II GSK 2549/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2102/16 w sprawie ze skargi A. S.A. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. w S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2102/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i nacisku osi odpowiadającym zezwoleniu kategorii VII z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] września 2014 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę do 10 t zatrzymano do kontroli czteroosiowy zespół pojazdów, składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego oraz dwuosiowej przyczepy. Pojazdem był wykonywany przewóz drogowy na rzecz A. S.A. Podczas kontroli dokonano ważenia pojazdu na przystosowanym do tego stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi w T. przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach 856007 i 856008. W wyniku ważenia pojazdu stwierdzono (po odjęciu błędów pomiaru, tj. 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), że nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił 15,5 t, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5,5 t, tj. o 55% oraz że masa całkowita pojazdu wyniosła 37 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,0 t, tj. o 2,77%. Strefa ważenia – w tym wnęka pomiarowa – nie zawierała żadnych zanieczyszczeń. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 zł. Po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1322/15 uchylił decyzję z dnia [...] marca 2015 r., podkreślając, że z uwagi na niekompletność materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie mógł dokonać oceny, czy legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. W aktach administracyjnych brak było bowiem opracowanej przez producenta instrukcji użytkowania wag użytych do pomiarów, co uniemożliwiło weryfikację poprawności przeprowadzonej procedury, prawidłowości warunków ważenia, a zarazem ocenę legalności uzyskanych w ten sposób jego wyników. Ponadto w aktach sprawy powinno znaleźć się świadectwo homologacji wag użytych do pomiarów. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie, czy przy użyciu tych wag (w konfiguracji dwóch wag) i w jaki dokładnie sposób można wyznaczać parametry pojazdu, tj. mierzyć naciski osi. Organ odwoławczy pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. poinformował stronę, że uzupełnił materiał dowodowy o poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego pisma od B. z dnia 10 grudnia 2014 r., upoważnienie producenta z dnia 12 grudnia 2014 r., sprawozdanie z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia 17 listopada 2015 r. oraz pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 1 czerwca 2016 r., dotyczące wyznaczenia masy całkowitej pojazdu za pomocą przenośnych wag nieautomatycznych poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że do kontroli nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wykorzystano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu. Zdaniem organu, wagi typu SAW 10C/II mogą służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi. Organy Inspekcji dysponują także stanowiskiem producenta wag, który wielokrotnie potwierdzał, iż "wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, jest technicznie możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3". Ponadto organ stwierdził, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru osi, co jednak w żaden sposób nie wyklucza wyznaczenia pomiaru osi za pomocą dwóch wag bez zastosowania interfejsu. Nie ma obowiązku łączenia dwóch wag, a jedynie istnieje możliwość połączenia. W takim przypadku każda z wag (niepołączonych) wskazuje nacisk na koło danej osi, które po zsumowaniu dają wartość nacisku osi pojazdu. Taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, co potwierdza arkusz pomiarowy i wartości wskazane w tabeli pomiarów w protokole kontroli. Organ podał również, że we wnęce fundamentowej w miejscu ważenia osadzony został "szkielet" - konstrukcja stalowa, która wyznacza płaszczyznę odniesienia, w związku z czym różnica pomiędzy głębokością wnęki, a wysokością wagi jest uzasadniona, albowiem wnęka będzie zawsze głębsza od wysokości wagi, która osadzana jest na tej konstrukcji. Spółka złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Warszawie, podnosząc m.in., że organ naruszył art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowicie niewiarygodne wyznaczenia parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu, wynikające z naruszenia instrukcji określającej warunki stosowania wag; a także naruszył art. 7, 75 § 1, 77 § 1, oraz 78 § 1 poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu o zasadniczym znaczeniu dla wyniku rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że miejsce, w którym dokonano ważenia, legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, z którymi zapoznano kierowcę pojazdu przed dokonaniem pomiarów. W ocenie Sądu I instancji, instrukcja obsługi tych wag nie wyklucza sumowania nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi, co znajduje potwierdzenie w piśmie producenta wag z dnia 10 grudnia 2014 r., w piśmie Prezesa GUM z dnia 1 czerwca 2016 r. a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu skargi nieprzeprowadzenia dowodu z oględzin wnęk fundamentowych, w których umieszczono wagi podczas kontroli pojazdu, Sąd I instancji podkreślił, że w wyniku takich oględzin zostałby ustalony co najwyżej stan tych wnęk z daty przeprowadzenia oględzin a nie z dnia kontroli pojazdu, nie stanowiąc tym samym miarodajnego źródła dowodowego dla oceny przebiegu ważenia pojazdu. W sytuacji wystąpienia nieprawidłowości (czy wątpliwości) co do miejsca ważenia (a szerzej jego przebiegu) kierowca miał natomiast możliwość wyrażenia stosownych zastrzeżeń do protokołu kontroli w sposób gwarantujący ich utrwalenie. Skoro tego nie zrobił, brak obecnie podstaw, żeby kwestionować ważenie. A. S.A. złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2102/16 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania tzn. art. 134 § 1 p.p.s.a., przejawiające się błędnym przyjęciem przez Sąd I instancji, że ważenia dokonano zgodnie z instrukcją wagi, świadectwami legalizacji oraz homologacji, a także poprzez nierozpatrzenie wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w skardze, co spowodowało, że sprawa nie została rozstrzygnięta w jej całokształcie oraz w jej granicach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że podniosła i poddała pod procesową ocenę Sądu I instancji zarzut naruszenia przez organ art. 75 oraz art. 78 k.p.a. W trybie odwoławczym strona wniosła do organu o przeprowadzenie dowodu na okoliczność mającą istotne znaczenie w sprawie, tj. różnicę pomiędzy wysokością wag a wysokością wnęki na wagi. Organ nie przeprowadził dowodu w sprawie, czym naruszył dyspozycję art. 7 i art. 77 k.p.a. Skarżąca podniosła, że w miejscowości T., gdzie dokonano kontroli, w miejscu, w którym umieszczono wagi, wnęka ma głębokość 44 mm przy wymaganej głębokości równej wysokości wagi tj. 39 mm. Różnica ta dyskwalifikuje pomiar jako wiarygodny z uwagi na fakt, że umieszczenie wag poniżej powierzchni, na której znajdował się ważony pojazd, zawyża wyniki pomiarów, albowiem zwiększa nacisk osi ważonej, co wynika z elementarnych zasad fizyki. Ponadto, zdaniem skarżącej kasacyjnie, wyznaczenie masy całkowitej pojazdów przez zsumowanie nacisków ich osi stało w oczywistej sprzeczności z zasadami użycia wag SAW 10C określonymi w Instrukcji Obsługi i w Homologacji tych wag. Zdaniem skarżącej, ustalenia faktyczne w zakresie wyników pomiarów budzą poważne wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia, a postępowanie kontrolne w sposób oczywisty naruszyło ogólne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jest więc związany skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają konstrukcyjne elementy tej skargi określone w art. 176 p.p.s.a., w tym przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych wymaga zaś zarówno określenia naruszonych przepisów prawa, jak i wyjaśnienia, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może z urzędu rozpatrywać i uwzględnić naruszeń tych przepisów prawa, które nie zostały bezpośrednio i wyraźnie określone w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera tylko jeden zarzut: naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. uzasadniony błędnym przyjęciem przez Sąd I instancji, że ważenia dokonano zgodnie z instrukcjami wagi, świadectwami legalizacji i homologacji oraz nierozpatrzeniem wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w skardze, co spowodowało, że sprawa nie została rozstrzygnięta w jej całokształcie oraz w jej granicach. Te istotne, nierozpatrzone zdaniem strony skarżącej zarzuty dotyczą głębokości wnęk na stanowisku do pomiaru nacisku osi, które organ uznał za prawidłowe kierując się aktualną legalizacją punktu kontroli pojazdów, a także przeprowadzenie ważenia niezgodnie z Instrukcją obsługi wag. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd jest obowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być zatem uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze, naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można natomiast kwestionować sądowej oceny stanu faktycznego sprawy, ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje bowiem, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. istotne dla sprawy ustalenia faktyczne organów (warunki ważenia i wyniki ważenia pojazdu) oraz ich ocenę dokonaną w zaskarżonym wyroku. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do tych kwestii, uznając że miejsce ważenia pojazdu legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów i że do ważenia pojazdu użyto odpowiednich wag w sposób zgodny z Instrukcją obsługi. Należy dodać, że sąd, rozstrzygając sprawę w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest obowiązany do odniesienia się do wszelkich aspektów sprawy, podnoszonych również przez skarżącego, jeżeli w jego ocenie nie mają one istotnego znaczenia dla jej rozpoznania. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być uwzględniony. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).