I GZ 275/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Ś. w zakresie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 167/16 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 339/18 w sprawie ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 postanawia: oddalić zażalenie. Skarżący W. Ś. 19 kwietnia 2018 r. wniósł do sądu pismo, w którym zażądał wszczęcia postępowania w sprawie płatności ONW za 2014 r. Przewodniczący Wydziału III zarządzeniem zobowiązał pełnomocnika skarżącego z urzędu, ustanowionego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 167/16 w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania do usunięcia jej braków formalnych przez złożenie odpisu skargi o wznowienie postępowania oraz wskazanie podstawy prawnej wznowienia i jej uzasadnienia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 27 kwietnia 2018 r. Mimo upływu terminu skarżący odpisu skargi nie złożył jak również nie wskazał podstawy prawnej i jej uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 30 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 339/18, odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 167/16, którym Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014. Podsumowując uzasadnienie postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż wobec doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do złożenia odpisu skargi o wznowienie postępowania oraz wskazania podstawy prawnej wznowienia i jej uzasadnienia 27 kwietnia 2018 r., siedmiodniowy termin do wykonania wezwania zakończył swój bieg 4 maja 2018 r. (w piątek). W terminie tym skarżący nie złożył odpisu skargi o wznowienie postępowania i nie wskazał podstawy prawnej wznowienia oraz jej uzasadnienia. Tym samym zgonie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 p.p.s.a. skargę należało odrzucić. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i ewentualne wezwanie wnioskodawcy osobiście do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, podczas gdy wnioskodawca nie jest reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika, jako że umocowanie pełnomocnika z urzędu w osobnie adw. M. Ł. ustanowionego do sprawy o sygn. akt III SA/Łd 167/16 wygasło z chwilą prawomocnego zakończenia tej sprawy (sygn. akt III SA/Łd 167/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 276 p.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Odpowiednie zastosowanie art. 175 p.p.s.a. oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sporządza adwokat lub radca prawny (§ 1). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych (§ 2). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez: doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalistę ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona w niniejszej sprawie nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w powołanym art. 175 p.p.s.a. Skargę tę sporządził osobiście skarżący, co stanowi uchybienie wymogowi określonemu w powołanym art. 175 p.p.s.a., dlatego należało ją uznać za niedopuszczalną. Nadto, zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, dotyczącym wznowienia postępowania, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podkreślić przy tym należy, że przepis ten dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Chodzi zatem o orzeczenie końcowe, mające znamiona "zamykającego", czyli załatwiającego sprawę. Rozpoznając zarzuty skarżącego wyjaśnić należy, że przyznanie przez sąd administracyjny prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest jednoznaczne z przyznaniem danemu podmiotowi prawa do bycia reprezentowanym w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym bezpłatnie przez osobę będącą profesjonalnym pełnomocnikiem, czyli w tej sprawie przez adwokata. W związku z powyższym, prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że prawo pomocy przyznane skarżącemu przy sprawie o sygn. akt III SA/Łd 167/16, rozciąga się również na niniejsze zainicjowane przez skarżącego postępowanie, czyli wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Innymi słowy pełnomocnik skarżącego wyznaczony przy sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] grudnia 2015 r. nr [...], mimo prawomocności orzeczenia, jest również pełnomocnikiem skarżącego przy sprawie wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w przywołanej w zaskarżonym postanowieniu uchwale o sygn. akt II GPS 2/10. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika doręczenia należy dokonać tej osobie. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie pełnomocnik został ustanowiony a zatem korespondencja z sądu była doręczana pod adres pełnomocnika, tj. kancelarii gdzie prowadzi on swoją działalność. Skarżący wbrew wymogom wskazanych wyżej przepisów osobiście złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie, prawidłowo Sąd I instancji wezwał jego pełnomocnika do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych przez złożenie odpisu skargi o wznowienie postępowania oraz wskazanie podstawy prawnej wznowienia oraz jej uzasadnienia. Wezwanie zawierało również pouczenie, iż nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Podsumowując stwierdzić należy, iż pełnomocnik skarżącego nie zadbał w sposób należyty o interesy swojego mocodawcy. Nie uzupełnił braków formalnych skargi mając taką możliwość, gdyż wezwanie zostało mu skutecznie doręczone. Nie wykazał również, innych okoliczności, które zwalniałyby go z pełnienia funkcji pełnomocnika skarżącego z urzędu. Zaskarżone zaś postanowienie z 30 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.