I SA/Łd 371/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-06-08
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający znaczące dochody, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo zajęcia rachunków bankowych przez organ egzekucyjny, skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiąga znaczące dochody i dokonuje płatności, w tym znaczących kwot z tytułu leasingu. Działania organu egzekucyjnego nie uniemożliwiają mu prowadzenia działalności ani dokonywania płatności, a tym bardziej zapłaty wpisu od skargi. Wniosek o prawo pomocy nie może zastąpić działań prawnych w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT za 2010 rok. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że jego rachunki bankowe zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, co uniemożliwia mu prowadzenie działalności i pokrywanie bieżących wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
P. O. reprezentowany przez adwokata wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku.
Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych ponieważ aktualnie nie jest w stanie ich ponieść. Skarżący oświadczył, że wszystkie rachunki bankowe, które posiada są zajęte w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. prowadzi egzekucję pomimo, że decyzja została uchylona wyrokiem sądu (sygn. akt I SA/Łd 1154/17). Według oświadczenia powyższa sytuacja uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokonywanie codziennych prywatnych wydatków.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Oświadczył, że w związku z dokonanym zajęciem, nie ma dostępu do żadnych rachunków bankowych, na których posiadał środki finansowe. Jedyne składniki majątkowe jakie skarżący wymienił we wniosku to "samochód osobowy" wpisany do rejestru zastawów skarbowych oraz "samochód inny" (bez wskazania marki roku produkcji i wartości).
Wnioskodawca oświadczył, że w roku 2017 osiągnął dochód w wysokości 76.895 zł. Miesięczny dochód z działalności gospodarczej wyniósł średnio 6.407 zł.
Wśród zobowiązań i wydatków stałych skarżący wymienił: ratę kredytu – 1.420 zł, czynsz za wynajem lokalu – 201 zł. W załączniku do wniosku wskazał ponadto następujące wydatki i zobowiązania: telefon – 145 zł, portal Allegro - 35.264 zł, składki na ubezpieczenia społeczne – 1.414 zł, raty leasingowe – 5.304 zł, PIT-5 – 620 zł, VAT-7 – 2.736 zł, należności z tytułu nabycia towarów – 169.430 zł. Skarżący ponosi również koszty niezwiązane z wykonywaną działalnością gospodarczą, tj. koszty własnego utrzymania, opłaty abonamentowe za telewizję, Internet – 165 zł, koszty kredytu i koszty nabycia paliwa.
Do wniosku załączono cztery fotokopie zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 13 i 14 lutego 2018 r., tabelę przedstawiającą wpływy i wydatki związane ze zwrotami dla klientów oraz większość miesięcznych płatności, korespondencję mailową z klientami dotyczącą zwrotów towarów, fotokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 i 2017.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 5 czerwca 2018 r. wpis od skargi określono w wysokości 2.066 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.).
W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży narzędzi i elektronarzędzi.
W roku 2016 osiągnął z tego tytułu przychód w wysokości 2.476.657,81 zł, poniósł koszty jego uzyskania w wysokości 2.414.310,31 zł i osiągnął dochód w wysokości 62.347,50 zł. Ponadto skarżący osiągnął dochód w wysokości 2.864,66 zł z innych źródeł.
W roku 2017 skarżący uzyskał przychód w wysokości 2.530.232,42 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 2.453.337,34 zł i osiągnął dochód w wysokości 76.895,08 zł. Średni miesięczny dochód skarżącego wyniósł 6.400 zł.
Wykazane w załączniku do wniosku wydatki i zobowiązania z tytułu: rat leasingowych - 5.304 zł, PIT-5 – 620 zł i VAT-7 – 2.737 zł i z tytułu nabycia towarów – 169.430 zł oraz usług najmu lokalu – 201 zł świadczą o tym, że skarżący kontynuuje dotychczasową działalność gospodarczą.
Twierdzenie skarżącego, iż na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ podatkowy zajął rachunki bankowe skarżącego, co uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej i dokonywanie codziennych wydatków, nie znajduje oparcia w wyciągach z rachunków bankowych nadesłanych do sprawy oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 275/18.
Z wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank A wynika, że z rachunku tego dokonano trzech przelewów na spłatę zajęcia egzekucyjnego 10, 19 i 24 kwietnia 2018 r. na kwoty odpowiednio: 75 zł, 470 zł i 1.307 zł. Z zapisów w przedmiotowym wyciągu wynika, że na rachunek wpływają środki z transakcji dokonywanych w ramach działalności gospodarczej np. 6 kwietnia 2018 r. 998 zł za świdry spalinowe. Podatnik dokonywał z tego rachunku m.in. płatności, które wymienił we wniosku, np. w dniu 31 marca 2018 r. wpłaty z tytułu umowy leasingu w wysokości 3.770 zł, w dniu 12 marca 2018 r. 200,95 zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej od której wynajmuje lokal wykorzystywany do działalności gospodarczej.
Z wyciągu z rachunku prowadzonego przez Bank B wynika, że bank pobrał opłaty za przyjęcie zajęcia egzekucyjnego do realizacji i w dniu 10 kwietnia 2018 r. przelał na rachunek organu podatkowego 326 zł. Wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez bank spółdzielczy nie zawiera informacji wskazujących, że organ podatkowy prowadzi egzekucję z tego rachunku.
Z analizy wyciągów wynika, że w kwietniu 2018 r. banki przekazały na rzecz organu podatkowego kwoty w łącznej wysokości około 2.200 zł. Biorąc pod uwagę, że średni miesięczny dochód z ostatniego roku wynosi około 6.400 zł, stwierdzić należy, że działania organu egzekucyjnego z pewnością nie uniemożliwiają skarżącemu wykonywanie działalności gospodarczej i dokonywanie płatności. Zauważyć należy, że w dniu 9 kwietnia 2018 r., a zatem na miesiąc przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie skarżący dokonał z rachunku prowadzonego przez Bank C płatności z tytułu zawartych umów leasingowych w wysokości 30.000 zł i 40.000 zł, co dowodzi, że dysponował środkami umożliwiającymi zapłatę wpisu od skargi.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skoro skarżący twierdzi, że organ egzekucyjny prowadzi egzekucję pomimo wyroku uchylającego decyzję, to powinien podjąć działania w ramach postępowania egzekucyjnego. Skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem referendarz nie ma obowiązku wskazywania jakie działania podatnik powinien podjąć. Wniosek o prawo pomocy, złożony w niniejszej sprawie, nie może zastąpić tych działań.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., odmówił uwzględnienia wniosku.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło