I OSK 3811/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia del. WSA Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania prawa jazdy kategorii C i C+E osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w kategorii B i B+E, jest zgodna z prawem, gdy zakaz ten nie obejmuje bezpośrednio kategorii C i C+E?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że odmowa wydania prawa jazdy kategorii C i C+E jest zgodna z prawem. Sąd oparł się na przepisach ustawy o kierujących pojazdami, które stanowią, że prawo jazdy nie może być wydane osobie objętej zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie jego obowiązywania, a zakaz dotyczący kategorii B stosuje się również do ubiegania się o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E.
Stan faktyczny
Skarżący L.H. został objęty zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i B+E na okres 3 lat prawomocnym wyrokiem sądu. Mimo posiadania uprawnień do kategorii C i C+E, Starosta odmówił wydania prawa jazdy tych kategorii, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę L.H. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Kodeksu karnego wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 251/18 w sprawie ze skargi L.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E oddala skargę kasacyjną [pic] I OSK 3811/18 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę L.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E. Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł L.H. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1/ art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), poprzez nieuwzględnienie wskazanych regulacji przy zastosowaniu art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2017 r. poz. 978), dalej ustawa. 2/ art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 665), dalej k.k.w., przez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Stan sprawy w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieluniu II Wydział Karny z dnia 13 sierpnia 2016 r., II K 431/16, na skarżącego nałożono na okres 3 lat środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, B+E, pozostawiając skarżącemu uprawnie do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C i C+E. Następnie skarżący wystąpił do Starosty W. o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E, wskazując jako podstawę wniosku zmianę w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy z B,B+E, C, C+E na C i C+E (część E wniosku – " wydanie wtórnika/zmiana danych"). Do wniosku załączył aktualne orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E i T,C1,C1+E,C,C+E,D1,D1+E, D i D+E prawa jazdy, orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii B1,B,B+E,T,C1,C1+E,C,C+E prawa jazdy. Starosta W. odmawiając wydania prawa jazdy kategorii C i C+E, jako podstawę prawną swojej decyzji powołał art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję, a Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Autor skargi kasacyjnej koncentruje się w jej zarzutach i w uzasadnieniu przede wszystkim na treści art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy. W jego ocenie, skoro wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieluniu II Wydział Karny z dnia 13 sierpnia 2016 r., II K 431/16, wobec skarżącego orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii B, B+E, to skarżącemu winno być zwrócone prawo jazdy kategorii C i C+E – uprawnień w tym zakresie bowiem skarżący nie utracił. Tymczasem w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (pkt 2), - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (pkt 3). Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, by podzielić wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko dotyczące uchybień Sądu I instancji w zakresie wykładni i zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy. Skoro w myśl cytowanych przepisów zatrzymane prawo jazdy nie może być zwrócone osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i zakaz ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, to słusznie Sąd Wojewódzki ocenił – mając na uwadze stan faktyczny sprawy – jako zgodną z prawem odmowę wydania skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E. Warto przy tym podkreślić, że choć odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E nastąpiła na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kategorii B i B+E, to decyzja nie została wydana w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu II Wydział Karny z dnia 13 sierpnia 2016 r., II K 431/16. Te kwestie zostały bowiem uregulowane w decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2016 r., cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie określonym w wyroku sądu karnego. To ww. decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami miała swoje umocowanie w art. 182 § 2 k.k.w., w myśl którego organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie z wniosku o wydanie prawa jazdy, a więc nie mógł tym samym zostać naruszony w niniejszej sprawie. Nie jest więc uprawnione twierdzenie skarżącego, że odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem sądu karnego. Zaprezentowane w niniejszym wyroku stanowisko w zakresie wykładni art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., I OSK 1952/17). Zatem Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, zasadnie bowiem oddalił skargę na decyzję o odmowie wydania prawa jazdy. W niniejszej sprawie nie wystąpiła kolizja przepisów ustawy i k.k.w., wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji RP oraz Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych zawierają taka treść normatywną, która nie nadaje się do zbudowania podstawy zarzutu, że wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzje w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i C+E narusza statuowane w nich zasady. Ponadto przepisy Konstytucji RP są źródłem gwarancji a nie praw, a więc spełniają raczej rolę wzorca konstytucyjnego, który materializuje się w uchwalanych ustawach. Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia tych przepisów uzasadnione zostały wyłącznie w oparciu o przekonanie o naruszeniu przepisów ustawy. Skoro do naruszeń takich nie doszło, nie mogą być one uznane za zasadne. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło