II GSK 1960/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 527/18 w sprawie ze skargi F. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 stycznia 2018 r., nr BP.504.66.2017.0376,BEPO.676 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 czerwca 2018 r., oddalił skargę F. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: decyzją z dna [...] czerwca 2015 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości 1.500 zł. W wyniku żądania strony ponownego rozpatrzenia sprawy organ, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 13 listopada 2015 r., który nie wniósł na nią skargi w trybie i terminie zgodnym z pouczeniem zawartym w decyzji. Pismem z dnia 28 marca 2017 r., skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że pojazd samochodowy nie był przez niego użytkowany, na dowód czego przedstawił kopię umowy użyczenia pojazdu. W kolejnych pismach, z dnia 27 kwietnia i 19 lipca 2017 r., stanowiących odpowiedź na wezwanie organu o sprecyzowanie żądania i wskazania jego podstawy prawnej, skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację nie wskazując żądanych przez organ informacji. Organ, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] listopada 2015 r. Skarżący pismem z dnia 14 sierpnia 2017 r., po raz kolejny wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na wezwanie organu sprecyzował, że jego żądanie dotyczy rozpatrzenia sprawy dotyczącej postanowienia organu z dnia [...] sierpnia 2017 r. Objętym skargą postanowieniem, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 3 sierpnia 2017 r. W motywach, organ stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Zatem zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ wyjaśnił również, że strona nie wskazała, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, pomimo wyraźnego wezwania organu, nadto o okolicznościach zawartych we wniosku o wznowienie postępowania skarżący miał wiedzę już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie wskazał, że organ wzywał skarżącego do sprecyzowania wniosku z dnia 27 kwietnia 2017 r., do którego zostały załączone dokumenty w postaci kopii umowy użyczenia samochodu z 6 października 2014 r. i postanowienia w sprawie przywłaszczenia samochodu, poprzez wskazanie przesłanki wznowienia i podanie terminu, w której skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (wezwanie z 6 lipca 2017 r.), zakreślając termin oraz określając konsekwencje braku odpowiedzi. Sąd stwierdził, że strona nie udzieliła wymaganych przez organ odpowiedzi ograniczając się wyłącznie do argumentacji negującej zasadność decyzji organu z dnia [...] czerwca 2015 r. Wobec tego Sąd I instancji przyjął, że skarżący nie wskazał, stosownie do wymogu z art. 148 § 1 k.p.a., w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, pomimo wyraźnego wezwania organu, co stanowiło podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W rezultacie wydanie postanowienia w myśl art. 149 § 3 k.p.a. było prawidłowe i nie naruszało prawa. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). F. B., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 k.p.a., w zw. z art. 126 k.p.a., w związku z 145 § 1 lit. b) i c) p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało odmową wznowienia postępowania prowadzonego przez GITD w sprawie nałożenia na F. B. kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, pomimo wystąpienia podstawy wznowienia oraz złożenia przez skarżącego podania o wznowienie w ustawowym terminie, co powinno skutkować ponowny merytorycznym rozpoznaniem sprawy. Tym samym ww. naruszenie procedury miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ sprawa nie została ponownie merytorycznie rozpoznana. Jednocześnie WSA w Warszawie wyrokiem tym naruszył art. 145 § 1 lit. b) p.p.s.a., ponieważ nie uchylono w całości postanowienia w związku z wystąpieniem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podnosząc ten zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie w całości poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesiony w niej zarzut wraz z jego argumentacją pomieszczoną w uzasadnieniu nie podważają prawidłowości oceny wydanych w sprawie postanowień Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jakiej dokonał Sąd I instancji. Istota sprawy, w świetle objętego skargą kasacyjną wyroku, postanowień organu oraz żądania skarżącego wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., sprowadza się do oceny wypełnienia przez stronę niezbędnego wymogu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., umożliwiającego skuteczne zainicjowanie nadzwyczajnego trybu postępowania, o którym mowa w Rozdziale 12, Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji wznowienie postępowania, jako nadzwyczajny tryb, co do zasady dzieli się na trzy stadia, z czego najistotniejszym jest stadium jego wszczęcia, gdzie organ bada dopuszczalność wznowienia zakończonego już postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku gdy to strona domaga się wznowienia postępowania, mocą art. 148 § 1 k.p.a. zobligowana jest ona do wniesienia do właściwego organu, podania o zastosowanie omawianego trybu nadzwyczajnego w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się ona o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak zatem wynika z treści powołanej regulacji warunkiem wznowienia postępowania jest wniesienie podania w tym przedmiocie w terminie miesiąca od dnia, w którym strona żądająca wznowienia postępowania dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. To strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Wynika to wprost z brzmienia art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2021 r, sygn. akt I OSK 673/21). Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, za prawidłowe uznać należy, zaaprobowane przez Sąd I instancji, stanowisko organu, że strona uniemożliwiła weryfikację dochowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego organ zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, przede wszystkim zaś wniosku o wznowienie postępowania strony skarżącej z dnia 28 marca 2017 r., pisma z dnia 27 kwietnia 2017 r. oraz pisma z dnia 19 lipca 2017 r., skarżący nie wskazał na okoliczności na podstawie, których możliwym byłaby ocena dochowania przez niego terminu, o którym mowa w powołanym już art. 148 § 1 k.p.a. Wskazania wymaga, wobec podniesionego w motywach skargi kasacyjnej twierdzenia, że skarżący wszedł w posiadanie dokumentów, w tym umowy użyczenia pojazdu w związku z którym nałożono na niego karę, w dniu 28 marca 2017 r., o czym poinformował organ w piśmie z dnia 27 kwietnia 2017 r., że w ostatnim z powołanych pism strony, stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu, skarżący wskazał, iż domaga się uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., podnosząc, że nie ponosi winy za stwierdzone naruszenie z uwagi na czasowe nieposiadanie pojazdu. Nie sprecyzował w tymże piśmie daty, w jakiej dowiedział się o istnieniu przesłanki wznowienia postępowania, czego następstwem było kolejne już w sprawie pismo organu z dnia 6 lipca 2017 r., którym wezwano stronę do podania tejże daty oraz wskazanie dokładnej przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Jak wynika treści pisma z dnia 19 lipca 2017 r., stanowiącego odpowiedź na to wezwanie, skarżący konsekwentnie wywodził nieistnienie podstaw swojej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, nie przestawiając przy tym jakichkolwiek informacji, o wykazanie których zwracał się do niego organ. Taki stan, co zasadnie uznał organ, nie pozwalał na ustalenie i zweryfikowanie daty, w jakiej skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W konsekwencji prawidłowa była odmowa wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...]., albowiem nie wykazana została przez stronę przesłanka dochowania terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania warunkująca zastosowanie nadzwyczajnego tryby do wzruszenia zapadłej w sprawie decyzji ostatecznej. Powyższe czyni niezasadnym tą cześć zarzutu skargi kasacyjnej, w której strona wywodzi naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a., albowiem niewadliwość zapadłych w sprawie administracyjnej postanowień, jak i niewadliwość samego postępowania w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, nie dawała podstaw Sądowi I instancji do zastosowania powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. wobec słusznie niestwierdzonego naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Również niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim podnosi się w nim naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem jak już wskazano, ocenę żądania wznowienia postępowania oraz ocenę wystąpienia przesłanki wznowieniowej, o których mowa w powołanym art. 145 § 1 k.p.a. poprzedza badanie przesłanek podmiotowo – przedmiotowych, a więc jak w niniejszej sprawie, między innymi przesłanki dochowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Skoro jak już stwierdzono, strona zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. nie wykazała, to brak było podstaw do badania wystąpienia przesłanki warunkującej wznowienie postępowania oraz samego wznowienia postępowania na podstawie tejże przesłanki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając niewadliwość wyroku Sądu I instancji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., wywiedzioną od tego orzeczenia skargę kasacyjną oddalił.