IV SA/Wa 3068/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-21

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Aleksandra Westra, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wbrew zapisom studium gminy przeznacza teren pod cele rolne, podczas gdy studium przewidywało możliwość zabudowy mieszkaniowej, narusza prawo i powinna zostać stwierdzona nieważność w części dotyczącej tego terenu?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wbrew zapisom studium gminy przeznacza teren pod cele rolne, podczas gdy studium przewidywało możliwość zabudowy mieszkaniowej, narusza art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Naruszenie to stanowi istotne naruszenie zasad i trybu sporządzenia planu, co skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w części dotyczącej tego terenu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka działki ewidencyjnej nr [...] we wsi S., zaskarżyła uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła, że plan ten, przeznaczając jej działkę pod cele rolne (symbol R), jest sprzeczny ze studium gminy z 2006 r., które przewidywało dla tego terenu zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (symbol MN4). Skarżąca podniosła, że narusza to jej prawo własności i zasady sporządzania planu miejscowego. Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 38 zaskarżonej uchwały wraz z odpowiadającym mu załącznikiem graficznym planu, w odniesieniu do działki ew. nr [...] położonej we wsi S. Gmina S. Zasądził od Gminy S. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 38 zaskarżonej uchwały wraz z odpowiadającym mu załącznikiem graficznym planu, w odniesieniu do działki ew. nr [...] położonej we wsi S. Gmina S.; 2. zasądza od Gminy S. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest następujący: Rada Gminy [...] podjęła w dniu [...] czerwca 2011 r. uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] poz. [...]. Pismem z dnia 12 sierpnia 2017 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 7.09.2017 r., skarżąca jako właścicielka działki nr ewidencyjnej [...] położonej we wsi [...], na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, złożyła do Rady Gminy [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że przy podjęciu uchwały z dnia [...].06.2011 r. doszło do naruszenia art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 2, 7, 20 oraz art. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem ustalenia uchwalonego planu stoją w sprzeczności z zapisami Studium Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].06.2006 r. Wskazano, że nieruchomość [...] została w studium przeznaczona w strukturze funkcjonalnej "MN4 zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna ekstensywna, wolnostojąca, o określonych parametrach, min. powierzchnia nowotworzonej działki 3000 m2 / dom, z dopuszczeniem realizacji zabudowy zagrodowej, usług lokalnej obsługi mieszkańców oraz urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej", podczas gdy zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej działki został przewidziany z przeznaczeniem "R — strefa terenów rolniczych w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych", co stanowi wprost o rażącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa. Wskazano, że przyjęty plan uniemożliwia zabudowę nieruchomości, ograniczając tym samym prawo własności właścicielki, a pomiędzy datą przyjęcia Studium, a uchwaleniem obowiązującego planu nie zaszły jakiekolwiek okoliczności prawne, bądź faktyczne uzasadniające tak drastyczną ingerencję w prawo własności. Pismo z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zostało przez Radę Gminy przekazane w dniu 20.09.2017 r. do Wójta Gminy celem zajęcia stanowiska, o czym Skarżąca została zawiadomiona w dniu 20.09.2017 r. Następnie Skarżąca listownie za pośrednictwem organu (data wpływu do organu 23.10.2017r.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w części w jakiej plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej przeznaczenie rolne (R), co jest niezgodne z przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która została zaliczona w przytoczonej powyżej uchwale do kategorii MN4 zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna ekstensywna, wolnostojąca, o określonych parametrach, min. powierzchnia nowotworzonej działki 3000 m2 / dom z dopuszczeniem realizacji zabudowy zagrodowej, usług lokalnej obsługi mieszkańców oraz urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zaskarżonej uchwale zarzuciła: a) naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie przez Radę Gminy [...] planu zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia stoją w sprzeczności z zapisami będącego podstawą sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., czego potwierdzeniem jest fakt, iż nieruchomość w postaci działki nr [...] położona w miejscowości [...] stanowiąca własność Skarżącej, została przewidziana w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w strukturze funkcjonalnej "MN4 zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna ekstensywna, wolnostojąca, o określonych parametrach, min. powierzchnia nowotworzonej działki 3000 m2 / dom, z dopuszczaniem realizacji zabudowy zagrodowej, usług lokalnej obsługi mieszkańców oraz urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej", podczas gdy zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej działki stanowiącej własność Skarżącej został przewidziany z przeznaczeniem "R — strefa terenów rolniczych w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych", co stanowi wprost o rażącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa, b) naruszenie art. 2, 7, 20 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa, polegające na uprzednim przyjęciu przez Radę Gminy [...] zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], które przewidywało wprost możliwość zabudowy przedmiotowej działki, podczas gdy późniejsze ustalenia przyjętego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób znaczący ograniczały prawo własności Skarżącej, gdyż w istocie całkowicie wykluczały możliwość przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości na cele budowlane, ograniczając możliwość wykorzystania nieruchomości wyłącznie w celach rolnym pomimo, iż pomiędzy przyjęciem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a uchwaleniem obowiązującego w dacie składania skargi planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], nie zaszły jakiekolwiek okoliczności prawne, bądź faktyczne uzasadniające tak drastyczną ingerencję w prawo własności Skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że Uchwała Nr [...] była kontrolowana przez Wojewodę i wielokrotnie skarżona. W dniu 10 lipca 2012 r. WSA w Warszawie wydał wyrok w sprawie IV SA/Wa 96/12 ze skargi Wojewody [...], w którym stwierdził nieważność różnych ustaleń planu miejscowego. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r. NSA oddalił skargę kasacyjną Gminy [...]. Powołano, że skarga wniesiona przez Wojewodę zaskarżonej uchwale zarzucała m.in. naruszenie art 9 ust 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p., przez brak zgodności ustaleń planu miejscowego (uchwały Nr [...]) z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], w odniesieniu do wskazanych na rysunku planu miejscowego terenów rolniczych, które w studium wyznaczone zostały pod zabudowę, i Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał, w części dotyczącej ustaleń: -§ 6pkt 17; §10 ust. 3 pkt 5; § 10 ust 6 pkt 3; § 11; § 17pkt 2 lit. e; § 18 pkt 2 lit. e; § 19 pkt 2 lit. e; § 21 pkt 2 lit a; § 22 pkt 2 lit. a; § 29 pkt 4 lit. f; § 30 pkt 4 lit. f; § 30pkt 4 lit. h; § 38 pkt 2 lit. a; § 38 pkt 1I2 lit. b oraz § 39 pkt 3; -§33 uchwały oraz rysunku planu miejscowego - w zakresie terenu oznaczonego symbolem U2/ZPa; -§36 uchwały oraz rysunku planu miejscowego w zakresie terenu oznaczonego symbolem U2/U1, rysunku planu stanowiącym załącznik do uchwały w zakresie terenów rolniczych (R), które w studium zostały przeznaczone pod zabudowę (tereny te zostały wskazane w formie graficznej na rysunku planu miejscowego zmniejszonego do formatu A3). W ocenie organu pkt. 9 tej skargi dotyczył tej samej materii prawnej, której dotyczy pkt. a skargi. Wskazano, że Wojewoda nie zaznaczył na rysunku obszarów oznaczonych w Studium MN4. WSA potwierdził zasadność zarzutów Wojewody i nie dołączył dodatkowych obszarów. Natomiast wyrokiem stwierdził m.in. nieważność załącznika graficznego zaskarżonej uchwały odnośnie terenu oznaczonego symbolem R w części dla której w uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] określono kierunki rozwoju oznaczone symbolem [...][...][...][...][...]. Powołano, że Skarżąca nie wykazała w jaki sposób naruszono jej interes prawny lub uprawnienia, zaskarżonymi przez nią ustaleniami planu miejscowego. Nieruchomość została zakupiona przez Skarżącą jako teren rolny o symbolu planistycznym R bez prawa zabudowy i nadal jest to teren rolny bez prawa zabudowy o symbolu planistycznym R. Możliwe było i nadal jest prowadzenie na niej działalności rolniczej. Powołano, że działka znajduje się w sąsiedztwie terenu leśnego [...] Parku Narodowego, co utrudnia zagospodarowanie działki z uwagi na prowadzoną na terenie Parku ochronę wartości przyrodniczych o znaczeniu ponadlokalnym. Działka Skarżącej powstała w wyniku podziału gospodarstwa rolnego, jej wielkość jest znacznie mniejsza niż wielkość działek opisanych w Studium dla tego obszaru struktury funkcjonalnej (min.3000 m2), a dojazd do niej ma 400 m i prowadzi także przez tereny rolne bez prawa zabudowy. Wskazano, że sam fakt przeznaczenia w Studium w obszarze struktury funkcjonalnej MN4 nie oznacza, że działka będzie miała w ściśle określonym czasie przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową. Powołano, że nie ma racjonalnego i ekonomicznego uzasadnienia dla tworzenia Studium dla całego obszaru gminy i jednocześnie tworzenia cyfrowej wersji planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei stosownie do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Rozpoznając niniejszą skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, co skutkowało stwierdzeniem nieważności w tej części zaskarżonego planu tj. § 38 zaskarżonej uchwały wraz z odpowiadającym mu załącznikiem graficznym planu w odniesieniu do działki ew. nr [...] położonej we wsi [...] Gmina [...]. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Według tego przepisu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę z zakresu administracji publicznej ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone takim aktem, przy czym zaskarżenie uchwały do sądu musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z ust. 2 ww. art. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny. Zaskarżona uchwała została podjęta w 2011 r., a więc z mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7.04.2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017.934) w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed zmian z dnia [...].06.2017 r. Zgodnie z ust. 4 art. 52 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwym organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Skarżąca pismem nadanym w dniu 7.09.2017 r. w placówce pocztowej wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jej pismo zostało przez Radę Gminy przekazane Wójtowi Gminy w dniu 20.09.2017 r. celem zajęcia stanowiska. Skarżąca została o powyższym powiadomiona w dniu 20.09.2017 r. Pismo Rady Gminy zostało Skarżącej przesłane tylko do wiadomości, nie było do niej skierowane, nie zawierało żadnej merytorycznej odpowiedzi na zarzuty Skarżącej. W tej sytuacji uznać należy, że w istocie organ nie udzielił Skarżącej odpowiedzi na jej wezwanie. Z powyższego wynika, że właściwie został wyczerpany tryb, a Skarżąca wnosząc skargę drogą pocztową, która wpłynęła do organu w dniu 23.10.2017 r., dochowała sześćdziesięciodniowego terminu. Sąd dokonując oceny dopuszczalności złożonej skargi podkreśla, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację (naruszenie interesu prawnego). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że Skarżąca niewątpliwie posiada interes prawny jako właściciel działki [...] (wykazane załączonym do akt odpisem księgi wieczystej) leżącej w obszarze kwestionowanego planu. Regulacje planu odnoszą się do wskazanej działki w ten sposób, że ustanawiają dla działki przeznaczenie "R – strefa terenów rolniczych w gospodarstwach rolnych, budowlanych i ogrodniczych", ograniczając sposób wykonywania prawa własności poprzez uniemożliwienie wykorzystania działki pod zabudowę mieszkaniową, która była dopuszczalna zgodnie z ustaleniami Studium z 2006 r. obowiązującego dla tego terenu. Ograniczenie to stanowi naruszenie interesu prawnego, które następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA z 19 czerwca 2009r., sygn. akt II OSK 205/09). W rozpatrywanej sprawie Skarżąca została ograniczona w sposobie korzystania ze swojej własności. W ocenie Sądu Skarżąca niewątpliwie posiada interes prawny, który został naruszony zakwestionowanym przepisem planu. W tym miejscu wskazać należy, że wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r. WSA w Warszawie, w sprawie IV SA/Wa 96/12, po rozpoznaniu skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z [...].06.2011 r. stwierdził nieważność § 10 ust. 3 pkt. 5, § 10 ust. 6 pkt. 3, § 11 ust. 1 pkt. 1, 4, 5, 9, § 17 pkt. 2 lit. e, § 21 pkt. 2 lit. a, § 22 pkt. 2 lit. a, § 29 pkt. 4 lit. b i f, § 30 pkt. 4 lit. b, f, h, § 39 pkt. 3 zdanie pierwsze zaskarżonej uchwały, § 33 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/ZPa, § 36 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/U1, i załącznika graficznego odnośnie terenu oznaczonego symbolem R w części, w której w uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...].06.2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] określono kierunki rozwoju oznaczone symbolem MN1, MN2, MN3, U, UP. Skarga kasacyjna Gminy [...] została oddalona przez NSA. Analiza przytoczonego rozstrzygnięcia wskazuje, że przedmiotem orzekania w sprawie IV SA/Wa 96/12 nie było przeznaczenie terenu "R – strefa terenów rolniczych w gospodarstwach rolnych, budowlanych i ogrodniczych" w skarżonym planie w części, w której w uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...].06.2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] określono kierunki rozwoju oznaczone symbolem MN4, a więc dopuszczalne jest procedowanie w tej sprawie. Wskazać należy, iż na mocy przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. obowiązujących przy uchwalaniu kwestionowanego planu, organom gminy przysługiwało prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności lub użytkowania wieczystego (tzw. władztwo planistyczne gminy). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Powyższe oznacza, że zapisy planu determinują sytuację właściciela (lub użytkownika wieczystego) nieruchomości między innymi w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego wykorzystania, czy też ewentualnego podziału nieruchomości w związku ze zniesieniem współwłasności. Dopuszczalna jest więc ingerencja gminy w prawo własności przysługujące innym podmiotom w celu ustalenia przeznaczenia i zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze, jednak uprawnienie to podlegać będzie różnym obostrzeniom z uwagi przede wszystkim na konstytucyjny charakter ochrony tego prawa (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych w przepisach celów dla osiągnięcia, których ustanawia się określone ograniczenia. Wprowadzenie, zatem ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby były one wprowadzane dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Gmina w tym zakresie, dysponując zespołem uprawnień, doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie może jednak wykonywać ich dowolnie, jak również nadużywać ich. Prawnie wadliwymi będę, bowiem nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. II OSK 456/04). Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Wynikiem tej ustawowej zasady sporządzania planu miejscowego był obowiązek rady gminy dokonywania przed uchwaleniem planu miejscowego stwierdzenia jego zgodności z ustaleniami studium - w myśl art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o treści obowiązującej przed dniem 21 października 2010 r. mającej zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 130, poz. 871). Z treści załącznika graficznego do uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wynika, że działka Skarżącej o nr ew. [...] położona była na terenie wyznaczonym w studium jako obszary struktury funkcjonalnej mieszkaniowe jednorodzinne ekstensywne oznaczone symbolem MN4: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wolnostojąca, maksymalna wysokość zabudowy – 2,5 kondygnacji / 2 kondygnacje naziemne + poddasze użytkowe/ lub max. 12 m do górnej, najwyższej krawędzi dachu, minimalna powierzchnia biologicznie czynna działki – 80 %, minimalna powierzchnia działki – 3000 m2/dom, przeznaczenie dopuszczalne w obszarze: zabudowa zagrodowa, usługi lokalnej obsługi mieszkańców oraz urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej. W Studium wskazano również, że na terenach zabudowy mieszkaniowej MN1-4 dla uzyskania normatywu powierzchni działek zgodnego ze studium działki mniejsze należy łączyć z sąsiednimi; dopuszczono odstępstwo od ustalonych norm wielkości dla działek wydzielonych przed uchwaleniem studium pod warunkiem ich zabudowy budynkiem w zabudowie bliźniaczej / ½ budynku bliźniaczego. Natomiast w zaskarżonej uchwale określono przeznaczenie podstawowe jako tereny rolnicze w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych oznaczone symbolem R (§ 38 zaskarżonej uchwały). Ustalono przeznaczenie dopuszczalne : a) rozbudowa zabudowy zagrodowej na bezpośrednio sąsiadujących terenach oznaczonych symbolem R (na obszarze nie większym niż dotychczasowo powierzchnia istniejącej zabudowy zagrodowej), z zachowaniem przepisów szczegółowych jak dla terenów MR. Jakkolwiek studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem określającym kierunki rozwoju przestrzennego gminy w długiej pespektywie czasowej, o tyle ustalenia planu miejscowego - w myśl cytowanych wyżej art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - nie mogą w odmienny sposób od studium określać możliwości zagospodarowania terenu objętego planem. Przeznaczenie terenu w planie miejscowym stanowi wyłączny sposób jego zagospodarowania, dlatego przeznaczenie w zaskarżonej uchwale niektórych terenów na cele rolne wyklucza możliwość innego sposobu jego zagospodarowania podczas, gdy według studium obszary te powinny w planie miejscowym zostać przeznaczone odpowiednio w części na cele mieszkaniowe. Wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, określanie przeznaczenia terenu w planie miejscowym stanowi konkretyzację kierunków rozwoju określonych w studium, dlatego plan miejscowy nie może określać przeznaczenia niezawierającego się w kierunkowych ustaleniach studium, czemu ustawodawca dał wyraz w cytowanych wyżej art. 9 ust. 4 i w art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto z ustaleń Studium wynika, że dopuszczono odstępstwa od ustalonych norm wielkości działek wydzielonych przed uchwaleniem studium pod warunkiem ich zabudowy budynkiem w zabudowie bliźniaczej / ½ budynku bliźniaczego. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca nabyła przedmiotową działkę w 2003 r., a działka powstała z podziału gruntu rolnego przed sporządzeniem aktu notarialnego nabycia. Działka Skarżącej ma obszar 2.431 m2 . Wobec powyższego, zgodnie z zapisami Studium, możliwa była zabudowa działki Skarżącej budynkiem bliźniaczym. Obowiązujący plan nie przewiduje możliwości zabudowania działki. Dlatego argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę odnośnie małej powierzchni działki Skarżącej są bezzasadne. Również kwestia położenia nieruchomości Skarżącej w sąsiedztwie [...] Parku Narodowego, oddalenia od drogi, przeznaczenie w planie obowiązującym w dacie nabywania nieruchomości przez Skarżącą, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Określenie w zaskarżonej uchwale dla części terenów przeznaczenia na cele rolne w granicach kierunkowych oznaczonych w studium symbolem MN4 stanowi zatem niezgodność tego przeznaczenia ze studium, co narusza zasadę sporządzania planu miejscowego określoną w art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a jednocześnie podważa stwierdzenie Rady Gminy [...] zawarte we wstępnej treści zaskarżonej uchwały o zgodności tej uchwały ze studium, dlatego stwierdzenie to w istotny sposób narusza tryb sporządzania planu miejscowego określony w art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Doszło również do naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albowiem, zgodnie z tym przepisem wójt, burmistrz albo prezydent sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi. Zasadne są również zarzuty z pkt. 2 skargi odnośnie naruszenia zasad sporządzenia planu. Niewątpliwie ustalenia Studium przewidywały wprost możliwość zabudowy działki Skarżącej, podczas gdy późniejsze ustalenia przyjętego miejscowego planu zagospodarowania w istocie wykluczają przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę, dopuszczając tylko wykorzystanie w celach rolnych. Jak słusznie podniesiono w skardze, pomiędzy datą uchwalenia Studium, a obowiązującym planem z 2011 r., nie zaszły jakiekolwiek okoliczności prawne, bądź faktyczne uzasadniające wprowadzenie tak znaczącego ograniczenia w wykonywaniu prawa własności. Stosownie do brzmienia art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, powoduje nieważność uchwały, i w zakresie wskazanym w pkt. 1 wyroku Sąd stwierdził nieważność planu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości wynikającej z § 14 ust. 1 pkt. 1c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz uiszczona opłata od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło