I GSK 2769/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-12

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Hanna Kamińska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, nawet jeśli zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia prawa materialnego w zakresie oceny stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie może skutecznie podważać ustaleń faktycznych ani prawa materialnego, jeśli nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. lub nie zaistniały inne wyjątkowe okoliczności pozwalające na odstąpienie od związania wykładnią NSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych przez skarżącego w latach 2004-2007. Po kontroli stwierdzono nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni gruntów, co doprowadziło do wznowienia postępowań i wydania decyzji o przyznaniu płatności z naruszeniem prawa. Następnie organy ustaliły kwoty nienależnie pobranych płatności. WSA oddalił skargi, a NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę oceny prawidłowości ustaleń organów co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA ponownie oddalił skargi, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 1328/17 w sprawie ze skarg F. U. na decyzje Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1328/17 oddalił skargi [...] na decyzje Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W latach 2004-2007 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik ARiMR), w drodze decyzji administracyjnych przyznał [...] - dalej: skarżący lub strona - płatności bezpośrednie (jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową oraz płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)). W 2008 roku, w wyniku kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanych płatności. Z tego też powodu, Kierownik ARiMR wznowił z urzędu postępowania administracyjne zakończone decyzjami przyznającymi płatności. Kierownik ARiMR decyzjami z lutego i marca 2009 r., odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, a następnie decyzjami z dnia 29 sierpnia 2013 r. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2004-2007. Decyzje powyższe zostały uchylone decyzjami Dyrektora ARiMR z dnia 17 stycznia 2014 r., a postępowania w tych sprawach zostały umorzone (organ stwierdził, że decyzje zostały wydane bez obligatoryjnego uchylenia decyzji pierwotnych). Następnie Dyrektor ARiMR decyzjami z dnia 13 lutego 2014 r. stwierdził nieważność decyzji z lutego i marca 2009 r. Kierownik ARiMR decyzjami z dnia 25 marca 2014 r. – zakończywszy wznowione postępowania – stwierdził, że jego pierwotne decyzje przyznające skarżącemu płatności bezpośrednie oraz płatności ONW w latach 2004-2007 zostały wydane z naruszeniem prawa. Wobec decyzji stwierdzających wydanie decyzji o przyznaniu płatności z naruszeniem prawa, Kierownik ARiMR decyzjami z [...] czerwca 2014 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyższe decyzje zostały uchylone przez Dyrektora ARiMR w całości, a postępowanie przed organem pierwszej instancji, w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, w latach 2004-2007 zostało umorzone, z uwagi brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Po prawidłowym wszczęciu postępowań w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności w latach 2004-2007, Kierownik ARiMR decyzjami z dnia 15 października 2014 r. ustalił skarżącemu wysokość nienależnie pobranych płatności w: - kwocie [...] zł - płatności bezpośrednie za rok 2004, - w kwocie [...] zł - płatności bezpośrednie za rok 2005, - w kwocie [...] zł - płatności bezpośrednie za rok 2006, - w kwocie [...] zł - płatności bezpośrednie za rok 2007, - w kwocie [...] zł - płatności ONW za rok 2004, - w kwocie [...] zł - płatności ONW za rok 2005, - w kwocie [...] zł - płatności ONW za rok 2006, oraz - w kwocie [...] zł - płatności ONW za rok 2007. W uzasadnieniu wskazał, że powierzchnia deklarowana przez skarżącego, jako podstawa przyznanych płatności, jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli. Wobec tego płatności za lata 2004-2007 należy określić, jako nienależnie pobrane. Nie możliwe było również odstąpienie od zobowiązania skarżącego do zwrotu powyższych kwot, bowiem nienależne płatności przekraczają równowartość 100 EUR. Nie było również przesłanek, które mogłyby spowodować odstąpienie od ustalenia wysokości tych kwot. Orzekając na skutek odwołań skarżącego Dyrektor ARiMR decyzjami z dnia 23 stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że skarżący zawyżył powierzchnię gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności o ponad 50%, w stosunku do rzeczywistej powierzchni gruntów. Okoliczność, że skarżący wypełniając wnioski o przyznanie płatności korzystał z danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów, nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem oświadczył on, że znane mu są zasady przyznawania płatności ze środków UE, a o każdej zmianie okoliczności istotnych dla ustalenia wysokości płatności, będzie informował organ. Tym samym skarżący świadomie wprowadził organ w błąd. Po rozpoznaniu skarg [...] na powyższe decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 427/15, oddalił je. W uzasadnieniu WSA podkreślił, że decyzje, na podstawie, których przyznano skarżącemu płatności, nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, bowiem w decyzjach wydanych na skutek wznowienia postępowania stwierdzono, że stosunek administracyjno-prawny zawiązany wcześniejszą decyzją przyznającą beneficjentowi płatność, obarczony jest istotnymi wadami faktycznymi. Istnienie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji orzekającej, że decyzja przyznająca płatność wydana została z naruszeniem prawa, wiąże organ orzekający w sprawie dotyczącej zwrotu przyznanych płatności. Zagadnienie, że płatności przyznane były nienależnie, lub w nadmiernej wysokości, zostało już, bowiem rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji (o przyznaniu skarżącemu płatności w latach 2004-2007) z naruszeniem prawa. Skarżący nie kwestionuje stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, że ustalenia organu, co do stwierdzonych nieprawidłowości uznać należy za udowodnione. Sąd wskazał, że w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych kwot w rozumieniu art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rad 9EWEG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001 str. 11 dalej: rozporządzenie Komisji nr 2419/2001), oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U l 141 s. 18, dalej: rozporządzenie 796/2004). Pierwsze powiadomienie skarżącego o niezasadnym przyznaniu pomocy w poszczególnych sprawach, nastąpiło w dniu 4 marca 2009r., a ewentualne przedawnienie może odnosić się jedynie do płatności za, 2004r., które zostały przekazane w dniu 28 lutego 2005r. Nie sposób jednak mówić o dobrej wierze skarżącego, skoro nieprawidłowości dotyczyły 50% zadeklarowanego obszaru, który był porośnięty lasem. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie mogą być zastosowane art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004. Przepisy te pozwalają na odstąpienie od obowiązku zwrotu, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, bądź innego organu, a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W sprawie brak było pomyłki organu czy też innego organu, w przedmiocie składania wniosku o przyznanie płatności. Orzekając na skutek skargi kasacyjnej [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3412/15 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA Sąd I instancji przedstawił przyjęty stan faktyczny w sposób lakoniczny ograniczający się do przedstawienia rodzaju i czasu wydawanych decyzji, bez odniesienia się do ustaleń poczynionych w ramach poszczególnych decyzji. Motywy wydanych przez Dyrektora ARiMR decyzji, przedstawił w sposób skrótowy i ogólny, ograniczając się do wskazania, że doszło do zawyżenia powierzchni gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności. Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem wydanych decyzji winien ocenić prawidłowość ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. WSA tego nie uczynił ograniczając się do stwierdzenia, iż decyzja o stwierdzeniu wydania decyzji przyznającej płatność została wydana z naruszeniem prawa, wiąże organ orzekający, w sprawie dotyczącej przyznany płatności, mimo tego, iż wskazał, że ustalenia, co do nieprawidłowości zostały poczynione w ramach toczonych postępowań. Brak jest natomiast oceny ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących postawę uznania płatności za nienależne. Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem skargi [...] oddalił. Sąd I instancji podkreślił, że decyzja stwierdzająca, iż decyzja przyznająca płatności była wydana z naruszeniem prawa, nie eliminuje z obrotu decyzji o przyznaniu płatności, ale stanowi podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Daje ona podstawę do wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego, w którym organ jest uprawniony - po zbadaniu okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne - do ustalenia tej ostatniej kwoty. Z tej perspektywy Sąd ocenił prawidłowość ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. Organy stwierdziły, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności bezpośrednich na rok 2004 wyniosła odpowiednio [...] ha (UPO) i [...] ha (JPO), tymczasem faktycznie wynosiła ona [...] ha. Stwierdzono w szczególności porośnięcie lasem prawie połowy zadeklarowanej do płatności powierzchni. W latach następnych miały miejsce podobne nieprawidłowości; na 2005r. powierzchnie te wynosiły odpowiednio [...] ha (UPO) i [...] ha (JPO) wobec zweryfikowanej na [...] ha powierzchni stwierdzonej, na 2006r. zadeklarowano [...] ha (JPO) i [...] ha (UPO) wobec powierzchni faktycznej [...] ha. Na 2007r. zadeklarowano [...] ha (JPO) i [...] ha (UPO), a stwierdzono odpowiednio [...] ha. Podobny stan rzeczy dotyczył powierzchni deklarowanych i stwierdzonych w ramach płatności z tytułu wpierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2004-2007. Skarżący nie zakwestionował stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z powyższym nie sposób mówić o pomyłce organu, czy też pomyłce innego organu w przedmiocie składania wniosku o przyznanie płatności. Ponadto nie został spełniony drugi warunek uprawniający do zwolnienia od obowiązku zwrotu, mianowicie błąd nie mógł zostać zauważony przez rolnika. To skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, czyli co najwyżej można mówić, że to on wprowadził organ w błąd. Sąd podniósł, że organ po złożeniu wniosku nie ma obowiązku badania jego prawdziwości. Zgodnie z unormowaniami prawnymi, należy stwierdzić, że organ po złożeniu wniosku, jeżeli spełnia on wymogi formalne, przyznaje płatność i dopiero w późniejszym czasie ma możliwość przeprowadzenia kontroli prawdziwości danych w nim zawartych. Fakt, iż skarżący wypełniając wnioski o przyznanie płatności korzystał z danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów, nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności ze środków UE, a o każdej zmianie okoliczności istotnych dla ustalenia wysokości płatności, będzie informował organ. Także pracownik organu nie ma możliwości wskazania powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych w dobrej kulturze, lecz taką wiedzę posiada jedynie producent rolny. Brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego tylko z tego powodu, że samodzielnie nie sporządzał wniosków o wsparcie. Tym samym skarżący nie może powoływać się na swoją dobrą wiarę. O ewentualnej dobrej wierze można by mówić w sytuacji, gdyby zadeklarowany obszar jedynie nieznacznie różnił się od faktycznie wykorzystywanego dla celów prawidłowej gospodarki rolnej, dla której przyznano pomoc i dodatkowo skarżący wykazałby, że nawet przy dołożeniu należytej staranności, nie mógł zauważyć błędu. W ocenie WSA w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych kwot. Zgodnie z treścią przepisów art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 obowiązek zwrotu, nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. W tych sprawach pierwsze powiadomienie skarżącego o niezasadnym przyznaniu pomocy, nastąpiło w dniu 4 marca 2009 r., czyli ewentualne przedawnienie może odnosić się jedynie do płatności za 2004 r., które zostały przekazane w dniu 28 lutego 2005 r. Niemniej jednak w sprawie brak jest dobrej wiary skarżącego. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył [...] zaskarżając go w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez uzasadnienie wyroku, które nie pozwala w sposób jednoznaczny ustalić, jakimi przesłankami kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu sprawy i wydawaniu orzeczenia, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, zwłaszcza w zakresie: braku uzasadnienia przez Sąd I instancji na podstawie, czego dokonał ustalenia o ponad 50% przedeklarowaniu obszaru przez skarżącego oraz braku uzasadnienia sądu, na jakiej podstawie przyjął, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na organ obowiązku badania prawdziwości wniosku o przyznanie dopłat. - prawa materialnego art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 49 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 poprzez należyte ustalenie stanu faktycznego w zakresie dobrej i złej wiary skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów. [...] w piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2018 r. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Onzacza to zwiazanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postepowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Skarga kasacyjna w analizowanej sprawie została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że ropoznawana obecnie skarga kasacyjna została wniesiona od orzeczenia WSA w Krakowie wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II GSK 3412/15, uchylił wyrok tego Sądu z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 427/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazujac iż Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem wydanych decyzji winien ocenić prawidłowość ustaleń organów, co do okoliczności stanowiących podstawę uznania płatności za nienależne. Nadto skarga kasacyjna wniesiona od zasakarżonego wyroku - wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - zawiera zasadniczo zbieżne zarzuty ze skargą kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 427/15. Przechodząc do oceny zasadnosci zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów należy także podkreslić, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich podjęcia, a Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis art. 190 p.p.s.a. stanowi, bowiem że "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Oznacza to, że przekazanie sprawy do ponownego rozpozania powoduje, że wojewodzki sąd admnistracyjny jest związany wykladnią prawa dokonną w tej sprawie przez NSA. Mając na uwadze powyższe uwagi, za nieusprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracycyjny uznał zarzut obejmujacy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie autora skagi kasacyjnej uzasadnienie zasakrżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji dokonujac ustalenia, że skarżacy o ponad 50% przedeklarował obszar gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności oraz na jakiej podstawie przyjął, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na organ obowiązku badania prawdziwości wniosku o przyznanie dopłat. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że narusznie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podsatwę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jezeli uzasadnienie wojwewódzkiego sądu administracynego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjetego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39), po drugie, gdy uzasadnienie zasakrżonego wyroku zostało sporzadzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego konrtroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II GSK 3412/15, przedsatwił bowiem opis tego co działo się w sprawie przed organami administracji publicznej oraz przedstawil stan faktyczny przyjety za podstawę zasakrżonego wyroku, wskazujac z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. Wbrew temu, co zarzuca skarga kasacyjna, Sąd I instancji na potrzeby kontroli zaskarżonej decyzji ustosunkował się do zarzutów i twierdzeń skarżącego dotyczących przedeklarowania o ponad 50% obszaru gruntów stanowiących podstawę przyznania płatności, jak również okolicznosci wypełnienia przez niego wniosków o przyznanie płatności oraz braku działania w dobrej wierze. To naromiast, że skarżacy nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego niejasne, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzglednienia tego zarzutu, zwłaszcza w sytuacji braku zgloszenia zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. Nieuwzględnienie przez WSA stanowiska skarżącego nie jest samo przez się naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 412/12, Lex nr 1374780). Uznanie za nieusprawiedliwionej tej podstawy kasacyjnej, która odnosiła się do naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie ustosunkowania się WSA do stosowania prawa materialnego przez organy administracji publicznej orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. 49 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 poprzez należyte ustalenie stanu faktycznego w zakresie dobrej i złej wiary skarżącego, wymaga przede wszystkim zaznaczenia, że w tej kwestii wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II GSK 3412/15, stwierdzając, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych. Nadto brak zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a, nie pozwala Sądowi kasacyjnemu rozpoznać zarzutu naruszenia prawa materialnego. Bowiem na mocy art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. Podkreślić należy, że odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może dotyczyć tylko następujących przypadków: 1) jeżeli stan faktyczny sprawy, który został ustalony w wyniku jej ponownego rozpoznania, uległ zmianie w taki sposób, że w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należy stosować inną podstawę prawną (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r., II OSK 342/05, wyrok NSA z dnia 3 września 2008 r., I OSK 1311/07), 2) jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy zmienił się stan prawny (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OSK 342/05), 3) jeżeli NSA przyjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w orzeczeniu sądu kasacyjnego odnoszącego się do konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (por. uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., I FSP 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75; wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II GSK 127/11). Skoro w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a., a tym samym w żaden sposób nie podważono związania, o jakim mowa w tym przepisie, to za nieskuteczne uznać należy jej zarzuty, które są jedynie polemiką z dokonaną uprzednio przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób jak sformułowane zostały w osnowie skargi kasacyjnej. Tym samym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło