II SA/Wa 1302/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-23
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, ale pozostawiającej w obrocie prawnym rozkaz organu I instancji, organ odwoławczy powinien zastosować art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który reguluje skutki uchylenia decyzji o zwolnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności ulegną decyzje obu instancji (organu I i II instancji). W niniejszej sprawie uchylono jedynie decyzję organu II instancji, a rozkaz personalny organu I instancji pozostał w obrocie prawnym. W związku z tym organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 116 ustawy, naruszając tym samym art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wykładni prawa zawartej w prawomocnym wyroku WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, która uchyliła rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania oceny niedostatecznej, ale ustaliła nową datę zwolnienia. Wcześniejszy rozkaz personalny organu I instancji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2016 r. pozostał w obrocie prawnym. Skarżący zarzucił organowi błędy w ustaleniach faktycznych, nierzetelność opinii służbowej oraz naruszenie przepisów ustawy o służbie wojskowej i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz W. S. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz W. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wydał w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję nr [...]. mocą której uchylił rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie zwolnienia z dniem [...] stycznia 2016 r. [...] W. S. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania ogólnej oceny niedostatecznej w opinii służbowej i stwierdził, iż do zwolnienia żołnierza doszło z dniem [...] kwietnia 2016 r. na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
Wskazane orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r, o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) oraz § 27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. poz. 670 ze zm.) w zw. z art. 111 pkt 9b ww. ustawy, a także w związku z wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 947/16, którym ww. Sąd uchylił decyzję Nr [...]. Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadmienił, że żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w [...] Pułku [...], na stanowisku służbowym kierowcy. Żołnierz został zaopiniowany przez przełożonych na ocenę niedostateczną, wskutek czego Dowódca [...] Pułku [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., którym zwolnił stronę z dniem [...] stycznia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej.
Żołnierz wniósł odwołanie od przedmiotowego rozkazu do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, który decyzją nr [...]. z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia, którą ustalił na dzień [...] kwietnia 2016 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał przedmiotowy rozkaz w mocy. Od ww. decyzji organu II instancji strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 947/16 zaskarżoną decyzję uchylił.
Organ odwoławczy stwierdził, że z uchyleniem decyzji Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych nr [...]. z dnia [...] kwietnia 2016 r. wiązać należy ten skutek, iż uchyleniu ulegają wszystkie skutki tej decyzji z tym zastrzeżeniem, iż data zwolnienia pozostaje bez zmian, a stronę postępowania zwolnieniowego, zakończonego uchyloną decyzją, traktuje się jako zwolnioną na skutek upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku, nr [...].
Wskazanej decyzji skarżący zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wydaniu decyzji przy braku podstawy faktycznej tj. w oparciu o opinię służbową sporządzoną nierzetelnie, co w konsekwencji spowodowało postawienie zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. osobie sporządzającej tą opinię,
- naruszenie przepisów art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o dopuszczenie dowodu z akt sprawy sygn. II SA/Wa 947/16.
Nadmienił, że pismem doręczonym w dniu [...] kwietnia 2016 r. powiadomił organ o postawieniu zarzutów żołnierzowi sporządzającemu opinię służbową. Dotyczyło to przełożonego W. S., który jako funkcjonariusz publiczny poświadczył nieprawdę, poprzez wystawienie oceny niedostatecznej w opinii służbowej w oparciu o nieprawdziwe przesłanki. Powyższy fakt, sprawia iż pojawiła się wątpliwość, co do poprawności i rzetelności wydanej opinii. Opinia ta stanowiła przesłankę do zwolnienia żołnierza ze służby, zatem jej wiarygodność niewątpliwie pozostaje w ścisłym związku z istotą prowadzonego postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...]. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych uchylił rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie zwolnienia z dniem [...] stycznia 2016 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania ogólnej oceny niedostatecznej w opinii służbowej i stwierdził, iż do zwolnienia ww. żołnierza doszło z dniem [...] kwietnia 2016 r. na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
Skarżący nadmienił, że zgodnie z treścią art. 116 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku uchylenia decyzji zwolnieniowej, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, określona w tej decyzji, nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Z uchyleniem ww. decyzji wiązać należy ten skutek, iż uchyleniu ulegają wszystkie skutki tej decyzji z tym zastrzeżeniem, iż data zwolnienia pozostaje bez zmian, a stronę postępowania zwolnieniowego, zakończonego uchyloną decyzją, traktuje się jako zwolnioną na skutek upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń mających na celu usunięcie uchybień wskazanych przez WSA w Warszawie w wyroku sygn. akt II SA/Wa 947/16. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy istnieje faktyczna przyczyna zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Organ nie powiadomił skarżącego o prowadzonym postępowaniu odwoławczym i tym samym uniemożliwił mu udział w postępowaniu. Skarżący w trakcie postępowania przed organem odwoławczym zawiadomił Prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...], tj. o czyn z art. 271 § 1 ustawy Kodeks karny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu trafny jest zarzut naruszenia przepisu art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.) poprzez jego właściwe zastosowanie.
Zgodnie z art. 116 ust. 1 powołanej ustawy, w razie uchylenia orzeczenia,
o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia
lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Stosownie zaś do ust. 2 art. 116,
w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Przepis art. 116 ust. 3 ustawy stanowi natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1.
W ocenie Sądu w sprawie skarżącego nie zaszła sytuacja, o której mowa w art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r. w sprawie
o sygn. akt II SA/Wa 946/16 uchylił bowiem wyłącznie decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Rozkaz personalny Dowódcy [...] Pułku [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. pozostał natomiast w obrocie prawnym.
Przepis art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma zastosowanie do sytuacji, gdy w wyniku wyroku sądu administracyjnego uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności ulegnie zarówno decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej , jak również decyzja organu I instancji. Dopiero bowiem w takim przypadku następuje uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Celem przepisu art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest wyłączenie restytucji stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej m.in. w przypadku całkowitego wyeliminowania z zawodowej służby wojskowej (np. w razie uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanych w obu instancjach), a równocześnie – umożliwienie uregulowania stanu prawnego tego żołnierza. Dlatego zawarto w nim regulacje dotyczące ustalenia w takich przypadkach trybu i daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz odszkodowania przysługującego żołnierzowi, jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r sygn. akt II SA/Wa 926/15 (CBOSA). Pogląd ten skład w niniejszej sprawie w całości podziela i aprobuje.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie organ II instancji powinien zastosować się do wykładni prawa i wytycznych zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 946/16, czego nie uczynił z naruszeniem art. 153 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło