II SA/Rz 187/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-06-05
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Ewa Partyka, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie budowy przyłącza energetycznego, opierając się wyłącznie na inwentaryzacji powykonawczej, mimo zarzutów dotyczących przebiegu kabla, naruszenia granic działek oraz braku należytego dokumentowania procesu budowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że umorzenie postępowania było przedwczesne. Organy nie wyjaśniły wszechstronnie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym prawidłowości dokumentowania budowy (dziennik budowy, wytyczenie geodezyjne) oraz przebiegu granic działek, co było kluczowe w kontekście zarzutów o naruszenie prawa własności i samowolę budowlaną. Brak należytego postępowania dowodowego naruszył przepisy K.p.a. dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy przyłącza energetycznego, w której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie, uznając inwestycję za zgodną ze zgłoszeniem i projektem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący A.S. zarzucał bezprawne wtargnięcie na jego działkę i samowolę budowlaną. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, w szczególności kwestii przebiegu granic działek oraz prawidłowości dokumentowania procesu budowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy przyłącza energetycznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 187/18
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A.S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] dotycząca umorzenia postępowania w sprawie budowy przyłącza energetycznego.
Jak wynika z akt sprawy, PINB w P. [...] lipca 2017 r. wszczął
z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy przyłącza energetycznego do działki nr ewid. 24 w H.J. W jego trakcie organ uzyskał informację od inwestora (A S.A. w L.), że budowa linii kablowej wraz z przyłączem kablowym do zasilania budynku mieszkalnego na działce nr 24 została zrealizowana na podstawie dokumentacji projektowej opracowanej przez biuro projektowe oraz że projektant dokonał zgłoszenia robót budowlanych Staroście P. [...] kwietnia 2017 r. pod nr [...].
W toku przeprowadzonych oględzin organ stwierdził brak możliwości ustalenia przebiegu kabla (był zakopany), nadto przebieg granic nie był widoczny w terenie.
Z przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej wynikało natomiast, że kabel został ułożony na działkach nr ewid. 29, 33/1 i 24, zgodnie z przebiegiem określonym
w projekcie budowlanym stanowiącym integralną część dokonanego zgłoszenia.
W tej sytuacji PINB uznał, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami zgłoszenia i projektem budowlanym a prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym decyzją z dnia 4 października 2017 r.
nr PINB.5160.13.2017 – podjętą na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r.,
poz. 1257, dalej: K.p.a.) - umorzył w całości postępowanie w sprawie budowy przyłącza energetycznego do działki nr 24 w H.J.
Odwołania od tej decyzji złożyli J.S. i A.S.
J.S. zarzucił, że organ nie wykonał własnej, rzetelnej i obiektywnej oceny stanu faktycznego. Decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zawnioskował o jej uchylenie i ponowne dokonanie oględzin, gdyż znaki osadzenia kabla biegnącego przez jego działkę
nr 25/3 są widoczne. Bezprawne osadzenie kabla energetycznego uniemożliwia mu wykonanie utwardzonego wjazdu na teren posesji oraz wykonania ogrodzenia, bramy wjazdowej i przepustu odwadniającego wzdłuż drogi gminnej.
A.S. natomiast wskazał, że wbrew postanowieniu Wojewody P. z [...] lipca 2017 r. ([...]) wstrzymującego z urzędu wykonanie budowy sieci energetycznej nN 0,4 kV w miejscowości H.J. oraz wyrokowi WSA w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r.
sygn. akt II SA/Rz 834/17, bezprawnie wtargnięto na jego własność (działkę nr 29), dokonano przekopu i wybudowano sieć elektryczną. Zawnioskował o usunięcie instalacji z jego działki do działki nr 24, gdyż stanowi ona przejaw samowoli budowlanej. Jego zdaniem inwestycja nie jest realizowana zgodnie z obowiązującym prawem, warunkami zgłoszenia i projektem budowlanym.
PWINB w R. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw.
z art. 105 § 1 K.p.a. - decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wyjaśnił, że sporny odcinek sieci energetycznej wraz z przyłączem usytuowany jest na działkach nr 29, 33/1 i 24 położonych w H.J. i realizowany był
w czerwcu 2017 r. na podstawie zgłoszenia z [...] kwietnia 2017 r. wniesionego do Starosty P. Integralną część zgłoszenia stanowił projekt budowlano -wykonawczy zatytułowany "Budowa sieci elektroenergetycznej nN w miejscowości H.J., gmina J.P. w celu podłączenia przyłącza kablowego do budynku mieszkalnego na działce o numerze ewid. 24". W projekcie wskazano, że obejmuje działki nr 29, 33/1 i 24 w H.J. zaś jako inwestora A S.A. w L.
Powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 19a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej: u.P.b.) organ wyjaśnił, że budowa przedmiotowej sieci nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, lecz dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b.). W okolicznościach sprawy takie zgłoszenie zostało dokonane. Wraz z nim przedłożono projekt budowlany, stanowiący załącznik do zgłoszenia opracowany przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami. Do zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu. Nadto do akt dołączona została geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza wykonana przez uprawnionego geodetę. Wynika z niej jednoznacznie, że ziemny kabel elektroenergetyczny przebiega przez działki nr 29, 33/1 i 24, co jest zgodne z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. Tym samym nie doszło do naruszenia u.P.b., a w konsekwencji postępowanie
w sprawie budowy przyłącza stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
Odnosząc się do zarzutów odwołań PWINB wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są władne do ustalania przebiegu granicy w terenie i rozstrzygania ewentualnych sporów dotyczących przebiegu granic czy naruszenia sąsiednich nieruchomości podczas prowadzenia robót budowlanych związanych z ułożeniem kabla energetycznego w ziemi. Ponadto za prawidłowość opracowania dokumentacji budowlanej odpowiedzialność ponosi projektant posiadający stosowne uprawnienia budowlane. W rozpatrywanym przypadku projekt zagospodarowania działek nr 29, 33/1 i 24 pod przedmiotową linię kablową opracowany został na mapie do celów projektowych aktualnej na dzień 4 marca 2016 r., zgodnej z materiałem ujętym
w państwowym zasobie geodezyjno - kartograficznym, potwierdzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] marca 2016 r.
Z tej przyczyny PWINB jako niezasadny ocenił zarzut, że projektant nie wiedział, gdzie są granice działek przez które miała przebiegać projektowana inwestycja. Jako nieuzasadniony ocenił także zarzut, że geodeta bez uprzedniego dokonania rozgraniczenia nie jest w stanie stwierdzić i nanieść na mapie faktycznego przebiegu kabla względem granic ewidencyjnych. Stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do kwestionowania opracowań geodezyjnych wykonanych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne. Przywołane orzeczenia organu i wyrok WSA w Rzeszowie dotyczą orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, nie zaś budowy przedmiotowego odcinka sieci elektroenergetycznej. Reasumując organ stwierdził, że inwestycja nie jest samowolą budowlaną i brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Na decyzję PWINB skargę do WSA w Rzeszowie złożył A.S., wnioskując o jej zmianę i nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej, ewentualnie uchylenie tej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 4 u.P.b. poprzez przeprowadzenie inwestycji zgodnie z ostateczną decyzją o realizacji inwestycji celu publicznego, mimo braku prawa do dysponowania stanowiącą jego własność nieruchomością
nr 29. Wskazał także na naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego oznacza prawo do dysponowania nieruchomością. W wyniku uchylenia decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i przy braku prawa do dysponowania nieruchomością nastąpiło faktyczne wtargnięcie na działkę i jej wywłaszczenie bez odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem kontroli sądu pozostaje decyzja PWINB z dnia [...] grudnia
2017 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w P. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie budowy przyłącza energetycznego do działki nr 24 w H.J.
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd zasadniczo z przyczyn wziętych pod uwagę z urzędu stwierdził, że tak ona jak
i decyzja organu I instancji wydane zostały z uchybieniem przepisom postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie pozwala to na zaakceptowanie – jako co najmniej przedwczesnego - rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie administracyjne, bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich mogących mieć na to wpływ okoliczności.
1. W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga charakter objętych umorzonym postępowaniem robót i ich kwalifikacja prawna.
U podstaw wszczęcia przez PINB [...] lipca 2017 r. z urzędu postępowania znalazły się twierdzenia J.S. zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r.
o bezprawnym poprowadzeniu kabla energetycznego przez jego działkę nr 25/3 do działki nr 24.
Mimo formalnego wszczęcia postępowania przez PINB "w sprawie budowy przyłącza energetycznego do działki nr ewid. 24 w H.J." i adekwatnego do tego rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji wydanej [...] października 2017 r. (utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją), nie budzi wątpliwości, że faktycznie dotyczyło ono "budowy sieci elektroenergetycznej nN /0,4 kV/ typu (...)
w miejscowości H.J., gmina J.P. w celu podłączenia przyłącza kablowego do budynku mieszkalnego na działce nr 24". Wynika to wprost
z przedłożonego w toku postępowania przez inwestora A S.A.
w L. zgłoszenia robót budowlanych dokonanego [...] kwietnia 2017 r.
w Starostwie Powiatowym w P. (na podstawie art. 30 u.P.b.) oraz stanowiącego do niego załącznik Projektu budowlano – wykonawczego;
w dokumentach tych wskazano, że inwestycja obejmuje działki nr 24, 29 i 33/1, stanowiące wg wypisów z rejestru gruntów własność odpowiednio U.C., A.S. i Gminy J.P. Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w znajdującej się w dokumentacji projektowej decyzji
nr [...] ([...]) Wójta Gminy J.P. z dnia [...] lipca 2016 r. (ostatecznej z dniem [...] sierpnia 2016 r.), na mocy której organ ten ustalił dla A S.A. w L. warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym dotyczące budowy sieci elektroenergetycznej nN 0,4 kV w miejscowości H.J. na działkach nr 24, 29 i 33/1
w obszarze oznaczonym w części graficznej decyzji.
W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga tak budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV (pkt 19a a) jak i przyłączy elektroenergetycznych (pkt 20), niemniej jednak są one objęte obowiązkiem zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 i 1a
(w stosunku do przyłączy z zastrzeżeniem art. 29a, co jednak w niniejszej sprawie pozbawione jest znaczenia).
2. Niezależnie od nie budzącej wątpliwości możliwości objęcia zamierzonych robót polegających na budowie sieci elektroenergetycznej nN zgłoszeniem, głównym (i zasadniczo jedynym) argumentem przemawiającym w ocenie orzekających
w sprawie organów za umorzeniem jako bezprzedmiotowego prowadzonego postępowania jest zgodność przebiegu kabla energetycznego z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem (tj. przez działki nr 24, 33/1 i 29), co potwierdza przedstawiona przez niego w toku postępowania geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza sporządzona przez uprawnionego geodetę (opatrzona datą 6 lipca 2017 r. i adnotacją o jej opracowaniu na podstawie mapy zasadniczej oraz pomiaru uzupełniającego w terenie).
Nie jest rolą i zamiarem Sądu kwestionowanie wiarygodności tej inwentaryzacji, niemniej z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych tak przez skarżącego A.S. (w skardze i w odwołaniu) jak i uczestnika postępowania J.S. (na etapie odwołania oraz zgłoszonych do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku) – poddających m.in.
w wątpliwość zawarte w niej ustalenia, wskazaną argumentację organów należy uznać za niewystarczającą do zakwalifikowania tego dokumentu - zgodnie z użytym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określeniem PWINB – jako "niepodważalnego"
i w związku z tym nie podlegającego ocenie.
Związane jest to ściśle ze stwierdzonymi przez PINB uchybieniami inwestora co do ciążących na nim obowiązków związanym z rozpoczęciem i realizacją objętych zgłoszeniem robót oraz całkowitym brakiem rozważenia i wykazania zarówno przez ten organ jak i organ odwoławczy, czy mogło mieć to znaczenie dla prawidłowego wykonania planowanej sieci elektroenergetycznej.
W myśl art. 41 ust. 1 u.P.b., rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy; takimi są m.in. wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie (ust. 2 pkt 1). Stosownie do ust. 4 tego artykułu, inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, dla których wymagane jest zgłoszenie budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a organ nadzoru budowlanego oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem. Kolejno, zgodnie z art. 42 ust. 1, inwestor jest obowiązany zapewnić objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Na kierowniku budowy (robót) ciąży obowiązek prowadzenia dziennika budowy (ust. 2 pkt 1).
Na podstawie zaś art. 43 ust. 1 u.P.b., obiekty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a, podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu - geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej ich położenie na gruncie; zapewnienie wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, należy do kierownika budowy, a w przypadku gdy kierownik budowy nie zostanie ustanowiony - do inwestora (ust. 1b), przy czym obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu, wymagające inwentaryzacji, o której mowa w ust. 1, podlegają inwentaryzacji przed ich zakryciem (ust. 3).
W kontekście wynikających z tych przepisów obowiązków należy zwrócić uwagę na zapisy sporządzonego [...] września 2017 r. w siedzibie PINB protokołu, w którym pełnomocnik inwestora powołując się na "błędną interpretację zmienionych przepisów prawa budowlanego" przyznał brak dokonania zawiadomienia o terminie rozpoczęcia robót przy budowie sieci oraz brak prowadzenia dziennika budowy.
Mimo jednoczesnego twierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały pod kierunkiem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, okoliczności
z tym związane nie zostały przez organ w żaden sposób wyjaśnione. Poprzestając jedynie na przedłożonej geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej PINB nie ustalił przede wszystkim, kto sprawował sygnalizowany nadzór nad realizacją inwestycji
i czy rzeczywiście posiadał stosowne uprawnienia, w jakim terminie doszło do jej wykonania, czy przy rozpoczęciu budowy doszło do geodezyjnego wytyczenia obiektu w terenie i kto tego dokonał, a także czy i kiedy miała miejsce inwentaryzacja o jakiej mowa w art. 43 ust. 3 u.P.b., czyli przed zasypaniem wybudowanego odcinka sieci (czy jest ona tożsama z datą wykonania – 6 lipca 2017 r. - widniejącą na geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej). Wobec braku dziennika budowy
i dokumentujących je wpisów, na potwierdzenie dokonania tych okoliczności organ nie zażądał przedstawienia jakichkolwiek dowodów mogących być w posiadaniu tak inwestora, jak i osób biorących udział w dokonywaniu opisanych czynności.
Ma to o tyle doniosłe znaczenie, iż z uwagi na fakt zakopania kabla energetycznego w dacie dokonywania oględzin ([...] września 2017 r.) i stwierdzony przez PINB brak widocznego przebiegu granicy w terenie, organ ten sam nie był w stanie "jednoznacznie stwierdzić przebiegu ułożenia kabla". Co więcej, mimo widocznych na gruncie śladów jego przeprowadzenia (potwierdzają to zdjęcia załączone przez J.S. do pisma z dnia [...] lipca 2017 r.) oraz odzwierciedlonego
w protokole wyraźnego stanowiska J.S. co do naruszenia granicy jego działki nr 25/3 od strony drogi gminnej, w celu usunięcia związanych z tym wątpliwości PINB nie podjął żadnych czynności mających na celu ustalenie przebiegu granicy tej działki z drogą gminną (działką nr 33/1), przez którą
z pominięciem jego nieruchomości miał być poprowadzony kabel energetyczny do działki nr 24, opierając się wyłącznie na kwestionowanej inwentaryzacji powykonawczej (w tym zakresie rysuje się ewidentna sprzeczność w argumentacji organu, który z jednej strony - powołując się na oględziny dokonane bez udziału geodety - wskazuje na brak możliwości ustalenia przebiegu granicy w terenie, zaś
z drugiej – wydając decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy przyłącza – w swej argumentacji opiera się wyłącznie na geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, dla potrzeb sporządzenia której przebieg ten musiał być ustalony).
Niezależnie od wyjaśnień złożonych przez J.S. do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, wg którego na dzień wykonania inwestycji na gruncie były widoczne znaki graniczne wytyczające przebieg granicy jego działki
z działkami sąsiednimi, zakładając, że w sprawie rzeczywiście przed rozpoczęciem prac ziemnych miało miejsce geodezyjne wytyczenie przebiegu trasy kabla w terenie, to aktualna dokumentacja geodezyjna – na podstawie której została również opracowana geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza – musiała w oczywisty sposób umożliwiać ustalenie przebiegu tych granic (położenia punktów granicznych).
W tej sytuacji, wobec zasadniczej rozbieżności twierdzeń J.S.
z wnioskami wynikającymi z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, ustalenie przez organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania przebiegu tych granic (w szczególności między działką nr 25/3 i 33/1) w oparciu o aktualną dokumentację geodezyjną jawi się jako zasadniczy, niezbędny element postępowania dowodowego, bez którego niemożliwe jest nie budzące wątpliwości stwierdzenie o zasadności umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy sieci elektroenergetycznej i zgodności jego usytuowania z dokonanym zgłoszeniem.
Powyższe nie ma nic wspólnego z podnoszonym przez PWINB brakiem właściwości organów nadzoru budowlanego w ustalaniu przebiegu granicy w sytuacji istniejących na tym tle sporów oraz z kwestionowaniem opracowań geodezyjnych wykonanych przez osoby o stosownych uprawnieniach, zwłaszcza że jak już wskazano, sporządzenie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej stanowi tylko jeden
z elementów dokumentowania przebiegu robót o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a u.P.b., mających w założeniu ustawodawcy łącznie z pozostałymi gwarantować prawidłowość procesu budowy, które to wymogi w przedmiotowej sprawie nie zostały w pełni zachowane (dotyczy to także sygnalizowanego już wyżej aspektu "geodezyjnego" w związku z niewykazaniem wytyczenia przebiegu trasy budowanej sieci przez geodetę).
3. Abstrahując od przedwczesności stanowiska organów co do przebiegu wykonanego odcinka sieci elektroenergetycznej zgodnie z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem, w kontekście podniesionych przez A.S.
w skardze zarzutów, mimo że nie miało to decydującego znaczenia dla jej uwzględnienia, konieczne zdaniem Sądu jest zwrócenie dodatkowo uwagi na aspekt poprawności dokonanego w sprawie zgłoszenia. Także na tę okoliczność w celu wykazania prawidłowości zaskarżonej decyzji powołał się bowiem PWINB, wywodząc m.in., że "pieczątki Starosty P. znajdujące się na projekcie świadczą, że zgłoszenie zawierało komplet dokumentów wymaganych przepisami" i z tej przyczyny organ architektoniczno – budowlany nie wniósł do niego sprzeciwu.
Z oceną tą nie sposób się całościowo zgodzić, niemniej jednak bądź przypadek, bądź co bardziej prawdopodobne celowe działanie inwestora sprawiło, że z uwagi na fakt wykonania inwestycji, nie sposób wiązać z tym w niniejszym postępowaniu określonych zarzutów.
Jak już wskazano powyżej, u podstaw realizacji przedmiotowej inwestycji znalazła się decyzja Wójta Gminy J.P. z dnia [...] lipca 2016 r., ustalająca dla A S.A. w L. warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczące budowy sieci elektroenergetycznej nN 0,4 kV w H.J. na działkach
nr 24, 29 i 33/1.
Decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego jest pierwszym etapem procesu inwestycyjnego i stanowi jedynie informację dla potencjalnego inwestora czy planowane zamierzenie inwestycyjne może być zrealizowane na danym terenie i czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W decyzji tej oprócz rodzaju inwestycji wskazuje się jedynie warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych oraz linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2017 r., poz. 1073
ze zm.). Zgodnie z art. 55 tej ustawy, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (także przyjmujący zgłoszenie).
Wbrew wyrażonemu w zaskarżonej decyzji stanowisku PWINB, decyzja ta nie przesądza jednak o prawie do rozpoczęcia budowy, którą można rozpocząć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a ta może być wydana jedynie inwestorowi, który m.in. wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W przypadku zgłoszenia istotna w tym zakresie jest regulacja zawarta
w art. 30 ust. 5 u.P.b., stosownie do której do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia.
O ile z akt administracyjnych sprawy wynika, że takowy nie został wniesiony (dołączony do zgłoszenia Projekt budowlano – wykonawczy został ostemplowany stosownie do art. 30 ust. 5e u.P.b.), to możliwość wykonania robót także warunkowana była posiadaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (prawa tego nie kreowała decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Wymóg ten wynika z art. 30 ust. 2 u.P.b.,
wg którego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Zgodnie z ust. 4b tego artykułu, do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a należy też dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Analiza zgłoszenia dokonanego w rozpoznawanej sprawie nie pozwala uznać, że wymogi te zostały względem niego spełnione. Dotyczy to w szczególności oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2), którego mimo wyszczególnienia wśród dołączanych do wniosku załączników, w dokumentacji zgłoszeniowej nie stwierdzono.
Oznacza to, że inwestor powinien zostać wezwany do uzupełnienia zgłoszenia,
a w przypadku jego nieuzupełnienia, powinien być wniesiony sprzeciw (art. 30 ust. 5c u.P.b.). W okolicznościach sprawy, w dacie złożenia zgłoszenia (4 kwietnia 2017 r.) inwestor mimo wskazania w nim, że stosowne oświadczenie stanowi do niego załącznik, takiego oświadczenia z pewnością nie złożył, bowiem przynajmniej
w stosunku do A.S. nie mógł nim dysponować, co musiałoby skutkować wniesieniem sprzeciwu (w tej dacie toczyło się bowiem przed Starostą P. – co Sądowi wiadomo z urzędu – postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości względem stanowiącej jego własność działki nr 29 położonej
w H.J., której dotyczyła wydana [...] lipca 2016 r. przez Wójta Gminy J.P. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Mimo że 11 kwietnia 2017 r. Starosta wydał decyzję ograniczającą korzystanie przez A.S. z jego działki, decyzja ta nie stała się ostateczna, gdyż zostało od niej wniesione odwołanie. Przymiot ostateczności posiadała jednak wydana [...] maja 2017 r. na skutek rozpatrzenia odwołania decyzja Wojewody P.nr [...], względem której organ ten dopiero postanowieniem z dnia
[...] lipca 2017 r. (z uwagi na wniesienie na nią skargi do WSA w Rzeszowie) wstrzymał z urzędu jej wykonanie.
Zdaniem Sądu, w przypadku wykonania objętej zgłoszeniem inwestycji
w stosunku do której mimo powinności organ nie wniósł sprzeciwu, prymat należy przyznać nie temu, czy inwestor złożył prawidłowe oświadczenie co do posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (co z uwagi na okoliczności pozbawione jest już znaczenia), ale czy prawem takim dysponował
w dacie wykonania robót. W okolicznościach sprawy, przyjmując wykonanie inwestycji pomiędzy określoną w zgłoszeniu datą 1 czerwca 2017 r. a datą 6 lipca 2017 r. jako wskazaną w geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz zakładając że właścicielka działki nr 24 była bezpośrednio zainteresowana realizacją inwestycji, czemu nie sprzeciwiała się również Gmina J.P. jako właściciel działki
nr 33/1, możliwe byłoby uznanie, że formalnie inwestor dysponował na cele budowlane także działką nr 29 będącą własnością skarżącego A.S.
Pomimo bowiem będącego w toku postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z tej działki względem której A.S. niewątpliwie nie wyrażał zgody na przeprowadzenie przez nią kabla energetycznego, wydana [...] maja 2017 r. decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] kwietnia 2017 r.
o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości była decyzją ostateczną i co istotne, decyzją wykonalną do czasu wydania [...] lipca 2017 r. postanowienia
o wstrzymaniu jej wykonania. Mimo braku akceptacji Sądu dla takiego sposobu działania, formalnie inwestor od 30 maja 2017 r. dysponował działką nr 29 na cele budowlane i miał możliwość realizacji na niej inwestycji. Prawo do tej działki utracił
6 lipca 2017 r., co jednak pozostawało już bez znaczenia wobec wykonania inwestycji, niezależnie także od tego, że wydanym 3 października 2017 r. wyrokiem
II SA/Rz 834/17 WSA w Rzeszowie wskutek rozpoznania skargi A.S uchylił wspomnianą decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2017 r.
W tej sytuacji, jak już wskazano, osobiście podniesione przez A.S.
w jego skardze zarzuty nie mogły być uznane za skuteczne, mimo że pośrednio na skutek tej skargi, doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Podsumowując, fakt wykonania objętych zgłoszeniem robót oraz stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego brak możliwości ustalenia przebiegu granic działek w terenie a tym samym przebiegu wybudowanej linii elektroenergetycznej powoduje, że konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu nie budzącego wątpliwości potwierdzenia zgodności inwestycji
z decyzją lokalizacyjną i sporządzoną inwentaryzacją powykonawczą. Inwentaryzacja ta jako kluczowy element związany z zakończeniem procesu budowy, z uwagi chociażby na uchybienie przez inwestora przepisom dotyczącym jego dokumentowania (brak prowadzenia dziennika budowy) nie może wobec zgłaszanych w toku postępowania zarzutów stanowić jedynego dowodu przesądzającego o zasadności umorzenia postępowania w sprawie.
Przeprowadzenie na użytek toczącego się postępowania dowodu co do przebiegu granic działek przez które przebiega wybudowana linia energetyczna wg dokumentów pochodzących z zasobu geodezyjnego nie jest równoznaczne
z potrzebą wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego (mimo sygnalizowanych przez strony w toku postępowania wątpliwości co do przebiegu niektórych granic), które nie może być dokonane na podstawie przepisów u.P.b.
i nie pozostaje w kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W tym zakresie, wobec sygnalizowanych przez organ administracji I instancji trudności czy wręcz braku możliwości "jednoznacznego stwierdzenia przebiegu ułożenia kabla", organy powinny rozważyć potrzebę przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z opinii geodety, z zastrzeżeniem, że z uwagi na potrzebę zachowania obiektywizmu, nie powinien nim być geodeta sporządzający inwentaryzację powykonawczą.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organy uwzględnią również wzmiankowaną wyżej nieprawidłowość w określeniu jego przedmiotu, skoro faktycznie dotyczył on budowy sieci elektroenergetycznej a nie budowy przyłącza energetycznego.
Skoro zatem wydane w sprawie decyzje skutkujące umorzeniem prowadzonego postępowania zapadły bez prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.,
a w konsekwencji także art. 105 § 1 K.p.a.), niezbędne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
O należnych skarżącemu kosztach postępowania obejmujących opłacony wpis od skargi (500 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło