zgodnie z art.12 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki oraz na pozycjonowanie wniosku na liście rankingowej.
Od decyzji tej K. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niedokonanie oceny czy okoliczności sprawy zostały udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyrażające się w przyjęciu, że:
a) trzy prace (artykuły) skarżącej wyszczególnione we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu, opierając się na opinii powołanego eksperta, która zawiera szereg istotnych wad merytorycznych oraz pozbawiona jest obiektywizmu i profesjonalizmu w sytuacji, gdy zarówno stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., jak i treść samych artykułów (zamieszczenie odpowiednych przypisów i odwołań) przemawiają za tym, że są one wolne od niedozwolonych zapożyczeń od innych autorów;
b) na podstawie wykazu publikacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium organ nie mógł stwierdzić, czy któraś z publikacji jest plagiatem w sytuacji, gdy Minister mógł już przy pierwszym rozpoznaniu wniosku zbadać treść tych publikacji, chociażby zlecając takie badanie ekspertowi lub odpowiedniej instytucji;
2. art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez:
a) uchylenie decyzji stypendialnej, wskutek wznowienia postępowania w oparciu o opinię powołanego przez Ministra eksperta w sytuacji, gdy opinia została sporządzona po wydaniu decyzji dotychczasowej w toku postępowania wznowieniowego, przez co nie jest to dowód istniejący w dniu wydania wspomnianej decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
b) uchylenie decyzji stypendialnej, wskutek wznowienia postępowania, wobec stwierdzenia, że trzy prace (artykuły) skarżącej wyszczególnione we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu, na skutek ponownego ich zbadania już po wydaniu decyzji dotychczasowej w sytuacji, gdy:
- powoływana przez organ opinia eksperta stanowiła środek dowodowy dostępny Ministrowi w dacie wydawania decyzji stypendialnej, z którego Minister nie skorzystał, mimo że posiadał taką prawną możliwość przed wydaniem decyzji stypendialnej, przez co okoliczność wydania ww. opinii nie spełnia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
- Minister dokonał weryfikacji wniosku skarżącej, mając w tym czasie te same możliwości zbadania wskazanych tam prac, jakie miał po wznowieniu postępowania, co powoduje, że przyczynę wznowienia i uchylenia stanowi de facto odmienną ocenę dowodów znanych Ministrowi przy wydawaniu decyzji dotychczasowej w sytuacji, gdy taka odmienna ocena dowodów nie może zostać uznana za okoliczność nową i nieznaną organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
- nie mogło to mieć wpływu na odmowę przyznania skarżącej stypendium dla wybitnych młodych naukowców, ponieważ we wniosku stypendialnym wskazała ona jeszcze 12 innych, wysoko ocenionych publikacji, co do których brak jakichkolwiek zastrzeżeń Ministra w przedmiocie ich rzetelności, a ponadto, zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2010 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania nagród za wybitne osiągnięcia naukowe lub naukowo-techniczne oraz stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 422), poziom naukowy publikacji był jednym z 8 równocześnie ocenianych innych kryteriów, zgodnie z którymi Stypendystka również została wysoko oceniona, w konsekwencji czego stwierdzenie Ministra nie może zostać uznane za okoliczność istotną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
3. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego spełniającego wymogi przepisane K.p.a.
4. art. 146 § 2 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a poprzez uchylenie decyzji stypendialnej w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w:
a) odmowie przyznania środków finansowych na stypendium naukowe dla skarżącej wobec stwierdzenia, że nie spełnia ona kryteriów pozwalających na otrzymanie stypendium, opierając się przy tym na opiniach powołanego w sprawie eksperta oraz Zespołu interdyscyplinarnego ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców, zgodnie z którymi trzy prace (artykuły) stypendystki wskazane we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu, w sytuacji, gdy okoliczności te nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem o naruszeniu zasad etyki w nauce, o których mowa w art. 112 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk, art. 56 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych i art. 144 ust. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym;
b) apriorycznej odmowie przyznania środków finansowych na stypendium dla skarżącej ze względu na wydanie wobec niej orzeczenia dyscyplinarnego, nie mając na uwadze jej bogatego i wolnego od podejrzeń o naruszenie zasad etyki w nauce dorobku naukowego, w sytuacji, gdy wspomniany przepis nakazuje tylko uwzględnić prawomocne orzeczenie o naruszeniu zasad etyki w nauce przy ocenie wniosku stypendialnego, co prowadzić powinno do konstatacji, iż nie może być ono jedyną przesłanką do odmowy uwzględnienia wniosku, a stanowić jedno z kryteriów przy jego ocenie;
c) w odmowie przyznania środków finansowych na stypendium dla skarżącej uznając, że trzy z jej prac (artykułów) wskazanych we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu bez uwzględnienia okoliczności, iż stypendystka powinna zostać bardzo wysoko oceniona co do spełnienia pozostałych kryteriów branych pod uwagę przy przyznawaniu środków finansowych.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2017 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został skierowany do Zespołu Odwoławczego, powołanego Zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2014 r. w sprawie powołania Zespołu odwoławczego do spraw opiniowania wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw dotyczących przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych na naukę (Dz. Urz. MNiSW z 2014 r., poz. 50), który na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2017 r. wyraził opinię o zasadności utrzymania w mocy decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2017 r. Zespół Odwoławczy po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy oraz skargą K. B., proponował skargę oddalić i utrzymać decyzję Ministra w mocy. Zespół Odwoławczy podzielił opinię Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, że popełnienie plagiatu narusza interes publiczny, stawia bowiem Ministra, który przyznał stypendium osobie dopuszczającej się plagiatu w niekorzystnym świetle, przez co obniża rangę stypendium w środowisku naukowym. Zdaniem Zespołu Odwoławczego, w momencie oceny wniosku Zespół interdyscyplinarny nie posiadał takiej wiedzy, ponieważ nie miał takiej możliwości. We wniosku zawarta była jedynie lista publikacji kandydatki, zawierająca tytuł publikacji, pozycję autora w wykazie autorów prac zbiorowych i rangę czasopism. Tak więc nie nastąpiło przeoczenie lub brak należytej staranności oceny wniosku. Zawarte we wniosku informacje nie wskazywały, że niektóre publikacje są, czy też mogą być plagiatami. Zespół Odwoławczy stwierdził, że MNiSW słusznie uznało za konieczne wyjaśnienie okoliczności i zdarzeń udokumentowanych prawomocnym orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej [...] . Pogłębione badania zgromadzonego materiału wymagały wykonania odrębnej analizy niemożliwej do wykonania w trybie standardowego postępowania konkursowego. Badania te wykazały znamiona plagiatu w aż trzech ocenianych we wniosku o stypendium publikacjach. Zespół interdyscyplinarny do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, stwierdził, że zastrzeżenia przedstawione w opinii eksperta są zasadne. Zespół stwierdził, że gdyby miał wiedzę o istnieniu fragmentów mających "znamiona plagiatu" w publikacjach stypendystki nie rekomendowały Ministrowi przyznania stypendium K. B.. W ocenie Zespołu, działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego polegały na dogłębnej analizie zgromadzonego materiału i wykazały, że K. B. nie spełnia kryteriów pozwalających na otrzymanie stypendium. Przy ocenie wniosku Zespół Odwoławczy nie dopatrzył się uchybień formalnych w ocenie wniosku o stypendium i uznał, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest w pełni zasadna.
Ponadto Minister powtórzył argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r.
