III SA/Wa 265/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Gurba po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 17 kwietnia 2018 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe od czerwca do grudnia 2011 r. postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie – starszego referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2018 r. Skarżąca K.Z. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazała, iż pobiera emeryturę wynoszącą 774,50 zł, zaś jej mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.560 zł. Skarżąca przedstawiła strukturę wydatków, wśród których wymieniła czynsz (690 zł), opłaty za energię elektryczną (120 zł), gaz (250 zł), wodę (50 zł), telewizję (40 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że w 2016 r. nie uzyskała dochodu – była osobą bezrobotną. Status ten utraciła w lipcu 2017 r. z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego. Dodała, iż dochód męża jest de facto niższy, gdyż pracuje on w delegacji i prowadzi w pewnym sensie drugi dom. Do wydatków Skarżąca zaliczyła także koszty leczenia oraz opłaty za telefony. Przedstawiła dokumenty obrazujące koszty utrzymania, decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej, zeznania podatkowe, zaświadczenie o zatrudnieniu. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. straszy referendarz sądowy przyznał Skarżącej K.Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zdaniem referendarza sądowego, Skarżąca nie dysponuje dochodem, z którego byłaby w stanie wygospodarować w krótkim czasie (7 dni) kwoty 500 zł celem opłacenia skargi. Skarżąca natomiast nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, a z nich można uzyskać informacje na temat zgromadzonych na danym rachunku środków. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że ani Skarżąca, ani jej mąż nie posiadają rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia przesłanki o których mowa w tym przepisie tj. wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo rozpoznał wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy, udzielając go jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Zabezpieczył bowiem, prawo Skarżącej do rozpoznania skargi przed sądem. Natomiast przyszłe ewentualne koszty sądowe będą mogły być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja Skarżącej to tego czasu może ulec poprawie. Odmowę ustanowienia pełnomocnika uzasadnia natomiast etap, na jakim znajduje się obecnie postępowanie. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 marca 2013 r. (II FZ 142/13) o ile ponoszenie kosztów sądowych jest obowiązkiem strony, o tyle korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem pierwszej instancji nie ma charakteru obligatoryjnego. Co więcej, sama konstrukcja postępowania sądowoadministracyjnego i wyznaczona w niej rola Sądu, stanowią należytą gwarancję ochrony uprawnień strony. Zgodnie bowiem z art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza, to że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje całokształt działań organów administracji, wskutek których mogło dojść do naruszenia prawa, niezależnie od zgłaszanych przez strony zarzutów. Inaczej mówiąc udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie zwiększy gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 w zw. z art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.