I OSK 2944/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wystarczające jest, aby w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy doszło do rozwiązania jakiegokolwiek stosunku pracy z inicjatywy pracownika, czy też analizie podlega wyłącznie ostatni stosunek pracy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest jednoznaczny i stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje, jeśli w okresie 6 miesięcy przed rejestracją doszło do rozwiązania stosunku pracy z inicjatywy pracownika. Nie ma przy tym znaczenia, czy było to ostatnie miejsce pracy. Błędna wykładnia tego przepisu przez WSA, który uznał, że analizie podlega wyłącznie ostatnia umowa, stanowiła podstawę do uchylenia wyroku WSA i oddalenia skargi.Stan faktyczny
K. zarejestrowała się jako bezrobotna i złożyła wniosek o zasiłek, zaliczając okres pracy w Belgii. Organy administracji przyznały jej prawo do zasiłku, ale z 90-dniową karencją z uwagi na rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę belgijskiego w okresie 6 miesięcy przed rejestracją. WSA uchylił decyzje, uznając, że analizie podlega wyłącznie ostatnia umowa o pracę. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Odstąpił od zasądzenia od K. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 599/17 w sprawie ze skargi K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od K. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2017 r. na skutek skargi K. uchylił decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] 2017 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] 2016 r. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
K. w dniu [...] 2016 r. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. (PUP). W dniu [...] 2016 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku z zaliczeniem okresu pracy w Belgii do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej.
W dniu [...] 2016 r. strona złożyła do Wojewódzkiego Urzędu Pracy wymagane dokumenty, w tym oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące swojej sytuacji życiowej podczas pracy za granicą oraz dokumenty od belgijskiego pracodawcy w celu uzyskania urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych przez stronę na terytorium tego państwa.
Dnia [...] 2016 r. organ I instancji wystąpił do belgijskiej instytucji właściwej o wystawienie ww. dokumentu urzędowego i w tym samym dniu wydał postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez zagraniczną instytucję właściwą. W dniu [...] 2016 r. do WUP wpłynął dokument U1, potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w Belgii spełniony od [...] 2014 r. do [...] 2015 r. W związku z powyższym, [...] 2016 r., organ I instancji wydał postanowienie o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania administracyjnego, a następnego dnia poinformował o treści ww. dokumentu i wezwał do uzupełnienia oświadczenia odnośnie do sposobu rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą belgijskim, a także do wypowiedzenia się co do prawidłowości potwierdzonego przez belgijską instytucję okresu pracy w tym państwie. Dnia [...] 2016 r. wpłynęły do WUP: oświadczenie, w którym strona potwierdziła prawidłowość wskazanego okresu zatrudnienia w Belgii, a także oświadczenie, w którym wskazała, że nie zna sposobu rozwiązania umowy o pracę. Wobec powyższego, [...] 2016 r. WUP wystąpił do belgijskiej instytucji właściwej o potwierdzenie sposobu rozwiązania pracy z pracodawcą belgijskim. W dniu [...] 2016 r. do WUP wpłynął dokument U1, w którym w pkt 5.7 belgijska instytucja potwierdziła okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w Belgii spełniony od [...] 2014 r. do [...] 2015 r. Jednocześnie w dokumencie tym wskazano, że nie jest znany sposób rozwiązania umowy o pracę. Dnia [...] 2016 r. WUP poinformował stronę o treści ww. dokumentu i ponownie wezwał do uzupełnienia informacji odnośnie do sposobu rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą belgijskim.
W dniu [...] 2016 r. do WUP wpłynęło oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w którym strona wskazała, że [...] 2015 r. rozwiązała stosunek pracy za wypowiedzeniem. Ponadto w ww. oświadczeniu wskazała, że [...] 2015 r. stosunek pracy z pracodawcą brytyjskim został rozwiązanym przez pracodawcę.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Marszałek Województwa [...] wydał [...] 2016 r. decyzję przyznającą prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...] 2016 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku na okres 275 dni.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którego treści wskazała, że druga umowa została rozwiązana przez pracodawcę w trybie natychmiastowym (z powodu choroby strony), o czym poinformowała w swoim oświadczeniu z [...] 2016 r.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] 2017 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 3, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 73 ust. 4, art. 75 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645, ze zm.); art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 61 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, ze zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1189) w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 oraz art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W rozpatrywanej sprawie okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w PUP rozpoczyna się [...] 2014 r. i kończy [...] 2016 r. Jak wynika z belgijskiego dokumentu U1, w ww. okresie strona była ubezpieczona z tytułu zatrudnienia w Belgii od [...] 2014 r. do [...] 2015 r., tj. przez 371 dni. Oznacza to, że spełniła określony w ww. przepisie warunek pozostawania zatrudnioną lub ubezpieczoną przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako osoba bezrobotna, w związku z czym należało przyznać stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Jednocześnie organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jako osoby bezrobotnej, tj. między [...] 2015 r. a [...] 2016 r., czyli dnia [...] 2015 r. strona rozwiązała stosunek pracy z pracodawcą belgijskim "za wypowiedzeniem ze strony pracownika", co zaświadczyła bezrobotna w swoim oświadczeniu z [...] 2015 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W swoim odwołaniu wskazała nadto, że "druga umowa została rozwiązana przez pracodawcę w trybie natychmiastowym (z powodu [Pani] choroby)", o czym poinformowała w swoim oświadczeniu z [...] 2016 r. Organ zauważył jednak, że belgijska instytucja właściwa nie potwierdziła w dokumencie U1 deklarowanego we wniosku o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresu pracy w tym państwie od [...] 2015 r. do [...] 2015r. O treści ww. dokumentu strona została poinformowana przez WUP pismem z [...] 2016 r. W swoim oświadczeniu z [...] 2016 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wskazała, że "zgadza się z okresami ubezpieczenia podanymi w dokumencie U1 wydanym przez instytucję belgijską". Ponadto organ podkreślił, że w myśl art. 75 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku, wskazany w ustawie okres sześciu miesięcy nie odnosi się do ostatniego zatrudnienia, a jedynie faktu rozwiązania umowy o pracę we wskazanym trybie w ostatnich sześciu miesiącach przed zarejestrowaniem w PUP.
W konsekwencji organ wyjaśnił, że strona została zasadnie objęta okresem 90-dniowej karencji. Biorąc pod uwagę powyższe, a także fakt, że zarejestrowała się w PUP [...] 2016 r., prawo do zasiłku dla bezrobotnych należało przyznać po upływie ww. karencji, tj. od [...] 2016 r.
Dodatkowo organ wskazał, że całkowity okres zatrudnienia strony wynosi więcej niż 20 lat, a zatem, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wysokość zasiłku powinna zostać ustalona na poziomie 120% podstawowej kwoty zasiłku. Nadto w myśl art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, maksymalny okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych powyżej 50. roku życia posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku wynosi 365 dni. Jak wykazano powyżej, strona posiada ponad 20-letni okres uprawniający do zasiłku. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że urodziła się [...] 1964 r., co oznacza, że w dniu nabycia prawa do zasiłku strona miała ukończony 50. rok życia, a zatem należało uznać, że spełnia warunki określone w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b przywołanej powyżej ustawy. W konsekwencji należałoby przyznać prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres nie dłuższy niż 365 dni.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Treść tego przepisu, w ocenie Sądu, nie została określona w sposób w pełni precyzyjny. Po jego lekturze nie do końca wiadomym jest bowiem, czy intencją ustawodawcy było odniesienie się do ostatniej umowy o pracę bezrobotnego, czy też do jakiejkolwiek umowy, do której rozwiązania doszło w zakreślonym 6-miesięcznym terminie. W takiej sytuacji Sąd uznał za konieczne dokonanie wykładni funkcjonalnej tego przepisu, która pozwoli oprzeć się na założeniu racjonalności ustawodawcy, wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego sytemu prawa. W ocenie Sądu I instancji, odkodowanie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w ten sposób, że ustawodawca odnosi się w nim do którejkolwiek z umów, do której rozwiązania doszło w terminie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem bezrobotnego w PUP, stanowiłoby nieuprawnione uproszczenie. Oczywistym bowiem jest, że ww. okres 6 miesięcy jest wystarczająco długi, aby mógł obejmować dwie lub więcej umów o pracę zawieranych przez danego wnioskodawcę. Racjonalny ustawodawca nie mógł zaś z pewnością pozostawić arbitralnemu wyborowi organu administracji tego, którą z rozwiązanych w omawianym terminie umów przyjmie za punkt odniesienia przy rozpoznawaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W ocenie Sądu, dopuszczenie do istnienia takiej dowolności po stronie organu naruszałoby w sposób rażący równowagę stron postępowania administracyjnego, prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego wzmocnienia pozycji organu administracji. To zaś niewątpliwie stanowiłoby sytuację nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa.
Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na cel, jaki przyświecał ustawodawcy, tj. swoiste zachęcenie pracowników do tego, aby szanowali pracę, jak też próba wyeliminowania sytuacji, gdy pracownik rozwiązując z własnej woli umowę o pracę i nie znajdując, czy nie szukając kolejnego zatrudnienia, był jeszcze premiowany dodatkowo przyznawanym prawem do zasiłku dla bezrobotnego. Przepisy badanej ustawy miały bowiem mobilizować bezrobotnych do aktywności zawodowej i przeciwdziałać patologiom takim jak przyznawanie zasiłku dla bezrobotnych osobom, które nie wyrażają żadnej chęci na znalezienie, a nawet na poszukiwanie zatrudnienia. Z całą pewnością nie miały zaś na celu demobilizowania pracowników zainteresowanych zatrudnieniem i poszukujących lepszych warunków pracy.
Przeciwko koncepcji, iż omawiany przepis dotyczy którejkolwiek z umów do której rozwiązania doszłoby w zakreślonym terminie 6 miesięcy przemawia też to, że stałaby ona w sprzeczności z prawem wolności zatrudnienia. Nie sposób zaś zakładać, aby racjonalny ustawodawca chciał ograniczać pracownikom zainteresowanym zatrudnieniem, możliwości szukania nowego zatrudnienia na lepszych warunkach. W takim wypadku pracownik mimo tego, że mógłby zmienić pracę na lepszą, obawiałby się podjęcia takiego kroku w strachu przed tym, że w razie utraty pracy, przez najbliższe 6 miesięcy jego prawo do zasiłku byłoby ograniczone. Taka zaś sytuacja prowadziłaby do wypaczenia idei przeciwdziałania bezrobociu jak też idei równości stron stosunków cywilno-prawnych, tj. stron umów o pracę.
Reasumując, w ocenie Sądu, normę art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należy rozumieć w ten sposób, iż punktem odniesienia (a przez to przedmiotem badania) organu przyznającego prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jest tryb rozwiązania ostatniej umowy o pracę w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd uznał, że organ nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi zbadania sposobu rozwiązania ze skarżącą w dniu [...] 2015 r. umowy o pracę. Mimo tego, iż strona dostarczyła w dniu [...] 2016 r. (a więc przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej) do organu dokument wypowiedzenia powyższej umowy, organ nie odniósł się wcale do tego dowodu, poprzestając jedynie na nawiązaniu do treści dokumentu U1. W ocenie Sądu, takie zaniechanie organu, pozostawało w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 7 i 8 k.p.a. Dostarczony przez stronę dowód w postaci dokumentu wypowiedzenia jej umowy o pracę jest równoważny innym dowodom z dokumentów. Organ winien więc zbadać ten dowód na równi z innymi. Nie czyniąc tego sprawił zaś, iż na obecnym etapie postępowania nie jest wiadomym, czy ustalił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie wydane w sprawie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). Udzielając organom niezbędnych wskazówek Sąd zwrócił uwagę, by uwzględniając wykładnię normy art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dokonaną w niniejszym uzasadnieniu, w ramach ustaleń stanu faktycznego zbadały m.in. dowód w postaci dokumentu wypowiedzenia stronie umowy o pracę przez firmę [...] w dniu [...] 2015 r.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że norma prawna wyrażona w tym przepisie odnosi się wyłącznie do ostatniej umowy o pracę bezrobotnego, a nie do każdej umowy, do której rozwiązania za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron doszło w okresie 6 miesięcy przed rejestracją bezrobotnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy faktycznym powodem uchylenia decyzji organów obu instancji było przyjęcie przez Sąd odmiennej wykładni prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez bezpodstawne uznanie, że organy obu instancji nie ustaliły sposobu zakończenia przez skarżącą stosunku pracy w dniu [...] 2015 r. i że to nieustalenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy organ dokonał niezbędnych ustaleń co do każdej z umów, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a obowiązek zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynikał z niebudzącego żadnych wątpliwości sposobu rozwiązania przez skarżącą stosunku pracy w dniu [...] 2015 r.;
4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewystarczające omówienie w treści uzasadnienia wyroku przesłanek uzasadniających na gruncie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odstąpienie przez Sąd od wykładni językowej na rzecz wykładni funkcjonalnej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego skarga kasacyjna zasadnie wiąże z dokonaniem przez Sąd błędnej wykładni przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wyprowadzając wniosek, że przepis ten odnosić należy do każdej umowy, do której rozwiązania za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron doszło na przestrzeni 6 miesięcy poprzedzających rejestrację bezrobotnego.
Przychylając się do argumentacji skargi kasacyjnej podyktowanej temu zarzutowi należy zaznaczyć, że art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w swym brzmieniu jest jednoznaczny. Przyjmuje bowiem, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który "w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem, albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy Kodeks pracy". W takim przypadku, zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, zasiłek będzie przysługiwał dopiero po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy.
Przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w sposób jednoznaczny przyjmuje, że skutek w postaci karencji w uzyskaniu uprawnienia do zasiłku jest związany z wypowiedzeniem stosunku pracy lub stosunku służbowego przez pracownika, jaki miał miejsce "w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem", a więc nie musi to być ostatnie miejsce pracy. Brzmienie tego przepisu stanowi wyraz przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania opartego na konsekwencji rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracownika, gdy dokonując świadomego wyboru drogi zawodowej, korzystając z przywołanej przez Sąd I instancji swobody zatrudnienia, występuje on z inicjatywą rozwiązania umowy o pracę. Tego typu dobrowolne działanie pracownika jest przez ustawodawcę negatywnie oceniane, gdyż pracownik w ten sposób dobrowolny pozbawia się źródeł zarobkowania. Bez znaczenia pozostaje przy tym nawiązanie kolejnych stosunków zatrudnienia i sposób ich rozwiązania w przyjętym do oceny 6-miesięcznym okresie. W doktrynie poddaje się w wątpliwość zasadność przyjęcia takiego rozwiązania, które - jak podkreślono - stanowi nieuzasadnioną restrykcję dotykającą ofiarę bezrobocia przymusowego. (patrz: Z. Góral, Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Komentarz. Warszawa, 2016, s. 848) Tym niemniej, wobec klarownej intencji ustawodawcy wyrażonej w analizowanym art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, brak jest możliwości przyjęcia, by w zakresie rozstrzygania o prawie do zasiłku analizie poddawany był jedynie ostatni sposób rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego. Takie podejście, choć "słusznościowe", podyktowane wartościami wyższymi, na które powołał się Sąd I instancji, stanowi nieuprawnioną interpretację omawianego przepisu, która godzi w istotę przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna bowiem prowadzić do stwierdzenia, że dla odmowy przyznania prawa do zasiłku w pierwszych 90 dniach po zarejestrowaniu bezrobotnego wystarczające jest, aby w sześciomiesięcznym terminie poprzedzającym rejestrację doszło do rozwiązania jakiegokolwiek stosunku pracy, bądź stosunku służbowego z inicjatywy pracownika.
Zasadność podniesionego zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego pozbawia słuszności wyprowadzonej przez Sąd I instancji wadliwości prowadzonego przez organy postępowania w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Stwierdzić zatem trzeba, że ustalenie w toku postępowania administracyjnego, iż w okresie 6-miesięcznym poprzedzającym zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy, strona rozwiązała stosunek pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, skutkować powinno przyjęciem, że prawo do zasiłku przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy.
W rozpoznawanej sprawie potwierdzenie, że w okresie od [...] 2015 r. do [...] 2016 r. strona skutecznie wypowiedziała umowę o pracę, stanowiło wystarczającą przesłankę dla uznania, iż uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych mogło przysługiwać stronie po okresie wskazanym w art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Bez prawnego znaczenia pozostawały więc okoliczności, w jakich rozwiązane zostały inne umowy, w tym umowa o pracę z firmą [...]. Z tego też względu należało uznać za uzasadnione zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Powyższe świadczy o braku podstaw do uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organ analizy dokumentów celem ustalenia podstaw wypowiedzenia umowy o pracę z firmą [...] w dniu [...] 2015 r. Te bowiem okoliczności, wobec innych niekwestionowanych w sprawie ustaleń, nie mogły w żaden sposób wpłynąć na treść rozstrzygnięcia opartego na art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wykazywane zatem przez Sąd wadliwości nie wskazują na naruszenie przepisów postępowania, które mogły doprowadzić do konieczności uchylenia wydanych w sprawie decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a. uznając w tym zakresie za trafne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, a w szczególności zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Argumenty przywołane dla uzasadnienia powyższego zarzutu oraz analiza akt sprawy pozwoliły zaś Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uznać, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności sprawy, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło