II SAB/Wa 631/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-23

Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. złożonego przez M. K. w przedmiocie zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia [...] stycznia 2017 r., ponieważ nie załatwił sprawy w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego ani w kolejnych terminach wyznaczonych przez organ. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na długotrwałość postępowania (16 miesięcy do dnia rozpoznania skargi) oraz brak zintensyfikowanych działań organu zmierzających do jego zakończenia. Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył grzywnę.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na konieczność przeprowadzenia czynności wyjaśniających i zebrania materiału dowodowego. Po 16 miesiącach od złożenia wniosku sprawa nie została zakończona, co skłoniło M. K. do złożenia skargi na bezczynność organu. Minister w odpowiedzi na skargę argumentował złożoność sprawy i dużą liczbę podobnych wniosków.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. K. z dnia [...] stycznia 2017 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzył Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. K. z dnia [...] stycznia 2017 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r., który wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2017 r., M. K. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec jego osoby art. 8a ustawy zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270). W uzasadnieniu wniosku przedstawił przebieg swojej dotychczasowej służby. Poinformował, że z dniem [...] października 2006 r. odszedł ze służby ze względu na zły stan zdrowia. Zwrócił uwagę, że w trakcie służby był wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi, nigdy nie był karany dyscyplinarnie. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia [...] lipca 1999 r. został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. Podczas służby przeszedł wiele stopni policyjnych, na które musiał zasłużyć solidną, rzetelną i sumienną służbą dochodząc do stopnia (...) Policji. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. organ zawiadomił M. K., powołując się na art. 36 § 1 K.p.a., że sprawa z jego wniosku zostanie załatwiona do dnia [...] maja 2017 r. Wydłużenie terminu załatwienia sprawy uzasadnił jej złożonym charakterem, a w szczególności koniecznością uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby oraz innych informacji i materiałów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ, powołują się na art. 36 K.p.a., poinformował M. K., że jego sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. Powyższe wynika z konieczności dokonania wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia szeregu czynności wyjaśniających. Organ musi wystąpić do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o stosowne informacje dotyczące przebiegu jego służby. Ponadto ustalenia wymaga, czy wnioskodawca podlega regulacjom art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W przypadku zaś potwierdzenia powyższego konieczne będzie wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zdań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W związku z powyższym rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu powyższych dowodów, co powinno nastąpić do dnia [...] września 2017 r. Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ zwrócił się do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o stosowne informacje dotyczące wnioskodawcy. Zakład Emerytalno-Rentowego MSW odpowiedział na powyższe wystąpienie pismem z dnia [...] maja 2017 r., w którym poinformował, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Został zwolniony ze służby w dniu [...] października 2006 r. Wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Do emerytury zaliczono okresy wymienione w załączniku do pisma. Jednocześnie poinformowano, że w przypadku wydania przez ZER MSW na podstawie art. 15c i 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), decyzji o zmianie wysokości świadczenia, w związku z otrzymaną z IPN informacją, o pełnieniu przez ww. służby na rzecz totalitarnego państwa w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ustawy, jej kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem wraz z poświadczoną kopią Informacji IPN o przebiegu służby, zostaną bezzwłocznie przekazane na potrzeby prowadzonego w Ministerstwie postępowania w trybie art. 8a ww. ustawy. Przy kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. Zakład Emerytalno-Rentowego MSW przekazał organowi potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji wydanych przez ZER MSW w dniu [...] czerwca 2017 r. na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w związku z otrzymaną z IPN informacją, o pełnieniu przez ww. służby na rzecz totalitarnego państwa w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ustawy, wraz z poświadczoną kopią informacji IPN o przebiegu służby. Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ, powołując się na art. 36 K.p.a., poinformował wnioskodawcę, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w poprzednim piśmie, z uwagi na konieczność podjęcia czynności wyjaśniających. Z uwagi bowiem na informacje przekazane przez Zakład Emerytalno-Rentowego MSW konieczne jest wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zdań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto niezbędne jest wystąpienie do Komendy Głównej Policji z prośbą o weryfikację okresów służby wnioskodawcy pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W związku z powyższym rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu powyższych dowodów. W ocenie organu powinno to nastąpić do [...] lutego 2018 r. Jednocześnie pismami datowanymi na [...] września 2017 r. organ zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących wnioskodawcy. M. K. w piśmie z dnia [...] września 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa z związku z nieuzasadnionym przewlekłym prowadzeniem postępowania w sprawie o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i niezwłoczne wydanie merytorycznego orzeczenia. Jednocześnie, na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. zwrócił się o udostępnienie akt sprawy w celu wykonania kopii. W dniu [...] października 2017 r. M. K. skierował, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze wniósł o stwierdzenie niezałatwienia w terminie wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r., który wpłynął do organu w dniu (...) stycznia 2017 r., wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podkreślając, iż organ, zgodnie z art. 36 K.p.a. może wydłużyć termin załatwienia sprawy tylko raz, a nie jak w tym przypadku trzykrotnie, nie dotrzymując żadnego z narzuconych sobie terminów. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 K.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy. Zaznaczył jednocześnie, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek dotyczący udostępnienia akt celem ich skopiowania złożony [...] września 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż wejście w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270), która w art. 8a ust. 1 i 2 zobowiązuje ministra właściwego do spraw wewnętrznych, aby w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyłączył stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na: 1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, wymaga od organu podjęcia szeregu czynności, w szczególności zebraniu materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy. Do wydania decyzji nie wystarczy wniosek strony złożony w trybie określonym w art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.) musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stan faktyczny i prawny (wynikający z ww. ustawy) organ podniósł, iż wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Konstrukcja przepisów ustawy uniemożliwia zastosowanie art. 8a bez wcześniejszego ustalenia, czy skarżący w ogóle podlega reżimowi art. 15c, 22a, czy art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Zatem w przedmiotowej sprawie okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności mają charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny, a tylko takie okoliczności zwalniają organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2013 r. II SAB/Lu 105/13, LEX nr 1333599). Organ zaznaczył jednocześnie, że do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła znaczna liczba spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 3 800 spraw) wniesionych na podstawie przywołanego wyżej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). W przedmiotowej sprawie nie mamy zatem do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji. Jednocześnie organ zakwestionował żądanie zobowiązania przez Sąd do wydania decyzji administracyjnej w sprawie skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi. Podkreślił też, że w przedmiotowej sprawie nie unika celowo rozstrzygnięcia w sprawie, ale dokonuje zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami ustawowymi zebrania materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Środkiem zwalczania bezczynności w sprawach administracyjnych wszczętych do dnia 31 maja 2017 r. było zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie było takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r., (wpływ do organu w dniu [...] stycznia 2017 r.), o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 708), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270), który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Powyżej przytoczony przepis wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Decyzje wydawane przez organ na podstawie powyżej przytoczonego przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie prawidłowo i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 12 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w powyżej przytoczonym przepisie ściśle związana jest z regulacjami zawartymi w art. 35-38 K.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 K.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 K.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, a przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 K.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 K.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie załatwił sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego ani w terminach określonych w art. 35 K.p.a., ani w kolejnych terminach wskazywanych przez organ na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Podkreślić jednocześnie należy, że ustawa, której postanowienia legły u podstaw niniejszego postępowania administracyjnego, nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów K.p.a. Organ działając w sprawie winien więc czynić to z zachowaniem terminów określonych w przywołanym akcie prawnym. Z analizy akt administracyjnych wynika, że mimo, iż organ wyznaczał kolejne terminy załatwienia sprawy, to nie podejmował działań zmierzających do zachowania tych terminów. Organ pismem z dnia [...] lutego 2017 r. zawiadomił wnioskodawcę w trybie art. 36 § 1 K.p.a., że sprawa zostanie załatwiona do dnia [...] maja 2017 r., jednak nie podjął żadnych czynności mających na celu jej załatwienie. Dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o stosowne informacje. Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformował wnioskodawcę o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] września 2017 r. Informacje z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW dotyczące wnioskodawcy wpłynęły do organu w dniach [...] maja 2017 r. oraz [...] lipca 2017 r. Jednak do dnia [...] września 2017 r. organ nie podjął dalszych czynności w sprawie. Czynności te podjęte zostały dopiero w dniu [...] września 2017 r. i jednocześnie po raz kolejny poinformowano wnioskodawcę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia (...) lutego 2018 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność do Sądu nie wpłynęła informacja, że sprawa została zakończona wydaniem decyzji. Zwłoka, jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie budzi zatem żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 K.p.a. Od dnia wpływu wniosku do organu do dnia rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność upłynęło 16 miesiecy, a wniosek skarżącego nadal nie został załatwiony. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają organu administracji publicznej z zarzutu bezczynności. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu - w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego, argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę o skomplikowanym charakterze sprawy i o dużej ilości spraw podobnego rodzaju, nie mogły w sposób skuteczny ekskulpować Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z zarzutu bezczynności w sprawie. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie należącej do właściwości rzeczowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy był bezczynny i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Zgodnie więc z art. 149 § 1 P.p.s.a., uznając skargę na bezczynność za zasadną, Sąd zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. W ocenie Sądu, termin ten jest wystarczający do podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd zobowiązany był stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, publ. CBOSA). W judykaturze przyjmuje się też, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. i 36 K.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). W ocenie Sądu, zarówno dotychczasowy czas trwania postępowania z wniosku M. K. w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tj. 16 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nadto w ocenie Sądu czas prowadzenia postępowania i ww. okoliczności dotyczące sposobu jego prowadzenia uzasadniały wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a w szczególności brak dołożenia należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby bez zbędnej zwłoki wydać decyzję, a także brak przyczynienia się strony do uchybienia terminowi załatwienia niniejszej sprawy. Wymierzona w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego urzędu Statystycznego, a jej wysokość miarkuje rozmiar uchybień organu. W ocenie Sądu wymierzona grzywna powinna zrealizować założenia sprawiedliwości naprawczej, przywracając zachwiane zaufanie skarżącego do władzy publicznej oraz skłaniając organ do właściwego procedowania w przyszłości (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2015 r., I OZ 521/15). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło