II OSK 3817/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-24
Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Jerzy Stelmasiak, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieterminowego złożenia kilku odrębnych sprawozdań, o których mowa w ustawie o bateriach i akumulatorach, należy wymierzyć jedną administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł, czy też kary odrębne za każde sprawozdanie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w okresie przejściowym obejmującym lata 2012-2014, podmioty wprowadzające baterie i akumulatory miały obowiązek sporządzenia i przedłożenia pięciu odrębnych sprawozdań. W związku z tym, za nieterminowe złożenie każdego z tych sprawozdań, organ administracyjny prawidłowo wymierzył odrębne kary pieniężne w wysokości 500 zł. Sąd podkreślił, że ustawodawca celowo użył w przepisach liczby mnogiej "sprawozdań", co jednoznacznie wskazuje na możliwość wymierzenia wielu kar.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia M.W. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za nieterminowe przedłożenie rocznego sprawozdania za rok 2014 o wysokości należnej opłaty produktowej. Skarżący złożył sprawozdanie po ustawowym terminie. Organy administracji uznały, że za każde z kilku wymaganych sprawozdań należy się odrębna kara. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA (del.) Anna Żak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 16/18 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 maja 2018r. w sprawie IV SA/Wa 16/18 oddalił skargę M.W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2017r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] marca 2017r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył M.W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieterminowe przedłożenie Marszałkowi Województwa Małopolskiego rocznego sprawozdania za rok 2014 o wysokości należnej opłaty produktowej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu zbierania zużytych baterii i akumulatorów. Z ustaleń organu wynika, że ukarany przedłożył sprawozdanie [...] kwietnia 2015 r., podczas gdy powinien to uczynić w terminie do [...] marca 2015 r.
Po rozpatrzeniu odwołania M.W., decyzją z [...] października 2017 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołując się na art. 16 ustawy z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), zwanej dalej "nowelą z 2017 roku", która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. stwierdził, że w sprawie miały zastosowanie przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1688 - dalej w skrócie "ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym"), która na mocy art. 108 pkt 25, uchyliła obowiązujący dotychczas art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 z późn.zm. – dalej w skrócie "ustawa o odpadach"). Zgodnie z art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy o odpadach za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 tej samej ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Według organu II instancji użycie przez ustawodawcę w art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym liczby mnogiej, poprzez sformułowanie "niewykonanie obowiązków", należy rozumieć, jako wskazanie nie tylko na obowiązek złożenia wymaganych sprawozdań, lecz również na obowiązek złożenia ich w terminie oraz zgodnie ze stanem rzeczywistym. Jak wynika z art. 237 ust. 1 pkt 6 oraz art. 200 ustawy o odpadach wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną, w wysokości 500 zł w razie nieterminowego złożenia sprawozdań za lata 2012-2014 (czyli później niż do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy), na podstawie art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6, art. 41 ust. 3, art. 59 ust. 3 i art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. Nr 79, poz. 666 ze zm.). Organ wskazał, że ustawodawca przez użycie w art. 237 ustawy o odpadach sformułowania, wskazującego na zobowiązanie podmiotów do sporządzania i składania "sprawozdań", przesądził jednoznacznie, że obowiązki sprawozdawcze, wynikające z art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6, art. 41 ust. 3, art. 59 ust. 3 i art. 64 ust. 5 ustawy o bateriach i akumulatorach należy traktować indywidualnie. Znajduje to potwierdzenie również w tym, że do każdej regulacji, stanowiącej źródło obowiązku sprawozdawczego, przewidziano upoważnienie do ustanowienia aktów wykonawczych; ustanowiono nimi wzory sprawozdań w każdym z zakresów; w przypadku przedmiotowego sprawozdania, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy, akt wykonawczy stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu zbierania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych (Dz. U. z 2009 r., nr 160, poz. 1274). Wskazuje to jednoznacznie, że sprawozdanie o wysokości należnej opłaty produktowej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu zbierania baterii i akumulatorów stanowi samodzielny dokument, a nie co podnosił Ukarany - część składową innego. Sprawozdanie za 2014 r. złożono po upływie ustawowego terminu - jak wynika z akt sprawy - [...] kwietnia 2015 r., wobec tego organ I instancji był zobowiązany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za stwierdzone naruszenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.W. podniósł zarzuty naruszenia: art. 200 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach; art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie, art. 6, art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a.; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 8 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Orzekając o oddaleniu skargi Sąd podzielił stanowisko organu w kwestii uwarunkowań prawnych sprawy i wskazał, że przyjmuje je za własne. Stwierdził także, że nie były sporne istotne uwarunkowania faktyczne sprawy. Ukarany nie kwestionował złożenia sprawozdania z uchybieniem terminu. Brak właściwego wyjaśnienia sprawy Skarżący upatruje natomiast w wadliwości kwestionowanego aktu, będącej następstwem zastosowania niewłaściwej, jego zdaniem, wykładni przepisów prawa materialnego, zakreślających reguły wymierzania administracyjnych kar pieniężnych za nieprzedłożenie w terminie sprawozdań, wymaganych wobec treści ustawy o bateriach i akumulatorach za lata 2012 - 2014.
Sąd podkreślił, że zarzuty skargi koncentrują się na próbie wywiedzenia, jakoby administracyjną karę pieniężną wymierzono w następstwie błędnej interpretacji przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zastosowania sankcji wobec nie przedłożenia szeregu sprawozdań, wymaganych przepisami ustawy o bateriach i akumulatorach. Zdaniem Skarżącego należy wymierzyć wyłącznie jedną karę, niezależnie od okoliczności, ile spośród wymaganych ustawą o bateriach i akumulatorach sprawozdań nie przedłożono w terminie. Sąd stwierdził, że
trafne jest w tym zakresie stanowisko organu, że uchylony już art. 200 ustawy o odpadach, który ma jednak zastosowanie w danej sprawie, wobec treści stosownego przepisu przejściowego innej ustawy (art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym), przewiduje sankcje administracyjne za niezłożenie sprawozdania, w wysokości 500 zł. Skoro natomiast, według przepisów ustawy o bateriach i akumulatorach, odrębne akty wykonawcze określają wzory szeregu formularzy, co zresztą nie było kwestionowane w sprawie, zastosowanie danej regulacji wymaga wymierzenia szeregu kar. Potwierdza to brzmienie art. 237 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, gdzie mówi się o wymierzaniu kary w razie nieprzedłożenia sprawozdań lub wykazu.
Za chybioną Sąd I instancji uznał argumentację skargi, gdzie regułę wymierzania jednej sankcji wywodzono z treści stosownego przepisu ustawy o odpadach, zakreślającego inny obowiązek sprawozdawczy - w myśl art. 73 ustawy o odpadach. Z woli prawodawcy, za lata 2012-2014, znajdują zastosowanie wcześniejsze reguły sprawozdań i wykazów, określone jeszcze w ustawie o bateriach i akumulatorach przed nowelizacją (art. 237 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Natomiast dopiero sprawozdanie, przewidziane w art. 73 ustawy o odpadach, obejmujące także kwestie związane z gospodarką bateriami i akumulatorami (tak ust. 2 pkt 6), stanowi dokument zintegrowany, którym objętych jest szereg danych. Odmiennie miała się jednak rzecz, co do sprawozdań wymaganych w myśl przepisów ustawy o bateriach i akumulatorach, przed jej nowelizacją. Stosowne informacje objęte były odrębnymi dokumentami. Z kolei sankcja, w postaci wymierzenia kary o konkretnej wysokości, jest przewidziana za nieprzedłożenie sprawozdania (art. 200 ustawy o odpadach). Nie ulega wobec tego wątpliwości, że wobec niezłożenia przez skarżącego kilku spośród wymaganych sprawozdań, zasadnym było wymierzenie szeregu kar o stosownej wysokości. W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdził, że wobec terminu wszczęcia niniejszego postępowania ([...] stycznia 2017 r., a więc przed [...] czerwca 2017 r.), w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 8 § 2 k.p.a., jako dodany nowelą z 2017 roku. Nie ma więc znaczenia w sprawie, czy w danym przypadku doszło w istocie do zmiany praktyki orzeczniczej organu I instancji oraz, czy rozpoznający odwołanie organ może wskazaną regułę wyrażoną obecnie w Kodeksie odnosić wyłącznie do własnej praktyki orzeczniczej czy też powinien ją uwzględnić także, oceniając praktykę orzeczniczą w pierwszej instancji. Z tych względów Sąd za nieuzasadnione uznał
zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o obowiązek prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz uzasadnienia orzeczenia, jak i prawa materialnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.W., który zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię tj.:
- art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez uznanie, że prawidłowym jest wymierzenie pieniężnej kary administracyjnej w wysokości wielokrotności kwoty 500 zł za niezłożenie w terminie rocznego sprawozdania wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76 ustawy o odpadach, podczas gdy przepis ten w sposób niewymagający interpretacji stanowi, że jeżeli podmiot, wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania, podlega jednej administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł;
- art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach przez uznanie, że skoro ustawodawca w przepisie art. 237 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach użył słowa "sprawozdań" w liczbie mnogiej, to organ administracyjny winien wymierzyć karę za każdą część sprawozdania w wysokości 500 zł każda, podczas gdy z przywołanych wyżej przepisów nic takiego nie wynika, ponieważ ustawodawca wyraźnie pisze o karze w liczbie pojedynczej w kwocie sztywnej 500 zł;
- art. 237 ustawy o odpadach przez nieuzasadnione i niezrozumiałe twierdzenie Sądu I instancji, że słowo "sprawozdania", o którym mowa w tym przepisie, świadczy o tym, że kara pieniężna powinna być wymierzona za nieprzedłożenie każdego z nich osobno, podczas gdy nawet gdyby przyjąć tok rozumowania Sądu a quo, że każde z tych sprawozdań jest dokumentem indywidualnym i odrębnym, to i tak nieuprawnioną i zbyt daleko idącą jest konstatacja, że w takim razie zasadnym jest wymierzenie kary administracyjnej za każdy dokument - ponieważ ani z tego, ani z żadnego innego przepisu ustawy o odpadach, jak i ustawy o sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nie wynika, jakoby mogła zostać wymierzona administracyjna kara pieniężna w wielokrotności kwoty 500 zł, bowiem we wszystkich przepisach, na których organ administracyjny oparł swoją decyzję, mowa jest o karze w kwocie sztywnej 500 zł, nie o jej wielokrotności, czy też o karach, a co za tym idzie, takie rozumowanie Sądu I instancji wprowadza w błąd, a poddanie ww. przepisu wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne i nieuprawnione.
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez:
- nieuchylenie zaskarżonej decyzji i wadliwe niestwierdzenie naruszenia w tej decyzji przepisów prawa, podczas gdy Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał kompleksowej oceny materiału dowodowego i nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu sprawy, co skutkowało poczynieniem nieprawidłowych ustaleń, że skarżący obowiązany jest do zapłacenia nie jednej kary w wysokości 500 zł za nieterminowe przedłożenie rocznego sprawozdania, lecz pięciu kar, każda w wysokości 500 zł; co z kolei spowodowało dokonanie rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi przepisami, a nadto wydanie decyzji niebudzącej zaufania jej uczestników do władzy publicznej;
- nieuchylenie zaskarżonej decyzji wobec wadliwego niedostrzeżenia przez WSA uchybień organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w postaci nie odniesienia się i nieprzeanalizowania okoliczności wskazanych przez skarżącego, iż skoro w powołanych przepisach, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, mowa jest o jednej karze, nie zaś o karach, a przepisy te są jasne i nie budzą wątpliwości, to organ nie ma możliwości dokonywania rozszerzającej wykładni tych przepisów i orzekania niezgodnie z przepisami prawa;
- poprzez zignorowanie faktu, że w odniesieniu do spraw skarżącego w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej skarżącemu, organy administracji publicznej dokonywały skrajnie różnych ocen tego samego stanu faktycznego i charakteryzowały się zmiennością rozstrzygnięć, co miało bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji lub o uchylenie na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r.poz.2325 - dalej zwanej “p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom i twierdzeniem skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni norm prawa materialnego, jak również nie uchybił przepisom postępowania w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Zasadnie uznał, że organy rzetelnie i obiektywnie dokonały oceny przedstawionych faktów i dowodów.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej zarówno te o charakterze materialnym jak i procesowym sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował pogląd organów orzekających w tej sprawie, że w razie nieprzedłożenia wymaganych zgodnie z treścią art. 237 ust.1 pkt 6 ustawy o odpadach sprawozdań, wymierza się w oparciu o art.200 ustawy o odpadach odrębną karę pieniężną za każde niezłożenie w ustawowym terminie wymaganego sprawozdania. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że w roku 2014 zobowiązany był do złożenia jednego "zbiorczego" sprawozdania składającego się z kilku części (formularzy), a nie jak błędnie przyjął organ kilku odrębnych sprawozdań. W konsekwencji za nieterminowe wykonanie obowiązku sprawozdawczego organ powinien wymierzyć mu wyłącznie jedną karę w wysokości 500 zł, niezależnie od tego ile ze sprawozdań przedłożono po terminie.
Stanowisko skarżącego kasacyjnie jest błędne i nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że Skarżący oprócz spornego sprawozdania, za rok 2014 nieterminowo złożył także: sprawozdanie o wysokości środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne (II OSK 3558/18), nieterminowo przedłożył Marszałkowi Województwa Małopolskiego roczne sprawozdanie za rok 2014 o rodzaju, ilości i masie wprowadzonych do obrotu baterii i akumulatorów (II OSK 3538/18), wykaz zakładów przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów (II OSK 229/19), sprawozdanie o osiągniętych poziomach zbierania zużytych baterii przenośnych i akumulatorów przenośnych (II OSK 462/19). Organ odrębnymi decyzjami wymierzył mu administracyjne kary pieniężne w wysokości po 500 zł każda, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 25 maja 2018 r. wydanymi w sprawach IV SA/Wa 18/18, IV SA/Wa 17/18, IV SA/Wa 20/18 i IV SA/Wa 19/18 oddalił skargi M.W.. Skarżący zaś zaskarżył powyższe wyroki skargami kasacyjnymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie II OSK 3538/18 wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 17/18 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500zł. za nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa Małopolskiego rocznego sprawozdania za 2014 rok, o rodzaju, ilości i masie wprowadzonych do obrotu baterii i akumulatorów. Zarzuty skargi kasacyjnej w powyższej sprawie są tożsame z zarzutami skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela argumentację prawną NSA zaprezentowaną w uzasadnieniu powyższego wyroku w sprawie II OSK 3538/18, którą w całości można odnieść do realiów tej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że przedmiotowe sprawozdanie za 2014 rok zostało przekazane Marszałkowi Województwa M. dopiero [...] kwietnia 2015 r., podczas gdy ustawowym terminem na jego przedłożenie był dzień[...] marca 201 r. Na tej podstawie organ prawidłowo wszczął postępowanie w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, zakończonej kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją, w której rzeczowo wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy stanowiący podstawę wymierzenia Skarżącemu kary w wysokości 500 zł. Za niezasadne należy uznać stanowisko Skarżącego kasacyjnie o zignorowaniu przez organy oraz Sąd I instancji faktu, jakoby w odniesieniu do spraw Skarżącego organy dokonywały skrajnie różnych ocen tego samego stanu faktycznego i charakteryzowały się zmiennością rozstrzygnięć, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy niniejszej. Przykładem tej zmiennej praktyki orzeczniczej ma być, według Skarżącego kasacyjnie, znajdująca się w aktach sprawy decyzja z [...] maja 2014r. Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, mocą której wymierzono skarżącemu jedną karę pieniężną za nieprzedłożenie Marszałkowi Województwa M. w terminie kilku sprawozdań za 2012 r. Wspomniana decyzja, czego wnoszący skargę kasacyjną już nie zauważa, jest jednostkową decyzją organu pierwszej instancji pozostającą w obrocie prawnym na skutek niewniesienia od niej odwołania. Nie ma ona żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Wydana przez organ niższej instancji nie może być traktowana jako wyraz długotrwałej i stabilnej praktyki orzeczniczej organów administracji, a zwłaszcza Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Ponadto wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie został naruszony art. 8 § 1 k.p.a. wyrażający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej dlatego, że przepis ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r.(Dz.U. 2017.poz.935) zmieniającej ustawę Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017r. i nie mógł być w sprawie stosowany. Jak wynika z art.16 w/w ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, zastosowanie miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu dotychczasowym. Jednak dla porządku od razu trzeba stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek podstaw, aby organom orzekającym w tej sprawie zarzucić naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w obowiązującym do [...] maja 2017r. art. 8 k.p.a. stanowiącym, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W związku z powyższym Sąd I instancji orzekając zaskarżonym wyrokiem o oddaleniu skargi, nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach, art. 125 ustawy o sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach, art. 237 ustawy o odpadach.
Jak już to wyżej wskazano błędne jest stanowisko Skarżącego kasacyjnie, który uważa, że w roku 2014 zobowiązany był do złożenia jednego "zbiorczego" sprawozdania składającego się z kilku części (formularzy), a nie jak błędnie przyjął organ kilku odrębnych sprawozdań, dlatego za nieterminowe wykonanie obowiązku sprawozdawczego organ powinien wymierzyć mu wyłącznie jedną karę w wysokości 500 zł, niezależnie od tego ile ze sprawozdań przedłożono po terminie.
Po pierwsze wyjaśnić należy, że do dnia [...] stycznia 2013 r. obowiązki sprawozdawcze podmiotów wprowadzających baterie lub akumulatory regulowała ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. z 2009, nr 79, poz. 666 – dalej w skrócie "ustawa o bateriach i akumulatorach"). Podmioty te były zobowiązane do sporządzenia i przedłożenia marszałkowi w terminie do dnia [...] marca roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy: rocznego sprawozdania o ilości i masie wprowadzonych do obrotu baterii i akumulatorów (art. 34 ust. 2 w/w ustawy), rocznego sprawozdania o osiągniętych poziomach zbierania wraz z wykazem punktów zbierania prowadzonych przez danego zbierającego zużyte baterie lub zużyte akumulatory oraz wykazem miejsc odbioru, z których zbierający odbiera zużyte baterie przenośne lub zużyte akumulatory przenośne (art. 35 ust. 1 w/w ustawy), wykazu zakładów przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, z których prowadzącymi ma zawartą umowę (art. 36 ust. 4 ustawy), rocznego sprawozdania o wysokości środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne (art. 37 ust. 6 ustawy) a także rocznego sprawozdania, o którym mowa tej sprawie, o wysokości należnej opłaty produktowej co wynika z art. 41 ust. 3 ustawy. Wzór formularza każdego z wymienionych sprawozdań określały przepisy pięciu rozporządzeń wykonawczych do ustawy wydanych przez Ministra Środowiska.
Z dniem 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21, tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1987 z późn.zm.), która na mocy art. 220 znowelizowała przepisy ustawy o bateriach i akumulatorach regulujące dotychczasowe obowiązki sprawozdawcze podmiotów wprowadzających baterie i akumulatory. Mianowicie, przepisy art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6 oraz art. 41 ust. 3 ustawy o bateriach i akumulatorach otrzymały nowe brzmienie, zgodnie z którym wprowadzający baterie i akumulatory zostali zobowiązani do sporządzenia jednego "zbiorczego" sprawozdania zawierającego informacje, o których mowa w art. 73 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 6 lit. a - lit. d ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.
Równocześnie w art. 237 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy o odpadach z 2012 r. ustawodawca jednoznacznie sprecyzował obowiązki sprawozdawcze podmiotów wprowadzających baterie i akumulatory w okresie przejściowym, obejmującym lata 2012-2014. Zgodnie z treścią tego przepisu, podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania: sprawozdań - na podstawie art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6, art. 41 ust. 3, art. 59 ust. 3 i art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach - sporządzają i składają je, za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Do złożonych zbiorczych zestawień danych i sprawozdań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 200 ustawy o odpadach jeżeli podmiot, wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2015 r., poz. 1688), która w ramach nowelizacji przepisów ustawy o odpadach z 2012 r., na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła art. 200 ustawy o odpadach i w art. 125 określiła karę za naruszenie obowiązków sprawozdawczych za lata 2012-2014. Zgodnie z treścią art. 125 niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 108 za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy zmienianej w art. 108 w brzmieniu dotychczasowym.
Z przywołanych wyżej unormowań, w tym art. 237 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, w którym zwrot "sprawozdań" użyto w liczbie mnogiej jasno wynika, że ustawodawca w okresie przejściowym obejmującym lata 2012-2014 zdecydował o pozostawieniu na dotychczasowych zasadach obowiązków sprawozdawczych podmiotów wprowadzające baterie i akumulatory. W rezultacie, tak jak miało to miejsce w stanie prawnym obowiązującym do [...] stycznia 2013 r., podmiot wprowadzający baterie i akumulatory w latach 2012-2014 miał obowiązek sporządzić i przedłożyć marszałkowi województwa do [...] marca roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy, pięć sprawozdań na odrębnych formularzach w tym informacje o należnej opłacie produktowej w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów zbierania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych. Analogiczne rozwiązanie przewidziano także w kolejnym okresie sprawozdawczym obejmującym lata 2015-2016 (art. 237a ustawy o odpadach) z tą jednak różnicą, że za niesporządzenie i nieprzekazanie zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonanie obowiązku nieterminowo lub niezgodnie ze stanem faktycznym ustawodawca zamiast administracyjnej kary pieniężnej, przewidział karę grzywny, o której mowa w art. 180a.
Zaznaczyć trzeba, że prawodawca celowo użył w art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zwrotu "niewykonanie obowiązków" w liczbie mnogiej, skoro w art. 237 ustawy o odpadach na dotychczasowych zasadach utrzymał obowiązki sprawozdawcze podmiotów wprowadzających baterie i akumulatory. Wobec tego podmiot, który w zakreślonym ustawą terminie nie złożył kilku spośród wymaganych sprawozdań, winien liczyć się z koniecznością wymierzenia mu przez organ szeregu kar o wysokości 500 zł.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji podobnie jak i organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni przywołanych wyżej unormowań. Skoro M.W. na podstawie odrębnych przepisów prawa materialnego był zobowiązany w terminie do [...] marca 2015 r., do sporządzenia za rok 2014 pięciu odrębnych sprawozdań i przedłożenia ich Marszałkowi, to nie sposób przyjąć, jak wywodzi autor skargi kasacyjnej, że na Skarżącym spoczywał w tym okresie obowiązek sporządzenia jednego zbiorczego sprawozdania składającego z kilku części (formularzy) wynikający z art. 76 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach, za niedopełnienie którego organ mógł orzec o wymierzeniu jednej administracyjnej kary pieniężnej. Mając zatem na względzie fakt, że w rozpatrywanej sprawie Skarżący [...] kwietnia 2015 r. złożył Marszałkowi Województwa M. sprawozdanie za 2014r. o wysokości należnej opłaty produktowej z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu zbierania zużytych baterii i akumulatorów, o którym mowa w art. 41 ust.3 ustawy o bateriach i akumulatorach i okoliczność ta nie była przez niego kwestionowana, organ prawidłowo orzekł o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Pozbawione usprawiedliwionych podstaw jest przy tym twierdzenie Skarżącego kasacyjnie, że zaskarżoną decyzją wymierzono mu wielokrotność kary. Wysokość kary została określona sztywno wobec każdego podmiotu, który nie dopełnia ciążących na nim z mocy prawa obowiązków. Organ administracyjny nie ma prawnej możliwości miarkowania tej kary, ani też odstąpienia od jej wymierzenia.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło