II SA/Wa 926/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-20
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, którego decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej została uchylona, a następnie postępowanie w tej sprawie umorzone, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jeśli faktyczne zwolnienie nastąpiło w innym trybie?Ratio decidendi
Żołnierzowi zawodowemu przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jedynie w sytuacji, gdy uchylono decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a skutkiem tego uchylenia jest brak zmiany daty zwolnienia, przy jednoczesnym uznaniu, że zwolnienie nastąpiło w drodze wypowiedzenia przez organ. W przypadku, gdy żołnierz został faktycznie zwolniony w innym trybie (np. na własny wniosek w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego), a postępowanie dotyczące pierwotnego zwolnienia zostało umorzone, nie ma podstaw do przyznania odszkodowania na podstawie wskazanego przepisu.Stan faktyczny
Skarżący K.K. został pierwotnie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 czerwca 2013 r. z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Po uchyleniu przez WSA decyzji Ministra Obrony Narodowej utrzymującej w mocy rozkaz personalny, postępowanie zostało umorzone. Następnie skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 grudnia 2014 r. w trybie wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza. Skarżący wystąpił o odszkodowanie za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, powołując się na art. 116 ustawy, jednak organ odmówił jego przyznania, uznając, że przepis ten nie ma zastosowania w jego sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odszkodowania za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...]
z dnia [...] lutego 2015 r. wydaną na podstawie art. 116 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, o odmowie wypłaty odszkodowania
za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu Minister podał, że rozkazem personalnym Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] lutego 2013 r. [...] K.K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2013 r. wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...]z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy wymieniony rozkaz personalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wa 1536/13) uchylił zaskarżoną przez K.K. decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] (punkt [...])
z dnia [...] lutego 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją nr [...] z dnia
[...] listopada 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia [...]
z zawodowej służby wojskowej w związku z otrzymaną dostateczną ogólną oceną
w opinii służbowej.
Dyrektor Departamentu [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia
[...] października 2014 r. przeniósł wymienionego z dniem [...] listopada 2014 r.
do rezerwy kadrowej Dyrektora Departamentu [...] do dnia [...] maja 2015 r.
Organ wskazał, że zawodową służbę wojskową [...] pełnił do dnia [...] grudnia 2014 r., tj. do dnia zwolnienia z tej służby wskutek upływu, skróconego na wniosek żołnierza, okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego w dniu [...] listopada 2014 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] wystąpił do Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej o wypłatę odszkodowania za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej powołując się na przepis art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Motywując żądanie, [...] zakwestionował zasadność pełnienia zawodowej służby wojskowej po uchyleniu, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1536/13, ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
Minister Obrony Narodowej wskazał, że z treści art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.) wynika, iż w razie m.in. uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. W takim przypadku, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Natomiast żołnierzowi zawodowemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie.
Organ podniósł, że celem przepisu art. 116 wymienionej ustawy jest wyłączenie restytucji stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej m.in. w przypadku całkowitego wyeliminowania z zawodowej służby wojskowej (np. w razie uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanych w obu instancjach), a równocześnie – umożliwienie uregulowania stanu prawnego tego żołnierza. Dlatego zawarto w nim regulacje dotyczące ustalenia w takich przypadkach trybu i daty zwolnienia
z zawodowej służby wojskowej oraz odszkodowania przysługującego żołnierzowi.
Minister wyjaśnił, że przepis ten nie ma żadnego zastosowania do żołnierzy zawodowych pozostających w stosunku służbowym. W szczególności nie stanowi
on podstawy prawnej do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja pierwszej instancji w sprawie zwolnienia
z zawodowej służby wojskowej oraz odwołanie żołnierza.
W ocenie organu, przepis art. 116 wymienionej wojskowej ustawy pragmatycznej nie miał zatem zastosowania w opisanym przypadku, gdyż rozstrzygnięcie zawarte
w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1536/13 oznaczało, że w sensie prawnym
nie doszło do zwolnienia [...] z zawodowej służby wojskowej. Wyrokiem tym uchylono bowiem wyłącznie ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej
nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie zwolnienia [...] z zawodowej służby wojskowej, pozostawiając w obrocie prawnym decyzję organu pierwszej instancji, tj. rozkaz personalny Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] lutego 2013 r. Konsekwencją wyroku było pozostawanie [...] w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej (kontynuacja pełnienia przez [...] zawodowej służby wojskowej).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, [...] nie został zwolniony
z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, gdyż decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej umorzył postępowanie w tej sprawie. [...] kontynuował pełnienie zawodowej służby wojskowej pozostając w rezerwie kadrowej i został z tej służby zwolniony z dniem [...] grudnia 2014 r. w trybie wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W ocenie organu przyznanie [...] odszkodowania na podstawie art. 116 powołanej ustawy nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. stała się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił naruszenie przepisu art. 116, w tym art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną interpretację, według której w przypadku uchylenia decyzji
o zwolnieniu data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. W uzasadnieniu skarżący przedstawił stan sprawy. Podniósł, że jako przeniesiony do rezerwy otrzymywał świadczenie przedemerytalne, a [...] lipca 2014 r. otrzymał pierwsze świadczenie emerytalne, z dniem [...] sierpnia 2014 r. wypłata świadczenia emerytalnego została zawieszona. Wskazał, że datą zwolnienia go
z zawodowej służby wojskowej jest dzień [...] czerwca 2013 r. Z tego względu, w dniu
[...] grudnia 2014 r. wystąpił o odszkodowanie za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Podał, że w sprawie decyzji zwalniającej go z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2014 r. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 395/15).
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zarówno zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, jak i decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odpowiadają prawu.
W ocenie Sądu nietrafny jest zarzut naruszenia przepisu art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię.
Zgodnie z art. 116 ust. 1 powołanej ustawy, w razie uchylenia orzeczenia,
o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia
lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Stosownie zaś do ust. 2 art. 116,
w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Przepis art. 116 ust. 3 ustawy stanowi natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1.
Zasadnie organ stwierdził, że w sprawie skarżącego nie zaszła sytuacja, o której mowa w art. 116 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie
o sygn. akt II SA/Wa 1536/13 uchylił bowiem wyłącznie decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Rozkaz personalny Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] (punkt [...]) z dnia [...] lutego 2013 r. pozostał natomiast w obrocie prawnym. Następnie ten rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2013 r. został uchylony przez Ministra Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., a postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z otrzymaną dostateczną ogólną oceną w opinii służbowej zostało ostatecznie umorzone decyzją Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.
W świetle powyższego nie doszło zatem, co prawidłowo wskazał Minister Obrony Narodowej, do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Skarżący nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2013 r., jak wskazywał w skardze. Wypłata świadczenia przedemerytalnego, czy świadczenia emerytalnego, na co powoływał się skarżący, nie stanowi okoliczności mającej wpływ na ustalenie daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a tym samym pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Prawidłowe jest ustalenie Ministra Obrony Narodowej, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2014 r. w trybie wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez żołnierza zawodowego w dniu [...] listopada 2014 r. Sądowi z urzędu wiadome jest, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 395/15 oddalił skargę K.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Trafnie organ wskazał w niniejszej sprawie, że celem przepisu art. 116 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest wyłączenie restytucji stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej m.in. w przypadku całkowitego wyeliminowania z zawodowej służby wojskowej (np. w razie uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanych w obu instancjach), a równocześnie – umożliwienie uregulowania stanu prawnego tego żołnierza. Dlatego zawarto w nim regulacje dotyczące ustalenia w takich przypadkach trybu i daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz odszkodowania przysługującego żołnierzowi.
W świetle powyższego, zasadnie Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej stwierdził, iż w stanie faktycznym tej sprawy, brak było podstaw do przyznania K.K. odszkodowania za zwolnienie z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 116 ust. 3 w zw. z ust. 2 powołanej ustawy. Prawidłowo tym samym Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołany
w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1310/12 wydany został w odmiennym stanie faktycznym i prawnym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło