II FZ 675/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 427/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lipiec 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 427/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") odrzucił skargę i oddalił wniosek E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lipiec 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia WSA wynika, że skargę w sprawie złożył w imieniu Spółki adwokat W. G. Do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo, jak również, dokument określający obowiązujące w spółce zasady jej reprezentacji. Z uwagi na powyższe, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 23 kwietnia 2018 r., pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. WSA wezwał podpisanego pod skargą adwokata do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez: 1) złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, 2) złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji Spółki lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS). Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie była awizowana w dniach 30 kwietnia 2018 r. i 8 maja 2018 r., a w dniu 15 maja 2018 r. została wydana podpisanemu pod skargą adwokatowi. Braki formalne skargi zostały uzupełnione w dniu 22 maja 2018 r. Odrzucając skargę WSA stwierdził, że przesyłka sądowa zawierająca wezwanie WSA, skierowana na adres kancelarii pełnomocnika Spółki, została awizowana w dniach: 30 kwietnia 2018 r. i 8 maja 2018 r. Przy czym, skutek jej doręczenia należało liczyć nie od daty faktycznego odbioru tego pisma z placówki pocztowej (co nastąpiło w dniu 15 maja 2018 r.), lecz z upływem czternastu dni licząc od daty pozostawienia pierwszego awizo. Nie ulega wątpliwości, że wymóg dwukrotnego awizowania omawianej przesyłki sądowej, został spełniony. Przyjąć zatem należało, że skutek doręczenia wedle powyższych reguł, nastąpił w dniu 14 maja 2018 r., a nie w dniu 15 maja 2018 r. kiedy to placówka pocztowa wydała przesyłkę sądową podpisanemu pod skargą pełnomocnikowi. Wobec tego należało przyjąć, że wymagany przez ustawę siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi rozpoczął swój bieg w dniu 15 maja 2018 r. i upływał z dniem 21 maja 2018 r. (poniedziałek). Konsekwencją powyższego było stwierdzenie, że uzupełnienie braków formalnych skargi w dniu 22 maja 2018 r. nastąpiło już po terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie: - art. 73 § 1, art. 73 § 2 i art. 73 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że odbiór awizowanej przesyłki w terminie wynikającym z pouczenia znajdującego się na powtórnym zawiadomieniu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a. sporządzonym przez podmiot profesjonalny zajmujący się świadczeniem usług pocztowych (Poczta Polska S.A.), a następnie nadanie w terminie 7 dni od dnia tego odbioru, zgodnie z wyznaczonym przez WSA terminem, w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. przesyłki zwrotnej do WSA, skutkuje uznaniem, ze nadanie przesyłki zwrotnej nastąpiło po terminie; - art. art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że złożona w niniejszej sprawie skarga obarczona jest brakiem formalnym polegającym na niezłożeniu do akt sprawy pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi, w sytuacji, w której w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki także przed sądami administracyjnymi, a zatem nie zachodziła w niniejszej sprawie podstawa do zastosowania powołanej regulacji bowiem brak było przeszkód do nadania skardze prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. Mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., WSA zasadnie przyjął, że doręczenie nastąpiło dnia 14 maja 2018 r. (pierwsze awizo z dnia 30 kwietnia 2018 r. r., drugie z dnia 8 maja 2018 r.). Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku skargi upłynął więc w dniu 21 maja 2018 r., natomiast uzupełnienie braku w dniu 22 maja 2018 r. było bez wątpienia czynnością dokonaną po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że okoliczność, iż adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu według wskazanego powyżej art. 73 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, że wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a. niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy skargi. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania czy skargi nastąpiło bez winy strony. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.