K. B. wniosła na wskazaną wyżej decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art.145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art.151 § 1 pkt 2 w zw. z art.16 § 1 K.p.a. poprzez:
a) uchylenie decyzji stypendialnej wskutek wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] października 2015 r. wydane przez Komisję Dyscyplinarną Instytutu [...] podczas, gdy nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w postaci istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, a istniejących w dniu wydania decyzji, bowiem zarówno uprawomocnienie się orzeczenia dyscyplinarnego, jak i wszczęcie wobec skarżącej postępowania dyscyplinarnego, miało miejsce po wydaniu decyzji stypendialnej, a orzeczenie dyscyplinarne dotyczyło naruszenia zasad etyki przy tworzeniu przez skarżącą artykułu, niewskazanego we wniosku o przyznanie stypendium (a nawet nieistniejącego w tym czasie), który w związku z tym nie podlegał ocenie jako dorobek naukowy stypendystki w postępowaniu o przyznanie środków finansowych na stypendium naukowe, a w konsekwencji nie miał wpływu na wydanie decyzji stypendialnej;
b) uchylenie decyzji stypendialnej i odmowę przyznania stypendium K. B. wobec stwierdzenia, że trzy prace (artykuły) skarżącej wyszczególnione we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu na skutek ponownego ich zbadania już po wydaniu decyzji dotychczasowej podczas, gdy nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w postaci istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, a istniejących w dniu wydania decyzji, bowiem:
- Minister w 2013 r. dokonał weryfikacji wniosku skarżącej przed wydaniem decyzji stypendialnej, mając wówczas te same możliwości zbadania wskazanych tam prac, jakie miał po wznowieniu postępowania, co prowadzi do wniosku, że przyczynę wznowienia i uchylenia decyzji stanowi de facto odmienna ocena dowodów znanych Ministrowi przy wydawaniu decyzji dotychczasowej w sytuacji, gdy taka odmienna ocena dowodów nie może zostać uznana za okoliczność nową i nieznaną organowi w rozumieniu art 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
- powoływana przez organ opinia eksperta stanowiła środek dowodowy dostępny Ministrowi w dacie wydawania decyzji stypendialnej, z którego Minister nie skorzystał, mimo że posiadał taką prawna możliwość przed wydaniem decyzji stypendialnej, przez co okoliczność wydania ww. opinii nie spełnia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
- nie mogło to mieć wpływu na odmowę przyznania skarżącej stypendium dla wybitnych młodych naukowców, ponieważ we wniosku stypendialnym wskazała ona jeszcze 12 innych, wysoko ocenionych publikacji, co do których brak jakichkolwiek zastrzeżeń Ministra w przedmiocie ich rzetelności, a ponadto, zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2010 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania nagród za wybitne osiągnięcia naukowe lub naukowo-techniczne oraz stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. U. Nr 179, poz. 1204 z późn. zm.), poziom naukowy publikacji był jednym z 8 równocześnie ocenianych innych kryteriów, zgodnie z którymi stypendystka również została wysoko oceniona, w konsekwencji czego stwierdzenie Ministra nie może zostać uznane za okoliczność istotną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.;
c) niewydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji stypendialnej wobec istnienia braku podstaw do wznowienia postępowania wskazanych w postanowieniu Ministra z dnia [...] kwietnia 2016 r., a zamiast tego uchylenie decyzji stypendialnej wskutek wznowienia postępowania, w oparciu o okoliczności niewskazane w postanowieniu Ministra z dnia [...] kwietnia 2016 r. o wznowieniu postępowania;
2) art. 7 w zw. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niedokonanie oceny czy okoliczności sprawy zostały udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyrażające się w błędnym przyjęciu, że: .
a) trzy prace (artykuły) skarżącej wyszczególnione we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu, co zostało stwierdzone wyłącznie w oparciu o opinię powołanego eksperta, która zawiera szereg istotnych wad merytorycznych oraz pozbawiona jest obiektywizmu i profesjonalizmu w sytuacji, gdy zarówno stanowisko skarżącej, jak i treść samych artykułów (zamieszczenie odpowiednych przypisów i odwołań) przemawiają za tym, że są one wolne od niedozwolonych zapożyczeń od innych autorów, a wobec skarżącej nie było prowadzone postepowanie dyscyplinarne i nie stwierdzono prawomocnym orzeczeniem popełnienia plagiatu w odniesieniu do przedmiotowych artykułów,
b) uznanie, że prace skarżącej noszą znamiona plagiatu, co stawia ją na znacznie niższej pozycji rankingowej, uniemożliwiając przyznanie stypendium, podczas gdy nie przedstawiono żadnej listy rankingowej i nie wyliczono punktów skarżącej we wznowionym postępowaniu.
3) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego spełniającego wymogi przepisane K.p.a.;
4) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 2 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji stypendialnej w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w:
a) odmowie przyznania środków finansowych na stypendium naukowe dla skarżącej wobec stwierdzenia, że nie spełnia ona kryteriów pozwalających na otrzymanie stypendium, opierając się przy tym na opiniach powołanego w sprawie eksperta oraz Zespołu interdyscyplinarnego ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców, zgodnie z którymi trzy prace (artykuły) stypendystki wskazane we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu, w sytuacji, gdy okoliczności te nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem o naruszeniu zasad etyki w nauce, o których mowa w art. 112 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk, art. 56 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych i art. 144 ust. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym;
b) apriorycznej odmowie przyznania środków finansowych na stypendium dla skarżącej ze względu na wydanie wobec niej orzeczenia dyscyplinarnego, nie mając na uwadze jej bogatego i wolnego od podejrzeń o naruszenie zasad etyki w nauce dorobku naukowego, w sytuacji, gdy wspomniany przepis nakazuje tylko uwzględnić prawomocne orzeczenie o naruszeniu zasad etyki w nauce przy ocenie wniosku stypendialnego, co prowadzić powinno do konstatacji, iż nie może być ono jedyną przesłanką do odmowy uwzględnienia wniosku, a stanowić jedno z kryteriów przy jego ocenie;
2) art. 28a ustawy o zasadach finansowania nauki (w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji) oraz § 3 ust. 3 pkt. 1-4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. U. poz. 1801) poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w odmowie przyznania środków finansowych na stypendium dla skarżącej uznając, że trzy z jej prac (artykułów) wskazanych we wniosku o przyznanie stypendium noszą znamiona plagiatu bez uwzględnienia okoliczności, iż Stypendystka powinna zostać bardzo wysoko oceniona co do spełnienia pozostałych kryteriów branych pod uwagę przy przyznawaniu środków finansowych oraz bez przeprowadzenia pełnej, ponownej oceny przedstawionego przez nią dorobku naukowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., a także postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wznowienia postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Oceniając zaskarżoną decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga K. B. zasługuje na uwzględnienie.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym "wznowieniowym" wszczętym przez organ z urzędu w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Tryb wznowienia postępowania jest instytucją procesową, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzące do wydania decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, a podstawy wznowienia postępowania określone zostały enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 K.p.a. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 K.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02, opubl. ONSA 2003/3/86).
Wznowienie postępowania, należy ocenić jako wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 K.p.a.), dlatego korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności (bądź dowody), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe okoliczności (bądź dowody) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te (bądź dowody) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydania.
Przy ocenie tych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych nowych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz co najwyżej stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wymieniony wyżej warunek jako przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie został spełniony.
W postanowieniu o wznowieniu postępowania organ powołał się na uzyskaną z Instytutu [...] informację o prawomocnym orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r. (Sygn. akt [...]) dotyczącym popełnienia przez stypendystkę plagiatu w okresie, z którego dorobek podlegał ocenie przy przyznawaniu stypendium.
W toku postępowania wznowieniowego Zespół Interdyscyplinarny do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, po zapoznaniu się z orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...]z dnia [...] października 2015 r. stwierdził jednak, że dzieło uznane przez Komisję Dyscyplinarną za plagiat nie było wykazane we wniosku o stypendium i w związku z tym nie miało wpływu na wydanie decyzji o jego przyznaniu. Dzieło to powstało po dacie przyznania skarżącej stypendium.
Fakt dopuszczenia się przez K. B. plagiatu pod dacie wydania decyzji przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznaniu środków finansowych na finansowanie jej stypendium, stwierdzony orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej Instytutu [...] z dnia [...] października 2015 r., nie mógł zatem stanowić przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...], z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie były to bowiem nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Powołany przez organ w uzasadnieniu decyzji przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2016 r. poz. 2045 ze zm.) stanowi, że prawomocne orzeczenie o naruszeniu zasad etyki w nauce, o których mowa w art. 112 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk, art. 56 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych i art. 144 ust. 3 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, jest uwzględniane przez Ministra oraz organy Centrum Nauki i Centrum Rozwoju przy przyznawaniu środków finansowych na badania naukowe i prace rozwojowe.
Z powyższego przepisu wynika, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest zobowiązany uwzględnić przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie stypendium naukowego prawomocne orzeczenie dyscyplinarne istniejące w obrocie prawnym w dacie rozpoznawania tego wniosku. Minister uwzględniając istnienie takiego orzeczenia w obrocie prawnym może przyznać stypendium lub odmówić jego przyznania, jednak musi uwzględnić je przy rozpoznawaniu wniosku o stypendium.
Z powyższego przepisu nie można jednak wywieść, jak uczynił to organ, że fakt wydania orzeczenia dyscyplinarnego po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania stypendium uzasadnia sam w sobie uchylenie decyzji ostatecznej o przyznaniu środków na stypendium w trybie wznowieniowym i odmowę przyznania stypendium.
Należy bowiem mieć na uwadze, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane w stosunku do K. B. po prawomocnym zakończeniu postepowania w przedmiocie przyznania stypendium, a sformułowany w tym orzeczeniu zarzut plagiatu nie dotyczył dorobku stypendystki, który podlegał ocenie przy przyznawaniu stypendium.
Minister Nauki i Szkolnictwa uchylając decyzję ostateczną o przyznaniu środków finansowych na stypendium dla K. B. oparł się ponadto na dowodzie, który dopuścił w ramach postępowania wznowieniowego. Organ uznał bowiem za konieczne w ramach wznowionego postępowania ponowne zbadanie dorobku K. B. zgłoszonego we wniosku o przyznanie stypendium. W tym celu zwrócił się do zewnętrznego niezależnego eksperta z zakresu nauk filologicznych o opinię, czy wśród publikacji, wykazanych we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. o stypendium nie było publikacji noszących cechy plagiatu. Powołany ekspert, w opinii z dnia 3 grudnia 2016 r., po zapoznaniu się z większością prac umieszczonych na liście wchodzącej w skład wniosku o stypendium dla K. B. i opublikowanych w latach 2009-2013, stwierdził, że w przynajmniej trzech z wymienionych we wniosku pozycjach oraz kilku innych niewymienionych, które ukazały się w tym samym okresie, występują fragmenty o charakterze plagiatu.
Powyższa ekspertyza została przedstawiona Zespołowi interdyscyplinarnemu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, który na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2017 r. uznał za zasadne zastrzeżenia, przedstawione w opinii eksperta zewnętrznego, dotyczące dorobku K. B., wymienionego we wniosku o stypendium.
Z faktu, iż powołany w postępowaniu wznowieniowym ekspert stwierdził w swojej opinii, że trzy prace wyszczególnione we wniosku o stypendium noszą znamiona plagiatu, nie można wywieść, jak uczynił to organ, że jest to nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dacie wydania decyzji nieznana organowi, który wydał decyzję. Organ dokonał bowiem de facto, ponownej oceny dorobku K.B. zgłoszonego we wniosku o przyznanie stypendium, w oparciu o przeprowadzony nowy dowód z opinii eksperta, do czego nie był uprawniony w ramach postępowania wznowieniowego.
Co prawda z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, ale nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną.
Zdaniem sądu, ponownej oceny dorobku K. B. w ramach postępowania wznowieniowego nie można uznać za okoliczność nową, nieznaną organowi w dacie wydawania ostatecznej decyzji o przyznaniu stypendium, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a w konsekwencji nie można stwierdzić, że przesłanka wznowieniowa z tego przepisu została spełniona. W wyroku z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1200/13 (LEX nr 1646229) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów, czy też okoliczności lub po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy. Nowej okoliczności nie stanowi odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności (lub dowodów).
Ma rację skarżąca, że organ mógł skorzystać z opinii wyspecjalizowanego eksperta w celu oceny dorobku zgłoszonego we wniosku o stypendium w ramach postępowania zwykłego o przyznanie środków na stypendium, w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy o zasadach finasowania nauki. Nie mógł natomiast uczynić tego dopiero w ramach postępowania wznowieniowego.
W rozpoznawanej sprawie mamy bowiem do czynienia z próbą przeprowadzenia ponownej oceny dorobku zgłoszonego we wniosku o przyznanie stypendium, znanego już organowi z punktu widzenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co w ocenie sądu jest niedopuszczalne.
Odmienna ocena dorobku już znanego organowi, dokonana w wyniku ponownej jego oceny, nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o przyznaniu środków na stypendium dla skarżącej. Przyjęcie, tak jak uczynił to organ, że istnieje taka możliwość, godziłoby w oczywisty sposób w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Należy jednocześnie wyraźnie podkreślić, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy fakt dopuszczenia się przez stypendystkę plagiatu w dorobku, który był zgłoszony we wniosku o przyznanie stypendium nie został stwierdzony w prawomocnym orzeczeniu przez uprawniony do tego organ, lecz był jedynie wynikiem ponownej oceny tego dorobku przez eksperta powołanego w ramach postepowania wznowieniowego.
Tym samym, w ocenie Sądu, w oparciu o ustalenia poczynione przez organ w ramach wznowionego postępowania brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2013 r. nr [...]o przyznaniu środków finansowych na finansowanie stypendium dla K. B. w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2017 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe. Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną i wydać stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o art. 151 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło