II SA/Bk 200/18

WyrokWSA w Białymstoku2018-06-07

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla kurnika może zostać wydana z zastosowaniem art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyłączenie zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, gdy gospodarstwo rolne przekracza średnią powierzchnię w gminie), jeśli nie ustalono, gdzie położone jest gospodarstwo rolne inwestora i jaki jest jego funkcjonalny związek z planowaną inwestycją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji przedwcześnie zastosowały art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak było ustaleń dotyczących położenia gospodarstwa rolnego inwestora oraz jego funkcjonalnego powiązania z planowaną inwestycją, co jest warunkiem koniecznym do wyłączenia zasady dobrego sąsiedztwa. Niewystarczające było jedynie wykazanie, że powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią w gminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kurnika o obsadzie 120 DJP. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłowe zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że planowana inwestycja nie jest zabudową zagrodową, a gospodarstwo rolne inwestora nie jest z nią funkcjonalnie powiązane. Organy administracji uznały, że warunek powierzchni gospodarstwa rolnego jest spełniony i wyłączyły stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 roku, nr [...]; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 roku, nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie w zabudowie zagrodowej kurnika o obsadzie 120 DJP wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na działce o numerze ewidencji gruntów [...], w obrębie K., gmina K.. Decyzja SKO w B. została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego oraz ocenie prawnej sprawy. Na skutek wniosku M. B. z dnia [...] czerwca 2017 r., Wójt Gminy K. wydał w dniu [...] października 2017 r. decyzję nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kurnika o obsadzie 120 DJP wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na działce o numerze ewidencji gruntów [...], w obrębie K., gmina K.. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że teren inwestycji nie jest objęty planem miejscowym, dlatego planowana inwestycja do jej zrealizowania wymagała uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z nią przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Warunek ten jest spełniony w niniejszej sprawie, gdyż inwestor posiada gospodarstwo rolne o pow. 80,9048 ha, a średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie K. wynosi 12,98 ha. Organ ustalił też, że inwestycja nie będzie kolidowała z istniejącym zagospodarowaniem terenu, działka posiada dostęp do drogi publicznej, a teren jest zaopatrzony w wystarczającą infrastrukturę i nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu. Wójt dodał także, że w sprawie wpłynęły dwa pisma M. R.. W pierwszym, z dnia [...] października 2017 r., zarzucał on możliwość negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na tereny sąsiednich działek. Organ wskazał jednak, że w tym zakresie musi respektować postanowienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydaną dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie nr [...], a ta nie wskazuje na żadne problemy w tym zakresie. W drugim piśmie, z dnia [...] października 2017 r., M. R. zarzucił brak spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., jednakże w ocenie organu, w przypadku zabudowy zagrodowej, zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. R.. SKO w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione są warunki określone w art. 61 ust. 1 i 4 u.p.z.p. Na podstawie przeprowadzonej przez organ I instancji analizy ustalono, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy przekracza średnią powierzchnię gospodarstw na terenie danej gminy i dlatego nie ma do niego zastosowania unormowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Stwierdziło ponadto, że planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej w znaczeniu tradycyjnym. Powołując się na wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2860/16 podkreśliło, że obecnie nie istnieją powody, dla których należałoby ograniczać pojęcie zagrody jedynie do pojęcia podwórza, na którym znajduje się budynek mieszkalny. Poszczególne obiekty mogą znajdować się w oddaleniu od centralnego punktu zagrody, ważne jest natomiast aby były powiązane funkcjonalnie i organizacyjnie. Organ II instancji stwierdził też, że nieruchomość wnioskodawcy posiada dostęp do drogi publicznej, a także istnieje możliwość zapewnienia dla planowanej inwestycji infrastruktury technicznej w zakresie zasilania w energię elektryczną, zasilania w wodę, odprowadzania wód opadowych, zasilania w energię cieplną, gromadzenia i utylizacji odpadów stałych, padliny i obornika. Inwestycja została także uzgodniona z organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych oraz organem ds. melioracji, a wcześniej została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Organ odniósł się także do zarzutów z odwołania i uznał za niezasadny zarzut braku wykazania na jakiej działce będzie realizowana inwestycja oraz brak ustalenia linii rozgraniczającej, gdyż informacje na ten temat znajdują się w sentencji treści decyzji oraz w załącznikach do niej. W zakresie zaś zarzutu naruszenia terminu do załatwienia sprawy Kolegium stwierdziło, że jego upływ nie pozbawia organu możliwości orzekania w danej sprawie ani nie powoduje wadliwości wydanej decyzji. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł M. R., który rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 4 u.p.z.p. poprzez jego zastosowanie i ustalenie, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania reguła "dobrego sąsiedztwa" wyrażona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., ze względu na fakt powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora – podczas gdy analizując wniosek inwestora pod kątem zamierzenia budowlanego należy wskazać, że budowa kurnika w takim kształcie nie odpowiada definicji "zabudowy zagrodowej", a podana w uzasadnieniu decyzji powierzchnia nie jest w całości związana z planowaną zabudową, co wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu w realiach niniejszej sprawy; 2) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez niewskazanie, aby chociażby jedna działka znajdująca się w obszarze analizowanym zabudowana była w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji zagospodarowania terenu; 3) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak analizy zarzutu zawartego w odwołaniu, dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i niewykazanie, że wnioskodawca legitymuje się statusem rolnika, posiada na terenie Gminy K. zagrodę rolniczą i mieszka na terenie Gminy K., czy też w gminie sąsiedniej – podczas gdy wiadomym jest, że na stałe zamieszkuje w B.; 4) art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i niewskazanie, czy inwestor posiada fizyczne możliwości połączenia inwestycji z infrastrukturą techniczną; 5) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 u.p.z.p. poprzez niezawarcie w decyzji lokalizacyjnej, na jakiej konkretnie działce ma być w przyszłości realizowane zamierzone przedsięwzięcie; 6) art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez usankcjonowanie sytuacji, w której organ I instancji przeprowadza postępowanie z przekroczeniem ustawowego terminu jego prowadzenia, nie informując stron o jego przedłużeniu oraz wyznaczeniu kolejnego terminu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie występuje zabudowa zagrodowa, która zgodnie z rozumieniem językowym jest zabudową skoncentrowaną wokół jednego miejsca, służącą zarówno do zamieszkiwania, jak i pracy rolnika i jego rodziny. Przewidziana inwestycja nie spełnia tych warunków, gdyż inwestor nie ma w planach budowy budynku mieszkalnego z przynależnymi budynkami gospodarskimi, gdyż na co dzień mieszka w B. Organ nie miał więc prawa odstąpić od stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W dalszej kolejności skarżący wskazał, że nie została spełniona przesłanka związku gospodarstwa rolnego z planowaną zabudową (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.), gdyż na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można stwierdzić, że inwestycja będzie związana z całością tego gospodarstwa, szczególnie w sytuacji, gdy grunty wnioskodawcy są rozproszone. Ponadto z decyzji nie wynika, w którym dokładnie miejscu inwestycja ma być zlokalizowana. Nie może więc ona być podstawą wydania pozwolenia na budowę, ponieważ uniemożliwia zweryfikowanie przez organ administracji architektoniczno – budowlanej warunków zabudowy danego terenu. Dalej skarżący zarzucił, że nie dokonano weryfikacji posiadania przez inwestora statusu rolnika indywidualnego, natomiast M. B. faktycznie nie wypełnia przesłanek przewidzianych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r., poz. 803). W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty, są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073; dalej: "u.p.z.p."), a w szczególności przepis art. 61 ust. 1, który stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych w nim warunków. Na wstępie wyjaśnić należy, że decyzja o warunkach zabudowy terenu jest pierwszą z cyklu decyzji wydawanych w procesie inwestycyjnym. Ma ona wstępny i ogólny charakter, albowiem nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest zatem ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Natomiast wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wymogu kontynuacji przez nową zabudowę funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych zabudowy już istniejącej wokół terenu objętego wnioskiem (zwanego zasadą dobrego sąsiedztwa) nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Powyższe wynika wprost z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który wyłącza konieczność zachowania warunku dobrego sąsiedztwa przy planowanej zabudowie mającej charakter zabudowy zagrodowej, ściśle związanej z już istniejącym gospodarstwem rolnym inwestora, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy stanęły na stanowisku, że zastosowanie ma art. 61 ust. 4 u.p.z.p., gdyż inwestor posiada gospodarstwo rolne o pow. 80,9048 ha, a średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie K. wynosi 12,98 ha. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest co najmniej przedwczesne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, że z treści przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wynika jednoznacznie, że warunkiem jego zastosowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, które ma określoną powierzchnię, tzn. jest większe niż średnia gospodarstwa w gminie a następnie, że planuje on zabudowę zagrodową. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wprawdzie wątpliwości fakt, że inwestor jest właścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w Gminie K., ale nie ustalono już np. gdzie owe gospodarstwo jest położone oraz jakie jest funkcjonalne powiązanie planowanej inwestycji z tym gospodarstwem. W tym miejscu przypomnieć należy, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają własnej definicji gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie oraz literaturze przyjmuje się, że w rozważanym przypadku racje nakazujące traktować obowiązujące prawo jako jeden system, przemawiają za dokonaniem wykładni wyjaśnianego pojęcia przy uwzględnieniu treści art. 55 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Także w art. 2 pkt 2 ustawy o ukształtowaniu ustroju rolnego ustawodawca definiuje gospodarstwo rolne jako "gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych". Przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa rolnego nie można pominąć, iż jednym z jego istotnych elementów jest to, że stanowi ono pewną zorganizowaną całość gospodarczą. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy wchodzące w jego skład grunty są rozproszone, czy też pozostają w zwartym kompleksie. Dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie ma zatem decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone, czy znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest natomiast ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1489/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 92/17 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1649/15). W kontekście powyższego konieczne było zatem ustalenie, czy inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, gdzie ono jest położone i czy istnieje realny funkcjonalny związek pomiędzy gruntami i zabudowaniami planowanymi do zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej a prowadzonym gospodarstwem rolnym na terenie Gminy K.. W przedmiotowej sprawie zostało natomiast jedynie wykazane, że skarżący posiada gospodarstwo rolne, które przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w Gminie K.. Ustalenie powyższej okoliczności jest natomiast niewystarczające dla zastosowania wyłączenia z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Dokonując wykładni celowościowej powyższego przepisu należy bowiem dojść do wniosku, że jego zadaniem jest umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. Wskazać też należy, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Przepisy prawa nie zawierają wprawdzie definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej", tym niemniej zgodnie z utrwalonymi w judykaturze poglądami, które skład orzekający również podziela, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy więc rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Konieczne jest zatem dokonanie indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych miejscach (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1489/16). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy zaniechały powyższych ustaleń, czym naruszyły zarówno art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a naruszenia te w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. miały wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy naruszył także art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a naruszenie te w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że niniejszy skład Sądu przychyla się do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2860/16, że współczesny charakter gospodarki rolnej powoduje utratę aktualności tradycyjnego rozumienia pojęcia zagrody, sprowadzającego się do zagospodarowania siedliska jako zaplecza mieszkaniowego i gospodarczego dla gospodarstwa rolnego bez możliwości posadowienia obiektu budowlanego w jakiejkolwiek części gruntów należących do gospodarstwa rolnego. Podkreślenia jednak wymaga, że wprawdzie NSA twierdzi, że nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny, a zatem poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Jednakże Sąd ten jednoznacznie akcentuje, że istotne jest to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko). Jak zatem z powyższego widać, siedlisko (zagroda) jest nieodłącznym elementem zabudowy zagrodowej i bez niego o takiej zabudowie mowy być nie może. W zabudowie zagrodowej musi więc wystąpić zaplecze mieszkaniowe. Może się ono znajdować nawet w znacznej odległości od planowanej inwestycji, byleby planowana inwestycja była z nim funkcjonalnie powiązana. Nie może natomiast być tak, że podmiot nieprowadzący działalności rolniczej (niebędący rolnikiem) a tylko będący właścicielem określonego areału ziemi rolnej i nieposiadający siedliska (zagrody), może uzyskać na dowolnym obszarze tego areału warunki zabudowy dla inwestycji w zabudowie zagrodowej. Owszem może je uzyskać, ale w oparciu o spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym w zakresie spełnienia przesłanki dobrego sąsiedztwa. Oba organy, jak już wykazano powyżej, kwestii tych w ogóle nie badały, a zatem sprawa nie została przez nie wyjaśniona do merytorycznego rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu zajdzie więc potrzeba wezwania inwestora do uzupełnienia wniosku co najmniej o informacje: czy planowana inwestycja stanowi realizację nowej, samodzielnej zabudowy zagrodowej powiązanej z prowadzonym gospodarstwem rolnym o określonej wielkości oraz wykazania funkcjonalnego połączenia projektowanej zabudowy w ramach gospodarstwa rolnego, poprzez określenie w szczególności: (-) jakie budynki (mieszkalny, gospodarcze: chlewy, stodoły, obory, tuczarnie, spichlerze itd.) tworzą istniejącą zabudowę zagrodową inwestora; (-) gdzie na terenie gminy (gmin sąsiednich) są zlokalizowane i w jakiej odległości od planowanej zabudowy; (-) czy posiadane przez inwestora grunty rolne stanowią w stanie faktycznym gospodarstwo rolne; (-) jaką konkretnie działalność rolniczą prowadzi wnioskodawca (kierunek produkcji i w przypadku produkcji zwierzęcej wielkość obsady w gospodarstwie). Jako niezasadne natomiast Sąd uznał zarzuty skarżącego podniesione w punktach 4, 5 i 6 skargi. W obu bowiem decyzjach precyzyjnie wskazano, że inwestycja ma być realizowana na działce nr [...] w obrębie K. w Gminie K.. Także załatwienie sprawy z przekroczeniem terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 § 1 k.p.a. pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Inwestycja, wbrew twierdzeniu skarżącego, ma również możliwość zaopatrzenia w wodę poprzez projektowaną studnię wierconą. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż w sytuacji przyjęcia przez organy, że zastosowanie ma przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie zachodziła potrzeba badania przesłanki dobrego sąsiedztwa. Inaczej natomiast może się przedstawiać sytuacja, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy organy dojdą do przekonania, że przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w sprawie zastosowania nie ma. Wszystko jednakże zależeć będzie od szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym była mowa powyżej. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło