III SA/Gd 290/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2018 r. sierż. T. K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono kopię aktu notarialnego dotyczącego nabycia tego mieszkania w dniu 6 listopada 2015 r. przez T. K. i jego żonę Decyzją z dnia 19 lutego 2018 r. nr [...] Komendant Miejski Policji odmówił wnioskodawczy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 i art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2017, poz. 2067 ze zm.) oraz § 1 ust. 1, § 2 pkt 1 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania o norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U .2013, poz. 1170 ze zm.) oraz § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. 2013, poz. 864 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że pomoc finansowa na cele mieszkaniowe przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy są w służbie stałej i nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W ocenie organu warunek ten nie został spełniony, ponieważ na dzień 28 stycznia 2017 r. , czyli mianowania do służby stałej, jak i na dzień złożenia rozpoznawanego wniosku, T. K. posiadał znajdujący się w miejscowości pełnienia służby i zgodny z przysługującymi normami lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w G. Tym samym funkcjonariusz nie spełniał przesłanki do przyznania mu pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawa o Policji (negatywna przesłanka – art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Z przepisu tego jednoznacznie wynika bowiem, że nie można przyznać policjantowi lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie również pomocy finansowej – jeżeli posiada on lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zakupionego lokalu wynosi 47, 26 m ², a powierzchnia mieszkalna – 30, 4 m ². Lokal jest zajmowany przez trzyosobową rodzinę policjanta, na która skała się wnioskodawca, jego żona oraz córka. Z tego tytułu, zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. funkcjonariuszowi przysługują 3 normy zaludnienia czyli powierzchnia mieszkalna (pokoi) od 21 do 30 m². Skoro zatem powierzchnia zajmowanego przez funkcjonariusza lokalu wynosi 30, 4 m², to spełnia on normy zaludnienia przewidziane dla policjanta posiadającego rodzinę zgodnie z cyt. rozporządzeniem. W złożonym odwołaniu policjant zaznaczył, że odmowa przyznania mu pomocy finansowej jest dla niego bardzo krzywdząca i niezgodna z konstytucyjną zasadą równego traktowania, ponieważ przepisy nie przewidują wygaśnięcia prawa do tej pomocy na skutek upływu czasu. Jednocześnie, ani ustawa o Policji, ani też Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, nie wyklucza uzyskania pomocy finansowej na spłatę kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe. Lokal mieszkalny przy ul. [...] w G. został zaś kupiony z jednoczesnym przejęciem zobowiązania kredytowego i jest obciążony hipoteką z przewidzianym terminem spłaty przypadającym na 2044 r. Decyzją z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 6 a ust. 2 pkt 1, art. 88, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania o norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U .2013, poz. 1170 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że w przedmiotowej sprawie kluczową okolicznością jest fakt, iż w dniu mianowania do służby stałej, co nastąpiło w dniu 28 stycznia 2017 r., policjant posiadał lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby. Rozpatrując złożone podanie, w pierwszej kolejności należało bowiem rozważyć, czy wnioskodawca w dniu uzyskania lokalu mieszkalnego posiadał uprawnienia do lokalu mieszkalnego pozostającego do dyspozycji Policji. Zgodnie bowiem z art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z treści art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy wynika jednocześnie, że uprawnienie policjanta do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) względnie pomocy finansowej na cele mieszkaniowe przysługuje wtedy, gdy nie posiada on, ani jego małżonek w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego przynajmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zdaniem organu w tym stanie prawnym nie było zatem również możliwość przyznania żądanego świadczenia na spłatę kredytu związanego z zakupem mieszkania. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie odmowy udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W uzasadnieniu skargi przytoczone zastały zarzuty i wspierająca je argumentacja zawarte uprzednio w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że obowiązujące przepisy nie tylko nie wskazują terminu w jakim można wystąpić z wnioskiem o udzielenie tego rodzaju pomocy, ale przede wszystkim nie precyzują, że można to uczynić jedynie przed nabyciem lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 15 marca 2018 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 19 lutego 2018 r. (nr [...]), którą organ odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.). Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest zastępczym sposobem realizacji prawa osoby pełniącej służbę w Policji do lokalu mieszkalnego. Co do zasady bowiem – stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy - policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Podkreślenia wymaga, że regulacje prawne w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji wynikają ze specyfiki służby w Policji, której nieodłącznym elementem jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a więc ich gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w określonym miejscu w każdym czasie. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. (sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77) wskazano, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy". Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy – jako zastępcza (subsydiarna) forma realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej – jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia przez policjanta, który legitymuje się prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 90 w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy). Z tego powodu należy przyjąć, że prawo do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy określony policjant spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. Omawiane bowiem uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Oznacza to, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1 ustawy), jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłanką jest stwierdzenie posiadania przez policjanta - w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). W konsekwencji należy dojść do wniosku, że jeżeli policjant posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny spełniający przysługujące policjantowi normy zaludnienia (określone w § 2 i § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów), to należy przyjąć, że ustawowy cel posiadania przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jest spełniony i tym samym funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Podkreślenia zatem wymaga, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta ale jedynie jako jedna z form pomocy nakierowanej na uzyskanie przez policjanta mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli zatem policjant wykorzystując własne zasoby finansowe nabył lokal mieszkalny spełniający określone wymogi (tj. lokal spełnia przysługujące policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionym w art. 89 ustawy normy zaludnienia) - to tym samym zaspokoił już swoje potrzeby mieszkaniowe, a w konsekwencji prawo do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, mu nie przysługuje. Należy podkreślić, że miarodajny dla oceny tego prawa jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej – z tego dnia organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny, a zatem to na ten właśnie dzień dokonuje oceny czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 206/16 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), na który powołał się skarżący składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej, powołując się na uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, stwierdził, że spełnienie przesłanek uzyskania pomocy, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy musi ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu. Tym niemniej Sąd ten zwrócił uwagę, że każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną i przez pryzmat jej stanu faktycznego należy oceniać przesłanki materialne. Wskazał nadto na tezę powołanej uchwały z której jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku po dokonaniu zakupu lokalu przez funkcjonariusza samo przez się nie wyklucza pomocy finansowej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 22 stycznia 2018 r., do wniosku dołączona została kserokopia sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 6 listopada 2015 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przeniesienia własności lokalu mieszkalnego nr [...] (położony w G. przy ul. [...]) oraz odpis zwykły z księgi wieczystej do której wpisany został przedmiotowy lokal. Okolicznością bezsporną jest, że powierzchnia ww. lokal posiada powierzchnię spełniającą przysługujące skarżącemu funkcjonariuszowi w chwili złożenia wniosku normy zaludnienia (tj. 21-30 m² powierzchni pokoi zgodnie z § 2 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów). W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżący w dacie złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Idąc tokiem rozumowania, który zaprezentowano w uzasadnieniu powołanego wcześniej wyroku NSA sygn. akt I OSK 206/16, należało jednak rozważyć, czy złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy już po zakupie lokalu mieszkalnego przekreśliło możliwość uzyskania przez niego pomocy. NSA dokonując takiej oceny odniósł się do momentu zakupu lokalu przez funkcjonariusza i przyjął, że jeżeli przed zakupem lokalu w odniesieniu do wnioskodawcy spełniona została przesłanka pozytywna z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji i brak było przesłanki negatywnej z art. 95 ust. 1, w takiej sytuacji miał on prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Skarżący pełni służbę w Policji od 28 stycznia 2014 r., zaś do służby stałej został mianowany w dniu 28 stycznia 2017 r.. Zakup przedmiotowego lokalu nastąpił zatem w czasie, gdy skarżący nie był funkcjonariuszem w służbie stałej, lecz przygotowawczej. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny przysługuje policjantowi w służbie stałej. Należało tym samym stwierdzić, że przed zakupem lokalu w odniesieniu do skarżącego przesłanka pozytywna z art. 88 ust. 1 ustawy nie była spełniona i nie miał on prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na uwadze Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, a także naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.