VIII SA/Wa 67/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-21

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy może zawierać przepisy wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także przepisy powielające lub modyfikujące przepisy ustawowe?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej Regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że niektóre jej zapisy naruszają prawo. Naruszenia te miały charakter istotny, ponieważ dotyczyły przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego, nieuprawnionej modyfikacji przepisów ustawowych oraz naruszenia zasady proporcjonalności i prawa własności. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego mogą regulować jedynie sprawy przekazane do ich unormowania w przepisie upoważniającym i nie mogą powtarzać ani modyfikować przepisów ustawowych.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Sieciechów w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i nieuprawnioną ingerencję w kompetencje ustawodawcy. Zarzuty dotyczyły m.in. obowiązku uprzątnięcia chodników, zasad mycia pojazdów poza myjniami oraz braku regulacji dotyczących deratyzacji i nadzoru nad realizacją obowiązków. Rada Gminy częściowo uznała zarzuty za zasadne, proponując poprawki do regulaminu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na skutek skargi Prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3, § 4, § 13 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy Sieciechów z dnia 17 czerwca 2016 r. nr XIX/95/16 w przedmiocie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Sieciechów stwierdza nieważność § 3, § 4, § 13 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały. Rada Gminy S. (dalej także jako "Rada" lub "organ") działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz.U. 2016 r., poz. 446, dalej jako "u.s.g.") oraz art. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 250 ze zm., dalej jako "u.c.p.g."), podjęła uchwałę nr [...] z [...] czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S.. Pismem z 29 grudnia 2017 r. (zmodyfikowanym dnia 31 stycznia 2018 r.) Prokurator Rejonowy w K. (dalej jako "Prokurator" lub "skarżący") zaskarżył ww. uchwałę. Autor skargi zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 4 ust 1 i 2 pkt 1 lit. b oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. 97.78.483 ze zm.) w zw. z § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. 2016, poz. 283), polegające na przekroczeniu zakresu ustawowego upoważnienia i bezpodstawnym rozszerzeniu obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń nie tylko z części nieruchomości służących do użytku publicznego, ale również z chodników położonych przy granicy nieruchomości, co ponadto z uwagi na wadliwą redakcję przepisu i użycie słowa "w tym" czyni go niejasnym, jak też stanowi jednocześnie nieuprawnioną ingerencję w kompetencje ustawodawcy, gdyż kwestia uprzątnięcia chodników położonych wzdłuż nieruchomości została częściowo odmiennie uregulowana w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.; 2) art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. w zw. z art. 7 i 94 oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", polegające na niewypełnieniu całości zakresu ustawowego upoważnienia dotyczącego określenia zasad utrzymania czystości oraz porządku podczas mycia pojazdów poza myjniami i ograniczenie regulacji wyłącznie do określenia zasad mycia pojazdów jedynie na własnej nieruchomości użytkownika pojazdu, przy jednoczesnym przekroczeniu granic ustawowego upoważnienia i nieuprawnionej ingerencji w określone przepisami art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 kodeksu cywilnego prawo własności, poprzez uzależnienie możliwości umycia pojazdu poza myjnią wyłącznie do wypadku wykonywania tego na obszarze własnej nieruchomości i pod warunkiem wykonania czynności w miejscu o utwardzonym podłożu oraz odprowadzenia powstałych ścieków do kanalizacji sanitarnej lub w przypadku jej braku do szczelnego zbiornika odpływowego, co sprzecznie z wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności wyklucza możliwość umycia przez właściciela pojazdu wodą na trawniku, jak też wyłącza możliwość udostępnienia terenu własnej nieruchomości innym osobom w celu umycia samochodu; 3) art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, a także w zw. z § 119 ust. 1 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez niewypełnienie całości zakresu ustawowego upoważnienia na skutek niezamieszczenia w treści Regulaminu postanowień dotyczących "wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania"; 4) art. 4 ust. 2 oraz art. 9u i 9v u.c.p.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", polegające na przekroczeniu zakresu ustawowego upoważnienia i bezpodstawnym uregulowaniu w § 13 kwestii sprawowania nadzoru nad realizacją obowiązków wynikających z regulaminu, dopuszczając się tym samym jednocześnie nieuprawnionej ingerencji w kompetencje ustawodawcy, gdyż kwestia ta została częściowo odmiennie uregulowana w art. 9u i 9v u.c.p.g. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenia nieważności jedynie tych postanowień "Regulaminu", które naruszają prawo, a nie uchylanie całej uchwały. Odnośnie zarzutu z pkt 1 skargi Prokuratora, Rada uznała go za zasadny, gdyż sprawę uprzątania chodników z błota, śniegu i lodu oraz innych nieczystości reguluje ustawa, zatem zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej w tej sprawie w "Regulaminie" winno być jedynie odesłanie do ustawy. Jednocześnie wyjaśniła, iż umieszczając zapis § 3 Rada miała na uwadze, aby treść regulaminu całościowo regulowała ten zakres obowiązków, gdyż odsyłanie do innych aktów prawnych utrudnia korzystanie z regulaminu dla przeciętnego obywatela. Odnośnie zarzutu z pkt 2, organ wskazał, iż postanowienia "regulaminu" nie naruszają przepisów dotyczących ochrony prawa własności i nie ingerują nadmiernie i nieproporcjonalnie w zakres tego prawa. Podniósł, iż w żadnym postanowieniu tego "regulaminu" nie ma mowy, że mycie pojazdu na terenie własnej posesji może odbywać się tylko przez właściciela posesji. Właściciel w ramach prawa własności może udostępniać swoją nieruchomość do mycia pojazdu także przez inne osoby i żaden zakaz w tym zakresie nie został wprowadzony. Zdaniem Rady, nie do przyjęcia jest stanowisko skarżącego, że mycie pojazdów dopuszczalne jest na trawniku. Analizując cel w jakim "Regulamin" został przyjęty, organ podkreślił, że oprócz dbałości o otrzymanie czystości i porządku, drugim celem, może nawet ważniejszym, jest ochrona przyrody. Dlatego postanowienia zawarte w tym zakresie w "Regulaminie" winny być interpretowane w całości systemu prawnego, a nie tylko w kontekście jednej ustawy. Odnośnie zarzutu z pkt 3 i 4 skargi, Rada wskazała, że brak jest postanowień dotyczących wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia, gdyż na terenie gminy nie występują takie obszary. Brak jest bowiem składowisk odpadów, grzebalni padłych zwierząt itp. Z kolei § 13 "Regulaminu" zawiera powtórzenie zapisów ustawowych i w tej części regulamin winien być poprawiony poprzez usunięcie jego treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji, czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 4 ust. 1 u.c.p.g. Przepis ten upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ww. ustawy. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych, odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych i, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych urządzeń; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów; 5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w wymienionym art. 4 ust. 2 u.c.p.g., mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12). Art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, jak również nie pozwala na podejmowanie regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 ww. ustawy elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (vide wyrok NSA z dnia 9 września 2014 r. w sprawie II OSK 654/14; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie II OSK 2012/12; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie II SA/Gl 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r. w sprawie IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie II SA/Sz 238/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie wypada wskazać na regulację rozporządzenia Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908, dalej jako "rozporządzenie RM w sprawie zasad techniki prawodawczej"), zgodnie z którą w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w związku z § 143 tegoż rozporządzenia), przy czym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej (§ 118 w związku z § 143 tegoż rozporządzenia). Jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez rzeczony akt jest niedopuszczalna i jest uznawana w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa powodujące nieważność aktu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie IV SA/Po 431/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie IV SA/Po 746/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r. w sprawie II SA/Łd 515/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie stanowi bowiem prawo miejscowe, które powinno zawierać treści normatywne, a nie powtórzenia norm zawartych w innych przepisach. Postanowienia regulaminu mają jedynie uszczegóławiać regulacje ustawowe, w szczególności zawartych w ustawie upoważniającej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że niektóre zapisy Załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. W § 3 ust. 1 Regulaminu nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania śniegu, błota, lodu oraz innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, w tym z chodników położonych przy granicy nieruchomości poprzez ich odgarnięcie w miejsce niepowodujące zakłóceń oraz ograniczeń w ruchu pieszych i pojazdów. Należy wyjaśnić, że upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. ogranicza się jedynie do określenia obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Należy zgodzić się ze skarżącym, co również uczynił organ, iż w zaskarżonym przepisie § 3 ust. 1 Rada dokonała nieuprawnionego rozszerzenia wskazanego obowiązku również na chodniki położone przy granicy nieruchomości, wykraczając w powyższym zakresie poza kompetencje przyznane jej na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. Należy zauważyć, iż zapis ten nie tylko wykracza poza granice delegacji ustawowej, ale także częściowego powielenia i nieuprawnionej modyfikacji zapisów art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., który to przepis zawiera definicję chodnika oraz reguluje obowiązki właściciela nieruchomości dotyczące uprzątnięcia chodnika położonego wzdłuż nieruchomości, przewidując jednocześnie w pewnych sytuacjach zwolnienie od tych obowiązków. Tymczasem regulamin takiego zwolnienia z obowiązku nie przewiduje. Zaskarżony § 4 ust. 1 Regulaminu stanowi, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się na własnej nieruchomości pod warunkiem, że: a) powstające ścieki zostaną odprowadzone do kanalizacji sanitarnej lub w przypadku jej braku do szczelnego zbiornika bezodpływowego, b) czynność ta zostanie dokonana w miejscach o utwardzonym podłożu oraz przy użyciu środków ulegających biodegradacji. Z kolei ust. 2 § 4 Regulaminu stanowi, że naprawy pojazdów mechanicznych poza warsztatami naprawczymi mogą odbywać się wyłącznie w miejscach, w których prace związane z naprawą pojazdów nie będą uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości oraz pod warunkiem, że nie będą powodowały zanieczyszczenia wód i gleby. Powstałe odpady powinny być gromadzone i usuwane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Cytowany § 4 Regulaminu ma niewątpliwie służyć wypełnieniu szczegółowego upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. dotyczącego określenia w regulaminie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Sąd zgodził się ze skarżącym, że Rada może określić w regulaminie tylko takie obowiązki właścicieli nieruchomości, które służą do osiągnięcia celu jakim jest ochrona ludzi i środowiska przed zagrożeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek mycia pojazdów. Obowiązki te muszą pozostawać jednak w odpowiedniej proporcji do założonego celu i nie mogą pozostawać w sprzeczności z innymi prawami, w szczególności o randze konstytucyjnej. Tymczasem ograniczając możliwość mycia pojazdów wyłącznie do terenu własnej nieruchomości i nakładając ponadto na właściciela nieruchomości dodatkowe ograniczenia uniemożliwiające umycie pojazdu wodą na trawie, podczas uchwalania regulaminu naruszono nie tyko wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 roku, sygn. IV Sa/Po 54/16), ale również wynikające z art. 140 kc prawo właściciela do rozporządzania własną rzeczą oraz art. 63 ust. 3 Konstytucji, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W związku z tym zaskarżony § 4 regulaminu nie może się ostać w obrocie prawnym, jako wprowadzający nieuzasadnione, nieproporcjonalne ograniczenia prawa własności nieruchomości niesłużących do użytku publicznego, tj. głównie nieruchomości prywatnych. W myśl § 13 Regulaminu nadzór nad realizacją obowiązków wynikających z Regulaminu sprawuje Wójt Gminy, który może zwrócić się do właściwego miejscowego komendanta Policji o pomoc w przeprowadzaniu odpowiednich czynności kontrolnych. W ocenie Sądu powyższe unormowanie stanowi naruszenie art. 4 ust. 2 oraz art. 9 u i art. 9v u.c.p.g. Prawidłowym jest stanowisko skarżącego, iż z brzmienia art. 4 u.c.p.g. wynika, że katalog spraw przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze regulaminu ma charakter zamknięty, co oznacza, że organy stanowiące gmin nie mogą stosować wykładni rozszerzającej prowadzącej do określania w regulaminach czystości i porządku kwestii, które nie mieszczą się w zakresie ściśle wymienionych zagadnień. Z przepisu art. 4 u.c.p.g. wynika brak delegacji ustawowej do zamieszczenia w regulaminie zapisów dotyczących sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem obowiązków wynikających z regulaminu. Zagadnienia kontroli i przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a konsekwencji również wydanych na jej podstawie aktów prawa miejscowego, zostały uregulowane w ustawie upoważniającej tj. art. 9u i 9v u.c.p.g., który nie pozostawił w tym zakresie miejsca dla regulacji lokalnych. Kwestionowany przepis § 13 Regulaminu stanowi zatem częściowe powielenie w tym zakresie zapisów ustawowych, z ich niedopuszczalną modyfikacją. Konkludując stwierdzić należy, że wymienione wyżej naruszenia prawa mają charakter istotny, co skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonych zapisów uchwały z obrotu prawnego. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło