IV SA/Wa 1695/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-12

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część prywatnej działki na drogę wewnętrzną, stanowiąc tym samym nadmierną ingerencję w prawo własności i nie służąc interesowi publicznemu, może zostać uznana za nieważną w części dotyczącej tej działki?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej terenu w zakresie działki skarżących, uznając, że przeznaczenie części tej działki na drogę wewnętrzną stanowi nadmierną ingerencję w prawo własności i nie służy interesowi publicznemu, a jedynie ekonomicznemu interesowi właściciela sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu, brak było uzasadnienia dla takiego rozwiązania w kontekście zasady proporcjonalności i ochrony prawa własności.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działki, wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ich prawa własności poprzez przeznaczenie części ich działki na drogę wewnętrzną. Argumentowali, że droga ta służy interesom prywatnym, a nie publicznym, i nadmiernie ogranicza możliwość zagospodarowania ich nieruchomości. Skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, na które organ nie udzielił odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenu [...] w zakresie działki nr [...]. 2. Zasądzono od Gminy [...] solidarnie na rzecz M. R. i J. R. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. R. i J. R. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenu [...], w zakresie działki nr [...], 2. zasądza od Gminy [...] solidarnie na rzecz M. R. i J. R. kwotę 300 zł (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. i J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest następujący: Rada Gminy S. podjęła w dniu [...] czerwca 2011 r. uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] poz. [...]. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. skarżący jako właściciele działki nr ewidencyjnej [...] położonej we wsi B. gmina S., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządnie gminnym, złożyli do Gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie przeprowadzenia przez działkę stanowiącą ich własność drogi wewnętrznej [...]. Podnieśli, że przeprowadzenie drogi przez ich nieruchomość ogranicza ich prawo własności pomniejszając ich działkę i utrudniając zagospodarowanie. Wskazali, że nie wnosili o przeprowadzenie drogi wewnętrznej prywatnej przez swoją nieruchomość. Poddali w wątpliwość komu ta droga ma służyć i w czyim interesie została poprowadzona. Wezwanie zostało odebrane przez organ w dniu 31 marca 2017 r. Następnie w dniu 29 maja 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący żądając stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w części zapisów dotyczących oznaczenia [...] na poszerzenie drogi wewnętrznej prywatnej, usunięcie w całości zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkujących wykreśleniem drogi na działce gruntu nr ew. [...] obręb S. wieś B., oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucili: - naruszenie podstawowych zasad kształtowania polityki przestrzennej poprzez nieuwzględnienie praw i gwarancji ochronnych strony skarżącej wynikających z przysługującego stronie prawa własności (art.1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) - naruszenie norm prawnych regulujących postępowanie przy uchwalaniu planu miejscowego, tj. art. 9 ust.4 i art. 20, art. 15 ust.2 pkt 1, 17 pkt 6 c ( w związku z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych), art. 21 ust. 1,15 ust. 3 pkt. 3a, art. 17 pkt 4, art. 17 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. - naruszenie par. 4 pkt 1, par. 9, par. 7 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skargi podali, że doszło do naruszenia procedury uchwalania planu ponieważ uwagi zgłoszone przez skarżących nie zostały rozpatrzone merytorycznie. Naruszono również tryb postępowania albowiem obie procedury dotyczące zmiany obowiązującego studium i zmiany planu były prowadzone równolegle, a uchwały w sprawie zmiany podjęto jedna po drugiej. Powołano, że nie została podjęta wcześniejsza, odrębna uchwała w przedmiocie stwierdzenia zgodności planu z ustaleniami studium. Wskazano, że doszło również do naruszenia zasad sporządzania planu albowiem naruszono interes skarżących uniemożliwiając im zagospodarowanie działki na skutek wykreślenia drogi wewnętrznej w planie, poprzez naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji, art. 140 k.c. Powołano, że doszło do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa własności albowiem zmiana planu nastąpił w interesie prywatnym – właściciela przyległych gruntów, do których wyznaczono drogę prywatną. Wskazano, że umożliwiono właścicielowi prywatnego zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i ich podział oraz zyskowną sprzedaż. W konsekwencji naruszono zasadę proporcjonalności wprowadzając zapisy na rzecz interesów osoby prywatnej, a kosztem skarżących. Zarzucono naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wskazano również, że w podjętej w dniu [...] marca 2017 r. Uchwale Nr [...] przekształcono drogę prywatną wewnętrzną [...] na drogę publiczną dojazdową o symbolu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że Rada Gminy S. w dniu [...] marca 2017 roku podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenów położonych w Gminie S., we wsiach B., W., K., L., S., B., L., L., B. i B. Plan oczekuje na publikację, a Wojewoda [...] nie stwierdził w zakresie jego ustaleń naruszenia prawa. Wskazano, że Uchwała Nr [...] była już wielokrotnie skarżona. W dniu 10 lipca 2012 r. WSA w Warszawie wydał wyrok w sprawie IV SA/Wa 96/12 ze skargi Wojewody [...], w którym stwierdził nieważność różnych ustaleń planu miejscowego. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r. NSA oddalił skargę kasacyjną Gminy S. Powołano, że w zakresie działki skarżących została podjęta nowa uchwała zmieniająca zaskarżoną uchwałę. Zgodnie z treścią Uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. grunty wchodzące w skład działki oznaczonej nr ew. [...] przeznaczone zostały na cele: 4U2- tereny usług i 5KDD – tereny drogi gminnej dojazdowej. Na rozprawie skarżący J. R. podtrzymał skargę. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei stosownie do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Rozpoznając niniejszą skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie w całości żądania, co skutkowało stwierdzeniem nieważności w tej części zaskarżonego planu tj. w części dotyczącej terenu [...] w zakresie działki nr [...]. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Według tego przepisu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę z zakresu administracji publicznej ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone takim aktem, przy czym zaskarżenie uchwały do sądu musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z ust. 2 ww. art. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny. Zaskarżona uchwała została podjęta w 2011 r., a więc z mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7.04.2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017.934) w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed zmian z dnia 1.06.2017 r. Zgodnie z ust. 4 art. 52 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwym organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie skarżący pismem z dnia 29.03.2017 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, pismo zostało odebrane przez organ w dniu 31.03.2017 r. – wyczerpując tym samym tryb postępowania. Organ nie udzielił odpowiedzi, a więc skarżący wnosząc skargę w dniu 29.05.2017 r. dochowali sześćdziesięciodniowego terminu. Sąd dokonując oceny dopuszczalności złożonej skargi podkreśla, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację (naruszenie interesu prawnego). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że skarżący niewątpliwie posiadają interes prawny jako właściciele działki (wykazane załączonym do akt odpisem księgi wieczystej) leżącej w obszarze kwestionowanego planu. Regulacje planu odnoszą się do wskazanej działki w ten sposób, że poprzez tę działkę ustalają przebieg drogi wewnętrznej [...]. Ograniczenie to stanowi naruszenie interesu prawnego, które następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA z 19 czerwca 2009r., sygn. akt II OSK 205/09). W rozpatrywanej sprawie skarżący zostali pozbawieni możliwości wykonywania prawa własności poprzez wyłączenie części ich działki z zagospodarowania zgodnego z zapisami planu co do pozostałej części ich działki tj. usług (oznaczonej w planie symbolem U2). Część ich działki została przeznaczona pod skomunikowanie terenów oznaczonych jako działki ewidencyjne [...], [...], [...] – [...]. W ocenie Sądu skarżący niewątpliwie posiadają interes prawny, który został naruszony zakwestionowanym przepisem planu. W tym miejscu wskazać należy, że wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r. WSA w Warszawie, w sprawie IV SA/Wa 96/12, po rozpoznaniu skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy B. z [...].06.2011 r. stwierdził nieważność § 10 ust. 3 pkt. 5, § 10 ust. 6 pkt. 3, § 11 ust. 1 pkt. 1, 4, 5, 9, § 17 pkt. 2 lit. e, § 21 pkt. 2 lit. a, § 22 pkt. 2 lit. a, § 29 pkt. 4 lit. b i f, § 30 pkt. 4 lit. b, f, h, § 39 pkt. 3 zdanie pierwsze zaskarżonej uchwały, § 33 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/ZPa, § 36 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/U1, i załącznika graficznego odnośnie terenu oznaczonego symbolem R w części, w której w uchwale Rady Gminy S. z dnia [...].06.2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. określono kierunki rozwoju oznaczone symbolem MN1, MN2, MN3, U, UP. Skarga kasacyjna Gminy S. została oddalona przez NSA. Analiza przytoczonego rozstrzygnięcia wskazuje, że przedmiotem orzekania w sprawie IV SA/Wa 96/12 nie była wyznaczona droga [...] przebiegająca przez działkę [...], a więc dopuszczalne jest procedowanie w tej sprawie. Wskazać należy, iż na mocy przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. obowiązujących przy uchwalaniu kwestionowanego planu, organom gminy przysługiwało prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności lub użytkowania wieczystego (tzw. władztwo planistyczne gminy). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Powyższe oznacza, że zapisy planu determinują sytuację właściciela (lub użytkownika wieczystego) nieruchomości między innymi w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego wykorzystania, czy też ewentualnego podziału nieruchomości w związku ze zniesieniem współwłasności. Dopuszczalna jest więc ingerencja gminy w prawo własności przysługujące innym podmiotom w celu ustalenia przeznaczenia i zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze, jednak uprawnienie to podlegać będzie różnym obostrzeniom z uwagi przede wszystkim na konstytucyjny charakter ochrony tego prawa (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych w przepisach celów dla osiągnięcia, których ustanawia się określone ograniczenia. Wprowadzenie, zatem ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby były one wprowadzane dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Gmina w tym zakresie, dysponując zespołem uprawnień, doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie może jednak wykonywać ich dowolnie, jak również nadużywać ich. Prawnie wadliwymi będę, bowiem nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. II OSK 456/04). Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, postanowienia miejscowych planów powinny być realistyczne tj. możliwe do zrealizowania i nie ograniczające nadmiernie prawa obywateli chronione konstytucyjnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 83/10). Z tego też względu, ingerencja w prawo własności osób, których nieruchomość pozostaje w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymaga wyważenia interesów publicznego i prywatnego, co ma szczególne znaczenie w przypadku ich kolizji. Każde zaś ograniczenie prawa własności winno znaleźć swoje uzasadnienie w wyważeniu wartości tych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. II OSK 1665/12). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 15 ust. 2 pkt 10 u. p. z. p. nakłada na gminę obowiązek określenia w planie miejscowym zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Uchwalając plan miejscowy rada gminy jest zatem uprawniona do tego, aby po przeanalizowaniu potrzeb wspólnoty samorządowej zdecydować o przeznaczeniu określonych trenów pod budowę dróg, które utworzą sieć komunikacji na terenie gminy. Konieczność urządzenia dróg służących m. in. do swobodnego funkcjonowania mieszkańców, przemieszczania się służb komunalnych i ratowniczych, a co za tym idzie przeznaczenie na ten cel terenów w planie miejscowym mieści się w granicach zakreślonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przeznaczenie określonych gruntów pod drogi służy również porządkowi publicznemu. Realizacja tego celu wprawdzie nie jest możliwa bez ograniczenia czyichkolwiek praw, to jednak organ dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli nieruchomości powinien kierować się nie tylko ochroną interesu publicznego, ale również rozważyć czy w danym konkretnym przypadku nie istnieją warunki do przyjęcia w planie takiego rozwiązania przebiegu drogi, aby nie skutkowało ono naruszeniem interesów właścicieli nieruchomości. Inaczej ujmując zgodnie z zasadą proporcjonalności organ ma obowiązek rozważyć, który z interesów publiczny, czy prywatny ma charakter przeważający w kontekście planowanego rozwiązania planistycznego. Wyznaczenie drogi wewnętrznej w planie podlega analogicznym kryteriom jak wyznaczenie drogi publicznej tj. w kontekście nadużycia władztwa planistycznego i powiązanej zasady proporcjonalności. Z tym, że przyjęcie w planie rozwiązania polegającego na przeznaczeniu określonego terenu pod drogę wewnętrzną oznacza, że teren ten nadal pozostaje własnością jego dotychczasowego właściciela. Jednocześnie takie przeznaczenie skutkuje tym, że na tym terenie będzie mogła być zrealizowana tylko zaplanowana droga wewnętrzna. Stanowi to niewątpliwie ograniczenie prawa własności. Wprawdzie przeznaczenie określonego terenu pod drogi wewnętrzne nie pozbawia właściciela prawa własności, tak jak ma to miejsce w przypadku przeznaczenia terenu pod drogi publiczne, to nie oznacza to jeszcze, że konsekwencje takiego przeznaczenia pozostają w zgodzie z zasadą proporcjonalności (por. wyrok NSA z dnia 13.02.2013 r., sygn. akt II OSK 2518/12). Powołać również należy, że koszty utrzymania dróg wewnętrznych obciążają właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod te drogi. Dlatego istotnym było ustalenie, czy obszar objęty zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi teren o ograniczonym dostępie, czy też faktycznie użytkownikiem dróg wewnętrznych będzie znacząca liczba osób, co wskazywałoby, że ciąg komunikacyjny rzeczywiście będzie pełnił rolę drogi publicznej, której urządzenie i utrzymanie zostało przez gminę przerzucone na skarżących. Niewątpliwie sporna droga wewnętrzna przebiegająca po części działki skarżących jest częścią drogi wewnętrznej biegnącej także przez inne nieruchomości, tj. [...] i [...]. Droga ta tworzy wraz z inną drogą lokalną gminną [...] i [...] – drogą publiczną klasy dojazdowej - system komunikacyjny do obsługi wyznaczonych na tym obszarze terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN1). Z przepisu § 42 ust. 1 i załącznika graficznego planu wynika, że droga dojazdowa wewnętrzna [...] ma szerokość 8 metrów, z czego połowa szerokości tej drogi, czyli 4 metry, usytuowana jest na nieruchomości skarżących. Łącznie obszar [...] zajmuje ok 132 m2 (4x33 m) – nie licząc jeszcze narożnika - działki [...] (która łącznie ma powierzchnię całkowitą 1000 m2), jest to działka niezabudowana. Wskazać również należy, że dostęp do nieruchomości skarżących jest zapewniony od drogi [...], która jest lokalną drogą gminną, i w części przebiega na gruncie należącym do gminy, a w części szerokości na gruncie osoby prywatnej (oświadczenie pełnomocnika organu z rozprawy). Droga [...] służy zatem do obsługi gruntów należących do prywatnej osoby, która dokonała podziału ewidencyjnego działki [...]. W ocenie Sądu doszło do nadmiernej ingerencji organów w prawo własności skarżących, co stanowiło naruszenie zasad władztwa planistycznego w aspekcie art. 1 ust. 2 pkt. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza prawo własności. W ocenie Sądu zakwestionowany przepis planu narusza art. 140 k.c., art. 31 i 64 ust. 3 Konstytucji. Zarzuty skarżących w tym zakresie są całkowicie uzasadnione. Wskazać należy, że wyznaczając drogę wewnętrzną, na działce ewidencyjnej o powierzchni 1000 m2 należącej do skarżących, która ta droga obsługiwać ma ogromny teren nieruchomości należący do osoby trzeciej, nie wyważono interesu skarżących. Teren przeznaczony pod sporną drogę wewnętrzną ma w istocie charakter ogólnodostępny, bowiem służy skomunikowaniu znacznego obszaru, na którym położone są nieruchomości wydzielone z działki [...]. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie żaden interes publiczny nie uzasadniał przyjęcia przebiegu drogi przez nieruchomość należącą do skarżących. Wyznaczona droga wewnętrzna zaspakaja tylko interes ekonomiczny właściciela działki o poprzednim numerze ewidencyjnym [...]. Zapewnia ona bowiem połączenie z drogą publiczną działek utworzonych w wyniku podziału. Działki te mają jednak zapewniony również dojazd przez drogę z drugiej strony kwartału ulic – [...] – drogę publiczną klasy dojazdowej. W ocenie Sądu wprowadzenie zakwestionowanego zapisu planu narusza w sposób nadmierny i nieuzasadniony prawo własności właścicieli działki [...], ograniczając jej zagospodarowanie, czyniąc z niej narożną działkę i pomniejszając jej powierzchnię do zagospodarowania o ponad 130 m2. Oceny Sądu nie zmienia fakt, że poprzednio obowiązujący plan – uchwała Nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...].04.2006 r. – również przewidywał w tym samym miejscu drogę wewnętrzną dojazdową o tych samych parametrach. Zakwestionowanym w skardze przepisem planu z 2011 r. utrzymano bowiem ograniczenia w zakresie wykonywania prawa własności w zagospodarowaniu działki należącej do skarżących, z pominięciem ich interesu, i przy braku istnienia jakiegokolwiek interesu publicznego uzasadniającego wytyczenie przebiegu drogi na gruncie skarżących. W toku postępowania sądowego organ nie wykazał, aby ze względu na interes publiczny, nie była uzasadniona obrona interesu prywatnego, w sytuacji kiedy skarżący nie godzą się na przebieg tej drogi na ich nieruchomości. Stosownie do brzmienia art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego powoduje nieważność uchwały, i w zakresie terenu oznaczonego [...] odnoszącego się do działki [...] Sąd stwierdził nieważność planu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że ingerencja gminy w prawo własności skarżących stanowiła nadużycie władztwa planistycznego. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ponadto art. 64 ust. 3 Konstytucji stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Natomiast niezasadne są pozostałe zarzuty skargi w zakresie naruszenia zasad i trybu uchwalania planu. Zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tylko istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Powyższe brzmienie ww. art. obowiązuje od dnia 18.11.2015 r., a wobec braku przepisów przejściowych, Sąd w dacie orzekania jest zobowiązany do uwzględnienia aktualnej treści przepisu. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albowiem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalone Uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...].06.2006 r. przewidywało dla tego terenu lokalizacji drogę – co wynika z rysunku studium. Ponadto zarzuty dotyczące równolegle prowadzonych procedur wskazywane przez skarżących w uzasadnieniu skargi mogą dotyczyć studium i planu uchwalanego w 2006 r. a nie planu z 2011 r. Wskazać należy, że w części wstępnej zaskarżonej uchwały z 2011 r. stwierdzono zgodność uchwały ze studium, a więc nieuzasadnione są zarzuty skarżących w zakresie naruszenia art. 20 u.p.z.p. Również niezasadny jest zarzut nierozpoznania uwag skarżących do planu z 2011 r. W uzasadnieniu skarżący w odniesieniu do tego zarzutu wskazali Załącznik Nr 12 do uchwały Nr [...] z dnia [...].03.2017 r., a więc w ocenie Sądu ten zarzut dotyczył kolejnej procedury planistycznej. Analiza akt procedury planistycznej do uchwały z 2011 r. wskazuje, że w terminie wyznaczonym do zgłaszania uwag skarżący takich uwag nie wnieśli. Uwagi zgłoszone w terminie przez innych właścicieli były natomiast rozpoznawane, na co wskazuje protokół z dnia 19.11.2008 r. oraz Zarządzenie Nr [...] i [...] Wójta Gminy. Do skargi skarżący załączyli pismo z dnia 11.12.2015 r. uwagi do miejscowego planu AS0 zagospodarowania 2015 r. oraz z dnia 17.11.2016 r. uwagi do projektu – niewątpliwie pisma te nie odnoszą się do planu uchwalonego w 2011r. Natomiast z pisma z dnia 26.11.2008 r. wynika, że skarżący zgłosili żądanie wobec Gminy o zaoferowanie im nieruchomości zamiennej w związku z postanowieniami uchwały [...] z dnia [...] lutego 2006r. – pismo więc nie dotyczy procedury uchwały podejmowanej w 2011r. Nie doszło również do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt. 1 i art. 17 pkt. 6 c, pkt. 4 i 5 albowiem w planie ustalono przeznaczenie poszczególnych terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, uzyskano opinie i zgody właściwych organów (w tym na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych). Wskazać należy, że został sporządzony projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, sporządzono prognozę skutków finansowych uchwalenia planu. Nie doszło również do naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 4 pkt. 1, § 7 pkt. 7 i § 9. Jednocześnie Sąd, działając z urzędu, nie stwierdził istotnego naruszenia zasad sporządzenia planu bądź istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części dotyczących innych ustaleń planu, poza wymienionym w pkt. 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło