II GSK 4276/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-05

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Gabriela Jyż, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową pojazdu, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, może stanowić podstawę do uznania pojazdu za nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, nawet jeśli przepisy o drogach publicznych nie precyzują dopuszczalnych nacisków dla osi wielokrotnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie były uzasadnione. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może badać kwestii prawnych niepodniesionych przez stronę. W niniejszej sprawie, mimo że WSA oparł się na rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia tego rozporządzenia ani przepisów ustawy o drogach publicznych w kontekście nacisków osi wielokrotnych, ograniczając się jedynie do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Spółka kwestionowała możliwość uznania pojazdu za nienormatywny w zakresie nacisków osi wielokrotnych, argumentując, że przepisy o drogach publicznych nie precyzują takich wartości, a rozporządzenie Ministra Infrastruktury nie może być podstawą do takiej oceny. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. S.A. i zasądzono od niej na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 25/17 w sprawie ze skargi A. S.A. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. w S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 25/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2016 r. na ul. [...] w I. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli trzyosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr. rej. [...]. Pojazdem był wykonywany przejazd w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy w imieniu A. S.A. W trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 20,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,7 t, a rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła 28 t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 2 t. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że brak jest podstaw do pociągnięcia podmiotu wykonującego przejazd do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków osi wielokrotnej, gdyż przepisy o drogach publicznych, do których odwołuje się art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., powoływanej dalej jako p.r.d.), nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzone w trakcie kontroli przekroczenia stanowią naruszenie dopuszczalnych wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r., poz. 305). Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że ustawa o drogach publicznych wskazuje jedynie na dopuszczalny nacisk pojedynczej osi dla różnych kategorii dróg. W związku z powyższym ustawodawca nie wprowadził dopuszczalnego nacisku dla podwójnej osi napędowej, w kontekście definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w ustawie - Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że według definicji zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu I instancji, przy wykładni przepisów definiujących pojazd nienormatywny, w części odwołującej się do przekroczenia nacisków na osie, nie można pomijać pozostałych przepisów regulujących dopuszczalne naciski osi pojazdów na drogach publicznych. Zasady ruchu na drogach publicznych, zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d. określa ta ustawa. Doprecyzowaniem tej reguły jest unormowanie z art. 66 p.r.d. dotyczące wymagań stawianych pojazdowi uczestniczącemu w ruchu, w tym jego ust. 5 zawierający delegację ustawową do szczegółowego określenia w drodze rozporządzenia warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W oparciu o tę delegację zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W przepisie § 5 ust. 1 tego rozporządzenia określono parametry nacisku osi pojedynczych i wielokrotnych, których nie mogą przekraczać pojazdy w nich określone. A. S.A. złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 25/17 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że pojazd będący przedmiotem postępowania wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d., podmiotu wykonującego przejazd do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej, bowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 2 pkt 35a p.r.d., nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych. Dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Przepisy tego rozporządzenia nie tylko nie stanowią "przepisów o drogach publicznych", o których mowa w art. 2 pkt 35a p.r.d., lecz nadto nie regulują dopuszczalnych nacisków osi "przewidzianych dla danej drogi". Przepisy tego rozporządzenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak nie znajdują zastosowania z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada sformułowanej w art. 2 pkt 35a p.r.d. definicji pojazdu nienormatywnego. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona. Należy przede wszystkim przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jest więc związany skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają konstrukcyjne elementy tej skargi określone w art. 176 p.p.s.a., w tym przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych wymaga zaś zarówno określenia naruszonych przepisów prawa, jak i wyjaśnienia, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może z urzędu rozpatrywać i uwzględnić naruszeń tych przepisów prawa, które nie zostały bezpośrednio i wyraźnie określone w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera tylko jeden zarzut: naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że pojazd będący przedmiotem postępowania wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego. Według tego przepisu pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Artykuł 2 pkt 35a p.r.d. nie zawiera pełnej regulacji, określającej wyczerpująco pojęcie pojazdu nienormatywnego. W zakresie dotyczącym nacisku osi odsyła do "przepisów o drogach publicznych". W zasadzie więc dopiero na podstawie tych przepisów możliwe jest ustalenie dopuszczalnych nacisków osi, których przekroczenie czyni pojazd nienormatywnym. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji uznał, za organem, pojazd za nienormatywny w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, odwołując się do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, traktując ten przepis jako przepis o drogach publicznych. W skardze kasacyjnej nie podniesiono jednakże zarzutu naruszenia tego przepisu. Skarga nie zawiera również zarzutu naruszenia art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, z którego wyprowadza się niekiedy wniosek, że jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej (nie zaś osi wielokrotnej) pozwala uznać pojazd za nienormatywny. Ze względu na te ewidentne braki skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny związany wyłącznie zarzutem naruszenia art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu dogowym nie mógł tej skargi uwzględnić. Dlatego też, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło