I OSK 3847/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-25

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Aleksandra Łaskarzewska, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana przewodów elektroenergetycznych na nowe o większym przekroju, wraz z wymianą słupów i fundamentów, w ramach modernizacji istniejącej linii napowietrznej, może być uznana za remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniający wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia?
Ratio decidendi
Wymiana przewodów elektroenergetycznych na nowe o większym przekroju, wraz z wymianą słupów i fundamentów, w ramach modernizacji istniejącej linii napowietrznej, może być uznana za remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych linii, takich jak napięcie, moc, długość, przebieg, miejsce posadowienia słupów czy pole elektromagnetyczne. Sam fakt użycia nowych materiałów lub technologii, a także zwiększenie przekroju przewodów, nie przesądza o przebudowie, jeśli nie wpływa to na kluczowe parametry techniczne i użytkowe linii.
Stan faktyczny
Spółka E. S.A. wniosła o zobowiązanie właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu remontu linii napowietrznej SN 15kV. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że planowane prace, obejmujące wymianę przewodów na nowe o większym przekroju, słupów i fundamentów, stanowią przebudowę, a nie remont, i odmówiły wydania decyzji. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając od Wojewody na rzecz E. S.A. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 37/18 w sprawie ze skargi E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2017r. znak [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. S.A. w G. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 29 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Starosta W., po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. w G., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2016 r. poz., 2147, dalej: "u.g.n.") oraz art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, dalej: P.b.), odmówił zobowiązania A. M. - właściciela nieruchomości oznaczonej numerami działek: [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S., gmina B., do udostępnienia części tej nieruchomości w celu dokonania czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ L., polegających na wymianie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. S.A. w G. zarzucając jej naruszenie art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 ust. 8 P.b. przez ich błędną interpretację w zaistniałym stanie faktycznym, polegającą na nieuznaniu planowanej inwestycji jako remontu istniejącej sieci energetycznej. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 124b u.g.n. Opierając się na załączonych do wniosku "Wytycznych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L." Wojewoda ustalił, że na przedmiotowej linii przewody AFL-6-25 mm2 i AFL-6-35 mm2 zostaną zastąpione przez przewody o większym przekroju - niepełnoizolowane typu GREEN PAS CCST 70 mm2. W ocenie Wojewody, oczywistym jest, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu (zwiększenie przepustowości sieci), co potwierdza sam inwestor w "Wytycznych do modernizacji" deklarując, że modernizacja ma na celu "poprawę przyszłych potrzeb przepustowości sieci". Wraz ze zwiększeniem przekroju przewodów zwiększą się także możliwości przesyłowe linii elektroenergetycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek. Wraz ze zmianą natężenia prądu zmianie ulegnie także wartość pola elektromagnetycznego, która jest zależna od natężenia prądu. Planowane prace powodują zatem zmianę parametrów technicznych linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ L. i nie stanowią prac remontowych. Wojewoda wskazał, że w wyniku planowanych prac zmianie ulegną także inne parametry techniczne linii elektroenergetycznej: kubatura, przekrój, powierzchnia zabudowy słupów. Z "Wytycznych do modernizacji" wynika, że na linii zostaną zamontowane także słupy wirobetonowe typu E o innych parametrach niż dotychczas funkcjonujące na żerdziach ŻN (inna konstrukcja, inna średnica, inna wysokość). Dodatkowo, posadowienie słupów wirobetonowych typu E wymaga zainstalowania prefabrykowanych płyt ustojowych i belek ustojowych, które będą stabilizowały konstrukcję słupa. Przy czym konfiguracja poszczególnych elementów uzależniona jest od typu słupa (wysokości), funkcji i działających na niego sił. W wyniku planowanych prac zmianie ulegnie zatem sposób posadowienia słupa i powierzchnia zabudowy. W ocenie Wojewody, za remont nie mogą być uznane prace polegające na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu liniowego, a następnie jego wznoszeniu od nowa i to ze zmienionymi parametrami. Łączna długość odcinka napowietrznego linii podlegającego modernizacji wynosi 22 km. Nie można zatem uznać, że wymianie podlegają jedynie niektóre elementy obiektu liniowego, a planowane prace mają charakter remontowy. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego E. S.A. w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spółka zwróciła się do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124b u.g.n. decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości w celu wykonania prac remontowych istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ L.. Wnioskodawca wyjaśnił, że prace będą polegać na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów oraz, że nie ulegną zmianie parametry techniczne linii napowietrznej. W piśmie z 13 lipca 2017 r. skarżąca podała, że linia napowietrzna posiada przewody "gołe" AFL o przekroju 50 mm2, a po remoncie linii będą przewody "niepełnoizolowane" EKOPAS o przekroju 50 mm2. Dalej z pisma tego wynika, że przewody te nie zwiększą możliwości przesyłania prądu, natomiast ich większy przekrój wynika z zastosowania izolacji, która ma na celu zwiększenia bezpieczeństwa i wytrzymałości linii energetycznej. Zatem, skarżąca z jednej strony wskazuje, że po remoncie przewody będą miały ten sam przekrój 50 mm2, a następie podaje, że "ich większy przekrój wynika z zastosowania izolacji". Ponadto, z załączonych do wniosku "Wytycznych do modernizacji linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L." wynika, że modernizacji podlega cała linia napowietrzna o długości 22 km, a aktualnie linia wykonana jest przewodami typu AFL-6 35 mm2, natomiast odgałęzienia linii zbudowane są przewodami typu AFL-6 35 mm2 i AFL-6 25 mm2, na żerdziach wsporczych typu BSW-13.5, ŻN-10, ŻN-12, ŻS-10 i ŻS-12. Z. zakres modernizacji będzie natomiast obejmował wymianę przewodów typu AFL-6 o przekroju 25 mm2 i 35 mm2 na przewody niepełnoizolowane typu GREEN PAS o przekroju 70 mm2, przy czym zaleca się również stosowanie żerdzi żelbetowych napowietrznych typu ŻN oraz strunobetonowych wirowanych typu E o długościach 12 m, 13,5 m, 15 m i wymaganej wytrzymałości. Fundamenty i ustoje projektowanych żerdzi należy dobrać zgodnie z wybranym typem i konstrukcją słupa przy pomocy gotowych elementów prefabrykowanych oraz betonowych w otworach wierconych. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, że opisany w pkt 3 Wytycznych stan istniejący na dzień ich sporządzenia jest inny, tj. że przed remontem przedmiotowa linia napowietrzna nie była wykonana z przewodów typu AFL-6 35 mm2, natomiast odgałęzienia linii przewodami typu AFL-6 35 mm2 i AFL-6 25 mm2. Skarżąca, poza samym gołosłownym stwierdzeniem, że przed i po remoncie zastosowanie mają przewody o przekroju 50 mm2, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających podane parametry przewodów, o co była wzywana przez organy w toku postępowania. W ten sposób, ustalenia zawarte w Wytycznych, charakteryzujące przewody istniejące przed podjęciem robót związanych z ich wymianą, nie zostały podważone. WSA podkreślił, że wprawdzie elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a P.b.), która, jak wskazano w skardze, nie ulega zmianie, to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem, po pierwsze, planowany jest remont całej linii, gdzie wszystkie kluczowe elementy całej linii napowietrznej jako obiektu liniowego (budowli) będą demontowane i zastępowane nowymi elementami, a po drugie, w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie w szczególności parametry przewodów, co ostatecznie umożliwi poprawę przepustowości sieci i przesyłanie większej ilości energii. Taki też skutek wykonania prac przewidziano w pkt 3 Wytycznych, w którym wskazano, że modernizacja związana jest z polepszeniem warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszeniem awaryjności oraz dla poprawy przyszłych potrzeb przepustowości sieci. Zdaniem Sądu I instancji, zakres zamierzonych prac ma na celu nie tylko odtworzenie stanu pierwotnego z wykorzystaniem nowych materiałów, lecz także poprawę przepustowości sieci i zwiększenie jej mocy przesyłowej, z czym wiąże się również zwiększenie oddziaływania elektroenergetycznego, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Nie można uznać, aby zakres robót obejmujący demontaż i wymianę kluczowych elementów linii, w tym przewodów o znacznie większym przekroju i o innych parametrach technicznych i użytkowych spełniał przesłanki definicji remontu. Zakres prac wskazuje bowiem na działanie inwestycyjne, skutkiem którego nastąpi faktyczny demontaż starej, istniejącej linii napowietrznej L. i zastąpienie jej nową, bardziej zaawansowaną technologicznie linią. Będzie to również skutkować zmianą (polepszeniem) parametrów technicznych i użytkowych obiektu budowlanego liniowego. Sama wymiana przewodów linii elektroenergetycznej i zastąpienie ich nowymi przewodami, o większym od dotychczasowego przekroju, zwiększy przepustowość sieci oraz zakres oddziaływania pola elektromagnetycznego. Z tego względu WSA w Bydgoszczy uznał, że nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b u.g.n. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. SA w G. wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku - o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 P.b., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zakres planowanych prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy charakter prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 P.b., a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości stronie skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 3 K.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organ naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji, choć organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Autor skargi kasacyjnej sformułował w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jednakże te drugie przedstawił jako skutek przyjęcia przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego. Zatem właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do analizy art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku art. 3 pkt 8, 3a i 6 P.b. oraz zastosowania tych przepisów. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. We wniosku i dalszych pismach inwestor wykazywał, że domaga się udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości. Ustalenia wymagała zatem kwestia, czy zakres prac zaproponowany przez inwestora można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na spornej działce mieszczą się w dyspozycji art.124b ust.1 u.g.n. Rozumienie pojęcia remontu zawarte w art. 124b u.g.n. odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 P.b., jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7b P.b. oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b.). Nie można jednak zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.), dalej P.e. Przy analizie art. 124 b u.g.n. należy sięgać do uregulowań P.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 P.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124 b u.g.n. Celem art. 124b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymywania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami P.e. i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r., II SA/Po 697/17, wyrok NSA z 15 maja 2018r., I OSK 2739/17). Stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w P.e., takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 P.e.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 P.e.). Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów chodzi o remont linii SN 15 KV GPZ , która jest w złym stanie technicznym. Elementem tego remontu ma być wymiana przewodów, słupów i izolatorów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu 15 kV. Determinuje to pewną specyfikę rozumienia remontu w stosunku do takich obiektów. Otóż obiekt liniowy jest obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a P.b.). Natomiast, jak wskazano wyżej, remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 P.b.). Zatem roboty budowlane polegające np. na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art.3 pkt 7a P.b. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolatory i przewody nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej, jest formułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA z 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16, z 8 grudnia 2015 r., I OSK 604/14, z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1680/17, z 27 listopada 2019 r., I OSK 871/19). Wnioskowane przez skarżącą spółkę czasowe udostępnienie nieruchomości dotyczy tylko części remontowanej linii SN - 15 kV. W związku z tym wymiana poszczególnych elementów tejże linii (słupów wraz z fundamentami, przewodów, izolatorów itd.), czy też wszystkich tych elementów na określonym jej odcinku (nawet na całej linii poprzez etapowanie prac) nie może być uznane za przebudowę. Także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Jak wynika z pisemnych oświadczeń składanych przez inwestora planowany remont dotyczący linii SN nie zmieni parametrów technicznych tejże linii napowietrznej, tj. napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego. Zatem działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów linii (przewodów, słupów itp.), mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b. (wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. I OSK 983/17). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama zatem wymiana słupów, przewodów i izolatorów na części linii będzie spełniała definicję remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n., o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Tym samym wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne. Zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu. Zwrócić uwagę należy, że w niniejszej sprawie pominięto znany powszechnie fakt, że o tym jaki prąd będzie płynął linią decydują parametry stacji transformatorowych. To transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN. Wyd. Naukowe PWN 1996 s. 438-439;E. Batóg, J.W Mietelski, B Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2044, s. 288/289). Podkreślenia wymaga, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i lin przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo - na wybranym fragmencie całej linii, a więc nie jest poprzedzona uprzednim demontażem całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskaniem zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych robót), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu tylko w określonych porach roku, postęp prac remontowych na innych działkach – odcinkach itp.). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowym, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową obiektu. Tymczasem organy odmówiły wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia spornej działki w celu przeprowadzenia remontu na fragmencie istniejącej linii napowietrznej SN - 15 kV, a Sąd I instancji podzielił przyjęte ustalenia stanu faktycznego oraz dokonaną analizę prawną. Zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji, uznały więc, że planowane przez spółkę prace nie spełniają pojęcia remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioski takie są nieuprawnione gdyż w ramach prac dotyczących spornej linii nie dojdzie do zmiany napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego. Skoro planowane do wykonania na spornej działce prace mieszczą się w tym katalogu to uznać należało, że mają one charakter remontu. Służą bowiem polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności, dyspozycyjności i zmniejszeniu awaryjności, koncentrując się na poprawie przepustowości sieci. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło