VII SA/Wa 2140/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-12

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Monika Kramek, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organ nadzoru budowlanego powinien zastosować przepisy tej ustawy do procedury legalizacyjnej, a w przypadku niespełnienia obowiązków przez inwestora, wydać nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli budowa obiektu budowlanego została zakończona po 1 stycznia 1995 r. (data wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.), organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy tej ustawy do procedury legalizacyjnej, a w przypadku niespełnienia przez inwestora nałożonych obowiązków, zasadnie wydał nakaz rozbiórki obiektu. Sąd podkreślił, że ustalenie daty zakończenia budowy na podstawie dostępnych dowodów, w tym zdjęć lotniczych, było wystarczające do zastosowania właściwych przepisów, a strona skarżąca nie wykazała należytej staranności w zgromadzeniu dowodów potwierdzających wcześniejszą datę budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwukondygnacyjnego obiektu budowlanego o charakterze kontenerowym, wykorzystywanego do działalności hotelowej. Organ nadzoru budowlanego uznał, że obiekt został wybudowany samowolnie i po nieskutecznej próbie legalizacji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Strona skarżąca kwestionowała datę powstania obiektu, twierdząc, że powstał on przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i domagała się zastosowania przepisów starszej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowania przepisów nowej ustawy i zasadność nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...]. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), decyzją nr [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania [...] (dalej: "skarżąca") z 26 maja 2017 r., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB"), nr [...] z [...] maja 2017 r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego kontenerowego przeznaczonego na cele działalności hotelowej i położonego w [...] przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Pismem z 29 października 2014 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] poinformował PINB, że w dwukondygnacyjnym budynku pn. "[...]" przy ul. [...] w [...] prowadzone są przez cały rok usługi hotelowe (wynajem miejsc noclegowych). Zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi powyższa praktyka uzasadnia zaliczenie obiektu do kategorii zagrożenia ludzi ZL V, a przez to obowiązek spełnienia wyższych wymagań w zakresie bezpieczeństwa osób i mienia. Wskazano przy tym, że obiekt jest wykorzystywany bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, ale przede wszystkim w obiekcie stwierdzono szereg nieprawidłowości istotnych z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej (brak hydrantów, brak dokumentów potwierdzających zapewnienie ścianom odpowiedniej klasy odporności ogniowej, brak doprowadzenia do budynku dróg pożarowych itp.). W wyniku powyższego zawiadomienia powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził 4 listopada 2014 r. oględziny na terenie wskazanej nieruchomości i sporządził z nich odpowiedni protokół. Oględziny potwierdziły użytkowanie obiektu o wymiarach 11,50 x 26,70 m na cele hotelowe. W trakcie kontroli nie okazano jednak pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej na wybudowanie tego obiektu, ani pozwolenia na użytkowanie. Pismem z 8 kwietnia 2015 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] poinformował PINB, że nie posiada jakiejkolwiek dokumentacji, potwierdzającej złożenie wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia w zakresie wykonania robót budowlanych dotyczących przedmiotowego obiektu. Z kolei w dniu 25 czerwca 2015 r. przedstawiciel skarżącej złożył oświadczenie, że przedmiotowy obiekt budowlany istnieje najprawdopodobniej od 1994 r. i był wykorzystywany przez ówczesnego właściciela terenu jako zaplecze budowy stadionu klubu sportowego [...] oraz budów prowadzonych na terenie [...]. Spółka [...] przejęła tę nieruchomość około 2000 r. W związku z powyższym, w dniu [...] sierpnia 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał postanowienie nr [...] nakazujące wstrzymanie robót budowlanych, w którym jednocześnie zobowiązał właściciela obiektu do przedłożenia w terminie dwóch miesięcy kompletu dokumentów koniecznych do doprowadzenia faktycznego sposobu użytkowania budynku powstałego w wyniku samowoli budowlanej do stanu zgodności z prawem (legalizacji obiektu). Postanowienie nr [...] zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), zwanej dalej "pr.bud.". Ze względu na niezłożenie przez właściciela obiektu kompletu wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę ww. obiektu. Wskazana decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 pr.bud. W rezultacie odwołania skarżącej, [...] WINB decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r. uchylił w całości decyzję nr [...] oraz poprzedzające ją postanowienie nr [...] oraz przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia. W powtórnym postępowaniu organ powiatowy podjął działania w celu ustalenia stanu prawnego przedmiotowego obiektu. Między innymi, 25 lipca 2016 r. PINB otrzymał pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] zawierające informacje odnośnie przepisów planistycznych obowiązujących na obszarze, na terenie którego znajduje się przedmiotowy budynek. Kolejno, 22 grudnia 2016 r. wskazana wyżej jednostka poinformowała PINB, że w jej zasobach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów dotyczących oddania do użytkowania obiektu [...] Klubu Sportowego "[...]" w [...]. W ww. piśmie wskazano ponadto, że [...] marca 1998 r. Prezydent [...] decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na modernizację stadionu [...] przy ul. [...] w [...], a następnie decyzją nr [...] z [...] września 1998 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie trybuny południowej, a decyzją nr [...] z [...] stycznia 1999 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie zmodernizowanego stadionu. Na dalszym etapie postępowania, w dniu 11 stycznia 2017 r. PINB otrzymał od Głównego Geodety Kraju zdjęcia lotnicze poświadczone za zgodność z materiałem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przedstawiające teren działki położonej przy ul. [...] w [...], wykonane 22 kwietnia 1994 r. i 29 maja 1995 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2017 r. powtórnie zobowiązał skarżącą spółkę [...] do przedłożenia w terminie dwóch miesięcy dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. 3. Ze względu na brak należytej reakcji skarżącej na postanowienie nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] maja 2017 r. nakazał rozbiórkę budynku będącego przedmiotem postępowania. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 pr.bud. oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.". 4. Od decyzji PINB skarżąca wniosła do [...] WINB odwołanie datowane na 26 maja 2017 r. Skarżąca wyjaśniła, że ze względu na stopień skomplikowania sprawy jej odwołanie miało za zadanie jedynie dochowanie terminu administracyjnego do jego złożenia, zaś pełne uzasadnienie żądań skarżącej miało zostać przedłożone w terminie późniejszym. W uzupełnieniu odwołania z 22 czerwca 2017 r. skarżąca podniosła, że przedmiotowy obiekt kontenerowy został wykonany w 1994 r. jako zaplecze budowy, wobec czego organ powiatowy zastosował do rozpatrzenia sprawy niewłaściwe przepisy prawa materialnego. Uzasadniając powyższą tezę, skarżąca powołała się na umowę z [...] października 1994 r. zawartą między Zarządem [...] i [...] Przedsiębiorstwem [...] w [...], której przedmiotem było przekazanie w użytkowanie części terenu o określonej powierzchni z przeznaczeniem pod kontenery mieszkalne dla pracowników przedsiębiorstwa. Skarżąca wskazała również, że nie można, dokonując rozstrzygnięcia co do daty wybudowania budynku mieszkalnego, opierać się jedynie na mało czytelnym zdjęciu lotniczym. W konsekwencji, zdaniem skarżącej postępowanie w sprawie zostało przez PINB przeprowadzone nieprawidłowo. Jednocześnie skarżąca zapewniła organ odwoławczy o zamiarze dokończenia postępowania legalizacyjnego, lecz na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawnych. 5. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, [...] WINB decyzją nr [...] z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wydając [...] czerwca 2016 r. decyzję nr [...] uchylającą wcześniejszy nakaz rozbiórki ww. obiektu, opierał się na znajdującym się wówczas w aktach organu pierwszej instancji materiale dowodowym. Materiał ten obejmował oświadczenie przedstawiciela skarżącej, złożone 25 czerwca 2015 r. do protokołu PINB, że obiekt ten został zrealizowany najprawdopodobniej w 1994 r., a także wyjaśnienia przedstawione przez aktualnego dzierżawcę obiektu. Ze źródeł tych wynikało, że ww. obiekt kontenerowy jest pozostałością zaplecza budowy z początku lat 90. XX wieku. [...] WINB zwrócił jednak uwagę, że organ powiatowy już po wydaniu decyzji nr [...] pozyskał do akt sprawy nowy materiał dowodowy, nieznany organowi drugiej instancji, ale istniejący w dniu wydania decyzji organu odwoławczego. Były to zdjęcia lotnicze wykonane 22 kwietnia 1994 r. i 29 maja 1995 r. Zdaniem organu odwoławczego, w ponownym postępowaniu PINB zasadnie przyjął, że przedmiotowy obiekt nie powstał przed 1 stycznia 1995 r., wobec czego przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie znajdują zastosowania do legalizacji samowoli budowlanej. Odpowiadając na argument skarżącej dotyczący umowy o przekazanie w użytkowanie części terenu o określonej powierzchni z przeznaczeniem pod kontenery mieszkalne dla pracowników przedsiębiorstwa, [...] WINB stwierdził, że wynika z niej jedynie fakt istnienia prawa użytkowania terenu, nie zaś to, że w miejscu tym istniały wykonane już kontenery mieszkalne. Organ odwoławczy wskazał również, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów koniecznych do dokonania legalizacji samowoli budowlanej, nie poinformowała również organu powiatowego o dobrowolnym podjęciu jakichkolwiek czynności zmierzających do pozyskania żądanych dokumentów. 6. Nie godząc się z rozstrzygnięciem [...] WINB skarżąca wniosła 6 września 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji organu drugiej instancji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 80 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77, art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i niedostatecznie wnikliwy, a zatem wadliwie, co w konsekwencji doprowadziło do budzącego obiektywne wątpliwości uzasadnienia okoliczności istotnych w sprawie i mogło mieć wpływ na jej wynik oraz nieuczynienie zadość zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji bez prawidłowego zbadania i w konsekwencji rzetelnego ponownego rozpatrzenia w całości przedstawionej sprawy, ale także wnikliwego rozpatrzenia zarzutów zawartych w złożonym przez skarżącą zażaleniu; 3) naruszenie art. 9 k.p.a. nakazującego organowi udzielanie stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania poprzez brak informacji o możliwości żądania przesłuchania świadków i powołania biegłych zgodnie z art. 78 k.p.a.; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak zastosowania przepisów prawa budowlanego z 1974 r. dotyczących procedury legalizacyjnej w związku z art. 103 § 2 pr.bud., a zamiast tego zastosowanie art. 48 pr.bud. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do ustalenia daty wybudowania przedmiotowego obiektu. Skarżąca zarzuciła, że organy nie wskazały jednoznacznie przekonywujących dowodów, na podstawie których wydały decyzje. Jej zdaniem zarówno PINB, jak i [...] WINB nie odniosły się od twierdzeń i oświadczeń przedstawiciela skarżącej oraz dzierżawcy przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca podtrzymała swoje zarzuty z odwołania odnośnie niskiej wartości dowodowej lotniczych zdjęć ze względu na ich słabą jakość, wskazała również na zasadność powołania biegłych z zakresu fotografii oraz budownictwa w celu jednoznacznego ustalenia spornego wieku budynku. Dodatkowo, zdaniem skarżącej treść umowy zawartej [...] października 1994 r., na mocy której doszło do przekazania w użytkowanie terenu przy ul. [...], nie wyklucza istnienia przedmiotowych budynków na tym terenie już w 1994 r., ponieważ kontenery mieszkalne zostały zdaniem skarżącej umiejscowione tam niezwłocznie po zawarciu ww. umowy, tj. w listopadzie 1994 r. Uzupełniając 22 września 2017 r. powyższą skargę, skarżąca wskazała, że analiza zdjęć lotniczych mająca wykazać fakt istnienia budynku o określonym kształcie jest czynnością wymagającą bardzo specjalistycznej wiedzy. Z tego też względu dokonanie jej przez niewykwalifikowanych pracowników urzędu istotnie obniżyło ich wartość jako dokumentów urzędowych. Skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając to możliwością wystąpienia po jej stronie trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków w razie wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki. 7. Odpowiadając 19 września 2017 r. na powyższą skargę, [...] WINB wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych do dowodu ze zdjęcia lotniczego, które podważyłyby ustalenia organu powiatowego. Brak jest zatem dowodów potwierdzających niezbicie, że przedmiotowy obiekt kontenerowy powstał już w 1994 r. Organ odwoławczy podkreślił także, iż obowiązek poszukiwania dowodów spoczywa nie tylko na organie administracji, obciąża on również stronę, która powinna w swoim dobrze rozumianym interesie przejawiać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 9. Odnosząc się do zarzutów skarżącej Sąd uznał za właściwe wyjaśnienie w pierwszej kolejności, które przepisy, tzn. ustawa z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, czy też ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, powinny zostać zastosowane do przedmiotowego obiektu budowlanego. Sąd zwraca uwagę, że przepis przejściowy, który wykluczałby stosowanie obecnie obowiązującej ustawy, przewiduje wyraźnie i na zasadzie wyjątku, że art. 48 pr.bud. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. W związku z powyższym stanowisko skarżącej należy uznać za nieprzekonujące. Przede wszystkim, jak zauważył organ drugiej instancji, umowa zawarta z [...] Przedsiębiorstwem [...] przewiduje w § 2 oddanie przez zarząd Klubu Sportowego "[...]" przedsiębiorstwu budowlanemu części terenu o powierzchni 200 m2 z przeznaczeniem pod kontenery mieszkalne dla pracowników przedsiębiorstwa od dnia 2 listopada 1994 r., a kolejną część terenu o powierzchni 300 m2 od 1 marca 1995 r. W praktyce nieprawdopodobne jest więc, że wszystkie kontenery (według akt – 80 sztuk) zostały zainstalowane w ciągu niespełna dwóch miesięcy kończących rok 1994. Należy bowiem wziąć pod uwagę fakt, że roboty budowlane w takim przypadku obejmują nie tylko dostarczenie kontenerów na teren budowy, ale założenie wszystkich instalacji wodnych i elektrycznych, w taki sposób, aby można było mówić, zgodnie z powołanym przepisem ustawy, o zakończeniu budowy. Skarżąca nie odniosła się również do dodatkowych prac wykonanych w przypadku przedmiotowego obiektu, a mianowicie takich, jak obłożenie płytami [...], zamontowanie schodów, itp. Skoro zaś co najmniej wysoce prawdopodobne jest zakończenie robót budowlanych już po 1 stycznia 1995 r. (data wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. – art. 108 pr.bud.), to nie ma podstawy faktycznej dla zastosowania, zgodnie z art. 103 ust. 2 pr.bud., ustawy z 24 października 1974 r. W tym stanie rzeczy, zastosowanie przez PINB art. 48 pr.bud. do ustalenia obowiązków związanych z podjętą próbą legalizacji przedmiotowego dwukondygnacyjnego obiektu budowlanego o powierzchni 11,50 x 26,70 m, a następnie do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, było prawidłowe. Sąd podziela również stanowisko [...] WINB, że organ pierwszej instancji podjął dostępne mu czynności mające na celu ustalenie okoliczności faktycznych powstania przedmiotowego obiektu budowlanego. Z uwagi na rolę, jaką mogą w takim przypadku odgrywać dokumenty urzędowe, PINB wystąpił do różnych organów administracji państwowej i samorządowej z wnioskami o udzielenie informacji odnoszących się do zabudowy nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Powołane w aktach informacje uzyskane z Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] stanowiły efekt takich starań. Również zdjęcia lotnicze przekazane powiatowemu organowi nadzoru budowlanego w dniu 11 stycznia 2017 r. przez Głównego Geodetę Kraju wynikały z czynności podejmowanych przez PINB. Nie można zatem formułować skutecznego zarzutu wobec organów nadzoru budowlanego właściwych w sprawie, że materiał dowodowy został zebrany w sposób niewyczerpujący i został niedostatecznie wnikliwie zbadany przez organ pierwszej instancji. Powyższa ocena powinna być uzupełniona jeszcze dwiema istotnymi uwagami. Po pierwsze, zdjęcia lotnicze przekazane organowi nadzoru przez Głównego Geodetę Kraju są dostatecznie wyraźne i wbrew stanowisku skarżącej pozwalają skutecznie rozstrzygnąć, czy na terenie klubu sportowego "[...]" zbudowany został obiekt o powierzchni u podstawy ok. 150 m2 (uwzględniając dwie kondygnacje budynku). Należy bowiem zwrócić uwagę, że na zdjęciach tych, zarówno czarnobiałym, jak i kolorowym, można rozpoznać rodzaje pojazdów mechanicznych (samochód osobowy, dostawczy, ciężarowy) znajdujących się na ulicy [...], a także np. zasadnicze wymiary materiałów budowlanych (belki, skrzynie itp.), zgromadzonych na placu sąsiadującym z terenami klubu sportowego. Twierdzenie skarżącej, że ustalenie faktu zbudowania obiektu budowlanego o znacznych wymiarach wymaga wiedzy specjalistycznej lub eksperckiej, jest całkowicie bezzasadne. Po drugie, należy podkreślić, że nie zasługuje na przyjęcie stanowisko skarżącej, która domaga się, aby stroną odpowiedzialną za ustalanie stanu faktycznego i przedstawianie dowodów na istotne okoliczności sprawy był wyłącznie organ administracji. W prawie administracyjnym niewątpliwie organ administracji zobowiązany jest do prowadzenia postępowania dowodowego i zasady podejmowania czynności w tym zakresie wyznaczone są przez art. 7 i 77 k.p.a. Nie oznacza to wszakże, że obywatel lub osoba prawna będąca stroną postępowania administracyjnego jest zwolniona z jakichkolwiek działań mających na celu ustalenie okoliczności faktycznych sprawy. W różnych dziedzinach prawa administracyjnego obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na wnioskodawcy, skarżącym, podatniku lub innej osobie, która czerpie lub może czerpać korzyści z określonego rozstrzygnięcia (patrz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 738/18, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1340/16 lub z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2655/17). W takim kontekście zarzuty skarżącej mówiące o niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, a zwłaszcza o nieprzesłuchaniu świadków lub niekorzystaniu z biegłych, są faktycznie podważone przez okoliczność, że skarżąca nie wskazała osób lub instytucji, które mogłyby przedstawić wiarygodne informacje na temat przedmiotowego obiektu budowlanego. Oświadczenia przedstawicieli skarżącej nie mogą mieć znaczącej wartości, gdyż, jak wynika z akt sprawy, skarżąca użytkuje obiekt dopiero od 2000 r. Wątpliwości co do daty powstania obiektu nie rozwiewają również nieliczne przedstawione przez skarżącą dokumenty. Zasadna jest zatem ocena organów nadzoru budowlanego właściwych w sprawie, że w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym skarżąca nie podjęła nawet żadnych istotnych działań mogących służyć zgromadzeniu nowych informacji mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy przy tym przypomnieć i podkreślić, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, iż działania mające na celu doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodności z prawem są dobrowolne, a nie przymusowe. Z postępowania legalizacyjnego, zwłaszcza prowadzonego na podstawie art. 48 pr.bud., inwestor może skorzystać, ale nie ma takiego obowiązku. Legalizacja bowiem ma być korzyścią, jaką inwestor działający wcześniej w ramach samowoli budowlanej może obecnie odnieść dzięki procedurom przewidzianym w art. 48–53 pr.bud. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2608/14, LEX nr 2083560). W przedstawionym stanie rzeczy zgodne z prawem było również nałożenie na skarżącą obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego wykorzystywanego dla potrzeb wynajmu miejsc noclegowych. W sytuacji, w której nie budziło wątpliwości, że przedmiotowy obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego obecny sposób użytkowania (usługi hotelowe) wymaga szczególnych zabezpieczeń mających na celu bezpieczeństwo ludzi i mienia, powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie podjął próbę legalizacji przedmiotowego budynku. Jednocześnie niewywiązanie się przez obecnego właściciela obiektu z obowiązków nałożonych nań zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud. powoduje, że organ administracji nie ma innego wyjścia, jak tylko zastosować art. 48 ust. 4 pr.bud. Przepis ten stanowi wyraźnie, że "w przypadku niespełnienia [przez inwestora] w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1", tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowiska organu pierwszej instancji, który nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego położonego na terenie przy ul. [...] w [...], a także organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, są w pełni prawidłowe. 10. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga niezasadna. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło