I OSK 3747/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z załącznikami, złożonych przez gminę w postępowaniu cywilnym, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do tych dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kserokopie wniosków o zasiedzenie wraz z załącznikami, które stały się częścią akt postępowania cywilnego, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do takich dokumentów jest regulowany przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 525 k.p.c., który określa zasady dostępu do akt sądowych dla uczestników postępowania i osób trzecich za zezwoleniem przewodniczącego. Natomiast żądanie udostępnienia wykazu nieruchomości objętych wnioskami o zasiedzenie zostało uznane za informację publiczną, w związku z czym organ pozostawał w bezczynności.
Stan faktyczny
J.F. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu nieruchomości objętych wnioskami o zasiedzenie przez Gminę oraz kserokopii tych wniosków wraz z załącznikami. Wójt Gminy odmówił udostępnienia kserokopii wniosków, uznając je za dokumenty procesowe dostępne wyłącznie w trybie Kodeksu postępowania cywilnego, a wykaz nieruchomości za informację przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wójta do udostępnienia informacji, uznając oba żądania za informację publiczną. Wójt Gminy wniósł skargę kasacyjną, kwestionując uznanie obu żądań za informację publiczną i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt I zaskarżonego wyroku w części dotyczącej udostępnienia kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z ich załącznikami i w tym zakresie oddalił skargę; oddalił skargę kasacyjną w pozostałej części; odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Kr 69/18 w sprawie ze skargi J.F. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla pkt I zaskarżonego wyroku w części dotyczącej udostępnienia kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z ich załącznikami i w tym zakresie oddala skargę; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., II SAB/Kr 69/18, po rozpoznaniu skargi J.F. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: I. zobowiązał Wójta Gminy [...] do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku J.F. z [...] listopada 2017 r., uzupełnionego pismem z [...] grudnia 2017 r.; II. stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądził koszty postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy. J.F. pismem z [...] listopada 2017 r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu numerów działek, co do których Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości, a znajdujących się na terenie [...] i [...], ponieważ w tych miejscowościach posiada działki. Wniósł o przedstawienie wykazu działek objętych wnioskami Gminy [...] o zasiedzenie za okres od [...] stycznia 2000 r. do chwili udzielania informacji. Domagał się udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z ich załącznikami i przesłanie tak przygotowanej informacji pocztą na wskazany przez niego adres zamieszkania. W piśmie z [...] grudnia 2017 r. J.F. sprecyzował, że wnosi o przedstawienie wykazu wszystkich nieruchomości objętych wnioskami o zasiedzenie, co do których Gmina [...] wystąpiła o zasiedzenie, znajdujących się na terenie [...] i [...]. Wniósł o przedstawienie wykazu takich działek od roku 2000 do roku 2017. Wnioskujący sprecyzował, że zakres żądanej przez niego informacji nie obejmował danych osobowych uczestników postępowań sądowych. Wniosek obejmował przedstawienie wykazu numerów działek, co do których Gmina [...] wystąpiła o zasiedzenie, przedstawienia kserokopii złożonych wniosków wraz z ich załącznikami. Jeżeli zaś wnioskowana przez niego informacja zawierałaby jakiekolwiek dane osobowe, które nie mają przymiotu jawności, to wnosi on o przedłożenie kserokopii dokumentów po dokonaniu anonimizacji danych osobowych osób, których dane podlegają ochronie. Wójt Gminy [...] w dniu [...] lutego 2018 r. poinformował J.F., że w jego ocenie zakres wnioskowanych informacji obejmujący wykaz działek poprzez wydanie kserokopii wniosków Gminy [...] o zasiedzenie nieruchomości na terenie [...] i [...] od 1 stycznia 2000 r. do chwili udzielenia odpowiedzi na wniosek nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 176; dalej: u.d.i.p.) z uwagi na okoliczność, że informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu wniosek o zasiedzenia nie posiada samodzielnego bytu, jako sporządzony wyłącznie w ramach postępowania sądowego. Dokument taki ma charakter wyłącznie procesowy i poza postępowaniem sądowym nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Samo pismo nie jest dokumentem urzędowym, czy dokumentem z przebiegu i efektów kontroli albo wystąpieniem, wnioskiem czy też opinią. Udostępnienie wniosków o zasiedzenie jest możliwe wyłącznie w trybie uregulowanym w kodeksie postępowania cywilnego. J.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 1 u.d.i.p., poprzez uznanie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie żądania wydania informacji o prowadzonych postępowaniach zasiedzeniowych i kserokopii złożonych przez gminę wniosków w postępowaniach o zasiedzenie nieruchomości nie spełnia przymiotu informacji publicznej, podczas gdy nie ma podstaw dla takiego twierdzenia. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie w całości i podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności z uwagi na nieudostępnienie kserokopii wniosków gminy o zasiedzenie. Zdaniem organu wniosek o zasiedzenie złożony przez gminę jest dokumentem, który istnieje wyłącznie w ramach danego postępowania o zasiedzenie i tylko na użytek tego postępowania jest sporządzany, co oznacza, że poza postępowaniem nie ma racji bytu i nie jest dokumentem dotyczącym informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.i.d.p. Wszelkie dokumenty postępowania cywilnego, a zatem także i wnioski o zasiedzenie, w zakresie ich publicznego udostępnienia podlegają jedynie zasadom określonym w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego i ewentualnie przepisom zawartym w regulaminach sądów. Inne rozumienie tego zagadnienia naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 1 ust. 2 u.i.d.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, bowiem dawałoby prymat tej ustawy nad innymi uregulowaniami. Niedopuszczalne jest zatem, aby osoby postronne mogły posiadać w zakresie dostępu do dokumentów postępowania sądowego prawa szersze lub tożsame co formalni uczestnicy postępowań sądowych. Stosownie do art. 525 k.p.c. akta spraw rozpoznawanych w trybie postępowania nieprocesowego dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi oraz dodaje, że na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzanie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt. Tak więc, skoro dostęp stron i uczestników postępowań (ich przedstawicieli i pełnomocników) do dokumentów postępowania (a zatem także do treści wniosku) jest ściśle określony przepisami stosownych procedur sądowych, to tym bardziej takiego samego, a nawet dalej idącego dostępu do takich dokumentów, nie mogą mieć osoby trzecie, bez względu na treść innych regulacji prawnych, w tym zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z tego powodu, zdaniem organu, zasadny jest pogląd, że wobec regulacji zawartych w k.p.c. oraz wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o zasiedzenie nie stanowi dokumentu poddanego rygorowi u.d.i.p. Wójt Gminy [...] stwierdził również, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu z uwagi na nieudostępnienie wykazu działek objętych postępowaniami zasiedzeniowymi. Zdaniem organu tego typu informacja jest informacją przetworzoną, a możliwość jej uzyskania została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 12 czerwca 2018 r. II SAB/Kr 69/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że przy udostępnianiu jakiejkolwiek części akt sądowych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można in abstracto określić, jaki dokument nadaje się do udostępnienia w trybie tej ustawy, a jaki nie. Podzielić należy pogląd reprezentowany w doktrynie, że wnioskodawca, składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej, musi określić, jaki rodzaj informacji chce uzyskać. Akta sprawy (zwłaszcza sprawy sądowoadministracyjnej) są często zbiorem informacji tak różnorodnych, że wniosek domagający się dostępu do nich w całości nie powinien zostać uwzględniony. Ponadto w aktach takich na ogół znajduje się wiele materiałów, które nie zostały wytworzone przez organ władzy publicznej lub inne podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej i które nie odnoszą się do ich działalności. Mogą to być prywatne pisma lub notatki, fotografie, listy, akty notarialne bądź inne dokumenty, często prywatne (Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, wyd. 2, str. 39 i 40). W tej sytuacji organ nie może w każdym przypadku odmawiać dostępu do informacji publicznej, tylko z tego powodu, że dotyczy ona dokumentów, które znalazły się w aktach postępowania sądowego. Wnioski o zasiedzenie, związane z prowadzoną ochroną interesów majątkowych gminy, dotyczą przecież bezpośrednio działalności publicznej organów administracji samorządowej i stanowią informację o sprawach publicznych. Są bowiem wiadomościami wytworzonymi przez władze publiczne, w zakresie ich działalności publicznej i nie ma znaczenia czy stały się już częścią akt sądowych czy też nie. Jednocześnie organ rozpoznający wniosek obowiązany jest do zapewnienia ochrony wszystkich dóbr ustawowo chronionych, przy uwzględnieniu prawa do poszanowania prywatności. Wójt Gminy [...] w piśmie informującym zajął stanowisko, że kserokopie wniosków o zasiedzenie stanowią dokumenty z postępowania sądowego i jako takie mogą być udostępnione wyłącznie w trybie art. 525 k.p.c., a zatem uczestnikom postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia akt dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzenie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt. Jednakże należy dostrzec, że skarżący wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej zmierzał jedynie do uzyskania informacji o nieruchomościach, które mogą zostać objęte zasiedzeniem. We wniosku przedstawił formę jego realizacji w postaci udostępnienia wykazu numerów działek i kserokopii wniosków o zasiedzenie. W ocenie Sądu nie ma przeciwskazań do udostępnienia informacji w formie wykazu (spisu) nieruchomości będących przedmiotem wniosku oraz kserokopii wniosków o zasiedzenie przy dokonaniu odpowiedniej ich anonimizacji. Informacja publiczna w tej formie nie narusza niczyich praw bądź interesów. Nie ma również organ racji twierdząc, że udostępnienie wykazu nieruchomości stanowiłoby informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust.1 u.d.i.p., a zatem skarżący wykazać musi, że ta informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wniesiony [...] listopada 2017 r. (do organu wpłynął w dniu [...] grudnia 2017 r.) a następnie uzupełniony pismem z [...] grudnia 2017 r., natomiast skarga na bezczynność została wniesiona [...] marca 2018 r., co oznacza, że zarówno w chwili wniesienia skargi jak i obecnie organ pozostaje w bezczynności (art. 13 u.d.i.p.), bowiem złożony wniosek wbrew stanowisku organu dotyczył informacji publicznej a do chwili obecnej nie został rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że stwierdzona bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wójt nie udzielał informacji, albowiem uważał, że nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. To stanowisko, choć błędne, było prezentowane skarżącemu w pisemnych odpowiedziach kierowanych do niego przez organ. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 czerwca 2018 r. II SAB/Kr 69/18, wniósł Wójt Gminy [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie na s. 10-11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że Gmina [...] w objętych wnioskiem latach nie wystąpiła z wnioskami o zasiedzenie w stosunku do bardzo dużej liczby nieruchomości, gdy tymczasem okoliczność ta nie wynikała z akt sprawy; 2. art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art 151 p.p.s.a. poprzez nałożenie na Wójta Gminy [...] obowiązku wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku J.F. z [...] listopada 2017 r. uzupełnionego pismem z [...] grudnia 2017 r., gdy tymczasem należało oddalić skargę na bezczynność wobec braku bezczynności po stronie Wójta Gminy [...]; II. prawa materialnego: 1. art. 6 ust. 1 w wz. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i w zw. z art. 525 k.p.c. poprzez przyjęcie, że kserokopie wniosków o zasiedzenie złożonych przez Gminę stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu, gdy tymczasem dokumenty te mają charakter ściśle procesowy i nie stanowią informacji publicznej, zaś zasady dostępu do nich uregulowane zostały w przepisie art. 525 k.p.c.; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez stwierdzenie, że wykaz nieruchomości objętych wnioskami o zasiedzenie nie stanowi informacji przetworzonej, gdy tymczasem wykaz taki stanowi informację przetworzoną, zaś wnioskujący o udzielenie informacji nie wykazał, dlaczego pozyskanie ww. informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto w każdym przypadku zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J.F. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2335 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna co do części zaskarżonego wyroku ma usprawiedliwione podstawy, w pozostałej części podlegała zaś oddaleniu. Przedmiotem wniosku J.F. o udostępnienie informacji publicznej były dwa żądania: 1. udostępnienie wykazu numerów działek, co do których Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości na terenie [...] i [...] za okres od [...] stycznia 2000 r. do chwili udzielania informacji; 2. udostępnienie kserokopii wniosków o zasiedzenie powyższych nieruchomości wraz z ich załącznikami. Sąd I instancji uznał, że obydwa te żądania dotyczą informacji o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) i informacje te mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym sporządzenie wykazu, o jakim mowa w pkt 1, nie jest informacją przetworzoną (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Stanowisko Sądu I instancji, co do drugiego żądania (udostępnienia kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z ich załącznikami) należy uznać za błędne. W tym kontekście za usprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 525 k.p.c. Jeśli wniosek o zasiedzenie stał się częścią akt sądowych postępowania cywilnego w indywidualnej sprawie, to dostęp do takiego dokumentu odbywa się w trybie przepisów regulujących dostęp do akt sądowych, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co do zasady kwestię tę rozstrzygnęła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13 (ONSAiWSA 2014/3/37). Z tezy tej uchwały wynika, że "Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)." W uzasadnieniu powołanej uchwały stwierdzono, że "W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca zwrócił się na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie mu akt zakończonego postępowania przygotowawczego jako zbioru dokumentów stanowiących informację publiczną. Zdeterminowało to sposób sformułowania zagadnienia prawnego." Innymi słowy, przedmiot żądania zdeterminował sposób sformułowania zagadnienia prawnego. Natomiast w uzasadnieniu uchwały znalazło się także stwierdzenie, że "Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP." Dalej w uzasadnieniu powyższej uchwały czytamy, że "Zgodnie z art. 525 K.p.c., który dotyczy postępowania nieprocesowego, akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzenie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt. Przepis ten stanowi dopełnienie zasad zawartych w art. 9 K.p.c., proklamującym jawność postępowania sądowego oraz zasadę swobodnego dostępu stron i uczestników postępowania do akt rozpoznawanej sprawy. Zasada ta obejmuje zarówno czas trwania postępowania, jak i czas po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie (T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2007, s. 82)." Stanowisko to należy uznać za aktualne również obecnie, gdyż zasadnicza treść art. 525 k.p.c. nie uległa zmianie. Z faktu, że wnioskodawca wystąpił o dostęp do treści i postaci wniosku o zasiedzenie nie do sądu, a do gminy, w sytuacji, gdy żądany dokument stał się już częścią akt sprawy cywilnej – nie może wynikać, że zmianie ulegną reguły dostępu do dokumentów znajdujących się w tych aktach. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie stoi więc na stanowisku, że żądanie J.F. dotyczące udostępnienia kserokopii wniosków o zasiedzenie wraz z ich załącznikami nie mogło być zrealizowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem skarga na bezczynność organu w tym zakresie powinna zostać oddalona, co też Naczelny Sąd Administracyjny uczynił uwzględniając w tej części skargę kasacyjną, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a. Natomiast, jeśli chodzi o pierwsze żądanie – udostępnienia wykazu numerów działek, co do których Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie – podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że jest to informacja publiczna i że organ jest bezczynny w rozpatrzeniu wniosku J.F. w tym przedmiocie, tyle że na etapie skargi na bezczynność przedwczesne jest rozstrzyganie o tym, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną, co do której należy wykazać szczególnie istotny interes społeczny, w celu jej uzyskania (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie miał w tym ostatnim kontekście żadnego wpływu na wynik sprawy. W orzecznictwie NSA podnosi się, że "Bezczynność organu stwierdzić można tylko w przypadku, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, a organ zobowiązany do jej udzielenie nie udziela jej (mimo że ją posiada), nie wydaje decyzji odmawiającej lub decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Tym samym warunkiem stwierdzenia bezczynności jest uprzednie uznanie informacji objętej wnioskiem za informację publiczną" (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., I OSK 52/18, LEX nr 2696193). "Na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w tej ustawie" (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2020 r., I OSK 445/19, LEX nr 2777178). Bezsporne jest też, że "Obowiązkiem organu, w sytuacji uznania, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, jest poinformowanie o tym wnioskodawcę i wskazanie na czym przetworzenie ma polegać oraz wyznaczenie mu terminu – adekwatnego do terminów wynikających z u.d.i.p. – przez który organ oczekiwać będzie na wykazanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a po jego upływie załatwienie wniosku – udostępnienie informacji w przypadku wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub załatwienie wniosku odmowną decyzją administracyjną" (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2017 r., IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529). Dopiero, gdyby organ wydał decyzję odmowną w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu społecznego, a decyzja taka poddana zostałaby kontroli sądu administracyjnego, wówczas byłaby możliwa ocena przez sąd, czy żądana informacja rzeczywiście jest informacją przetworzoną i czy wobec tego wymagane było wykazanie szczególnie istotnego interesu społecznego i czy przesłanka ta została spełniona. Przy skardze na bezczynność organu, kiedy organ ani nie udzielił informacji publicznej, ani nie wydał decyzji odmownej (art. 16 u.d.i.p.), przedwczesna jest (a zatem również niewiążąca) ocena sądu administracyjnego, co do charakteru żądanej informacji publicznej (prosta, czy przetworzona). Przy skardze na bezczynność zadaniem sądu jest ustalenie, czy "wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, a organ zobowiązany do jej udzielenie nie udziela jej (mimo że ją posiada), nie wydaje decyzji odmawiającej lub decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania" (cytat z wyroku NSA z 14 czerwca 2019 r., I OSK 52/18 powoływanego wyżej). Jeśli organ nie dokonał odpowiedniej czynności, ani nie wydał odpowiedniej decyzji, to przy kontroli bezczynności organu i ustaleniu, że mamy do czynienia z informacją publiczną, nie ma pola dla dalszej oceny charakteru żądanej informacji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy podzielić należy ustalenie Sądu I instancji, że Wójt Gminy [...] był bezczynny w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, w zakresie udostępnienia wykazu numerów działek, co do których Gmina [...] wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości na terenie [...] i [...] w okresie od [...] stycznia 2000 r. do chwili udzielania informacji, gdyż organ ani nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji, w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Okolicznością bezsporną jest natomiast, że w tym przypadku mamy do czynienia z informacją publiczną. Zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku J.F. z [...] listopada 2017 r., uzupełnionego pismem z [...] grudnia 2017 r. w zakresie wspomnianego wyżej wykazu nieruchomości, miało więc umocowanie w art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. (Sąd I instancji przytoczył w rozważaniach treść całego art. 149 p.p.s.a., nie wskazując jednak, które rozstrzygnięcie na którym przepisie tego artykułu oparł). O obowiązkach organu, w przypadku uznania przez niego, że żądanie dotyczy informacji publicznej przetworzonej, była już mowa wyżej. Mając to na uwadze, w pkt 2 wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną w pozostałym zakresie. O podstawach prawnych rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 wyroku była już mowa wyżej. O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 3 wyroku) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że zachodzi tu szczególnie uzasadniony przypadek, kiedy skarga kasacyjna organu administracji zostaje tylko częściowo uwzględniona, a w pozostałej części żądania skarżącego organ pozostaje dalej bezczynny. Z kolei skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wykazał, że należą mu się jakiekolwiek koszty postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło