I OZ 730/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SO/Gd 12/18 oddalające wniosek A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. Jak wskazał w jego motywach Sąd I instancji, A. S. złożyła w dniu 11 kwietnia 2018 r. ponowny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę samą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie skargi oraz uprawdopodobnienie braku winy w złożeniu skargi w terminie poprzez wskazanie, z jakich przyczyn nie odebrała kierowanej do niej korespondencji organu w czerwcu 2016 r., z kim zamieszkuje (wskazanie wszystkich osób), wyjaśnienie czy poleciła komuś odbiór korespondencji z organu – w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 9 maja 2018 r. skarżąca przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której podała również, że korespondencja w powyższej sprawie (korespondencja z organu w czerwcu 2016 r.) nie została odebrała z Urzędu Pocztowego z uwagi na fakt, że doręczyciel nie zostawił zawiadomienia o przesyłce. Skrzynka na listy znajduje się w miejscu ogólnodostępnym, zabezpieczona jest kluczem. Każda korespondencja, o której została zawiadomiona jest odbierana w terminie. W ocenie Sądu meriti składając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca – przy spełnieniu pozostałych przesłanek przywrócenia terminu - nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca ograniczyła się do wskazania, że korespondencja z zaskarżoną decyzją nie została odebrana z Urzędu Pocztowego z uwagi na fakt, że doręczyciel nie zostawił zawiadomienia o przesyłce. Sąd Wojewódzki uznał, że twierdzenia takie są całkowicie gołosłowne i niczym nie zostały poparte. Wprawdzie ustawodawca przewidział jedynie uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, a nie ich udowodnienie, niemniej nie może się to ograniczać zdaniem Sądu meriti wyłącznie do złożenia oświadczenia, jak ma to miejsce w tym przypadku. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., wniosek oddalił. Zażalenie na to postanowienie wniosła A. S. postulując jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazała m.in., iż zamieszkuje w małej miejscowości, gdzie znajduje się tylko agencja pocztowa. Nadto wielokrotnie przesyłki pocztowe nie były jej doręczane w terminie albo nie było informacji o ich odbiorze w agencji pocztowej. W domu zamieszkuje wraz z rodzicami, którzy odbierają przychodzącą korespondencję, gdy skarżącej nie ma w domu. Zatem podtrzymała dotychczasowe twierdzenia o niedoręczeniu zaskarżonej decyzji, które w jej przekonaniu przemawiają za zasadnością wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia przez Sąd uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Przywrócenie takie uzależnione jest od wykazania przez stronę braku jej winy w uchybieniu, zaś okoliczności uprawdopodobniające brak winy wykazane powinny być we wniosku o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przywrócenia terminu do wniesienia skargi, twierdząc iż nie otrzymała awiza o przesyłce zawierającej odpis zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenia terminu podkreśliła ponownie, że nie otrzymała awiza, co wynikało jej zdaniem z winy doręczyciela. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy koperty z odpisem decyzji organu II instancji pierwsze awizo miało miejsce w dniu 15 czerwca 2016 r., powtórne awizo w dniu 23 czerwca 2016 r., a zwrot z powodu niepodjęcia w terminie nastąpił w dniu 1 lipca 2016 r. Jednakże na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie została zakreślona właściwa rubryka świadcząca o tym, czy i gdzie pozostawiono zawiadomienie o (usiłowaniu) doręczeniu przesyłki i możliwości jej odebrania oraz samą przesyłkę (rubryki 1 i 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru), a mimo umieszczenia odcisku datownika wątpliwości budzi podpis doręczyciela. Należy zauważyć, że dla skuteczności doręczenia w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 i następne K.p.a.) niezbędne jest m.in. zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił wspomniane zawiadomienie dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2002 r., I CKN 861/00). Zwrotne potwierdzenie odbioru jest bowiem dokumentem urzędowym dowodzącym doręczenia przesyłki w jeden z przepisanych sposobów, a dane w nim zawarte są dowodem tego, co zostało w nim stwierdzone. Przy czym od prawidłowości jego wypełnienia uzależnione jest domniemanie poprawności doręczenia. W sytuacji nieprawidłowego wypełnienia tego dokumentu domniemanie to jest obalone. W myśl art. 44 § 1 pkt 1 i 2, § 2 i 3 K.p.a. za skuteczne może być uznane jedynie zastępcze doręczenie pisma w przypadku prawidłowego zawiadomienia adresata o złożeniu pisma we wskazanym miejscu (np. placówce pocztowej) i możliwości jego odebrania oraz ponowienie tego zawiadomienia w przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Jeżeli tych wymogów nie spełniono, to uprawnioną jest konkluzja, że skarżącej nie została prawidłowo doręczona zaskarżona decyzja, gdyż doręczenie to z opisanego powodu nie może być uznane za skuteczne. Co za tym idzie nie wywołuje ono skutków prawnych w stosunku do strony. Nieprawidłowość doręczenia decyzji jest równoznaczna z nierozpoczęciem biegu terminu do jej zaskarżenia. Ergo, nie można mówić o uchybieniu terminu dla dokonania tej czynności, a więc niepodobna żądać przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Takie żądanie jest bezprzedmiotowe, gdyż domagać się przywrócenia terminu można tylko w odniesieniu do terminu, jakiemu omieszkano. Po myśli art. 53 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Przyjąć zatem trzeba, iż w tych okolicznościach niedopuszczalne było rozstrzygnięcie w kwestii zasadności wniosku o przywrócenie terminu, któremu skarżąca nie uchybiła. Ubocznie wypada stwierdzić, że po myśli art. 87 § 3 P.p.s.a. tego rodzaju wniosek składa się za pośrednictwem organu. W tej też sytuacji skarga jest przedwczesna, a rzeczą organu odwoławczego jest ponowne doręczenie skarżącej opisanej w sentencji decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 188 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.