VII SA/Wa 2360/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-22
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regał towarowy o konstrukcji stalowej, służący do składowania odpadów użytkowych, stanowiący wyposażenie placu składowego, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu prawidłowej kwalifikacji prawnej regału. Brak było dokładnych ustaleń faktycznych dotyczących jego cech, wymiarów i sposobu posadowienia, co uniemożliwiło ocenę, czy stanowi on budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i czy wymaga pozwolenia na budowę. Umorzenie postępowania bez takiego ustalenia było przedwczesne.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o przeprowadzenie czynności kontrolnych dotyczących m.in. regału na palety. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że regał nie jest obiektem budowlanym i nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędną kwalifikację prawną regału.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. G. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postanowienia administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. G. i P. G. solidarnie kwotę 1014 zł (tysiąc czternaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2017r., na podstawie z art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz.23)) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. i P. G., umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie regału na palety usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 23.09.2016r. (data wpływu) do PINB w [...] wpłynął wniosek M. i P. G. o przeprowadzenie czynności kontrolnych na działce użytkowanej do celów działalności gospodarczej, prowadzonej przez firmę "[...]" w sprawie zbiornika wód opadowych, kontenerów na odpady, wiaty na palety, odprowadzenia wód opadowych do rowu, budowy drogi, użytkowania samowolnie dobudowanej części obiektu budowanego usytuowanych na działkach nr ew. [...], [...], [...], w miejscowości [...], gm. [...].
Czynności kontrolne organu nadzoru budowlanego, przeprowadzone 6.12.2016r. na ww. nieruchomości wykazały m.in, że wiata/regały na palety znajduje się w odległości 10 cm od hali produkcyjnej, naprzeciwko placu na kontenery śmieciowe. Według oświadczenia inwestora, przedmiotowe regały znajdowały się podczas odbioru budynku do użytkowania.
Zgodnie z definicją w słowniku języka polskiego - regał to "mebel składający się z wielu półek, służący do umieszczenia na nim książek, towarów itp.".
Zdaniem organu wykonana podczas czynności kontrolnych dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie wskazuje, że jest to regał towarowy o konstrukcji stalowej służący do układania odpadów użytkowych, będący wyposażeniem placu składowego.
We wniosku o przeprowadzenie czynności kontrolnych skarżący wskazywali, że składowane są tam palety, czyli odpady użytkowe, zamiast być magazynowane do kontenerów i zajmować dużo miejsca na placu, układane są piętrowo na regale.
Stan faktyczny i prawny sprawy, wypełnia w ocenie organu przesłankę do zastosowania art. 105 § 1 Kpa. Brak było przesłanek prawnych do dalszego prowadzenia postępowania.
M. G. i P. G. wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie regału na palety, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...] gm. [...]
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego i dokonanie dowolnych ustaleń polegającym na uznaniu, że regały na palety znajdują się w odległości 10 cm od hali produkcyjnej,
2) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a poprzez brak ustalenia czy budowa regałów na palety została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę,
3) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a poprzez brak ustalenia czy regały na palety spełniają ogólne warunki bezpieczeństwa, określone § 69 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r, w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
4) art. 105 § 1 k.p.a poprzez jego niezasadne zastosowanie i bezpodstawne umorzenie postępowania.
Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 6 grudnia 2016 r. przeprowadzono bez ich udziału czynności kontrolne, które wykazały, iż wiata/regały na palety znajduje się w odległości 10 cm od hali produkcyjnej, naprzeciwko placu na kontenery śmieciowe. Według oświadczenia inwestora "przedmiotowe regały znajdowały się podczas odbioru budynku do użytkowania".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w istocie wydał decyzję o umorzeniu postępowania bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Czynności kontrolne przeprowadzono bowiem w dniu 6 grudnia 2016 r. to jest, po wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a przed wydaniem postanowienia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Czynności te nie mogły być dokonane w ramach postępowania administracyjnego wszczętego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego na skutek pisma wnioskodawców z dnia 12 września 2016 r., gdyż postępowanie na ich wniosek zostało wszczęte dopiero w dniu 10 marca 2017 r.
Organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić oględziny nieruchomości, o których wnioskodawcy powinni być poinformowani. PINB takiego postępowania nie przeprowadził opierając się na wynikach czynności kontrolnych przeprowadzonych w okresie kiedy skarżący nie byli uznani za stronę postępowania. To w oczywisty sposób pozbawiło ich możliwości wzięcia udziału w oględzinach i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ze zgromadzonego materiału nie wynika, aby regały na palety znajdowały się ok. 10 cm od hali produkcyjnej. W tym zakresie ustalenia organu mają charakter dowolny, niepoparty odpowiednim materiałem zdjęciowym.
Organ nie zbadał czy przedmiotowa konstrukcja jest bezpieczna oraz czy została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia budowy.
Z czynności kontrolnych nie wynika w jaki sposób regały zostały zakotwiczone w gruncie, czy istnieją odchylenia od pionu konstrukcji stalowych regału, czy istnieją odbojniki regału w postaci krawężnika betonowego biegnącego wzdłuż regału, jak również czy zabezpieczono wzdłuż regału drogi transportowe dla wózków widłowych, czy sporządzane są protokoły protokołu okresowej kontroli stanu regałów, czy dostępna jest przy każdym regale instrukcja użytkowania i utrzymywania instalacji regałowych.
Ze zdjęć nie wynika, aby została zamontowana na regałach siatka mająca na celu zabezpieczenie przez wypadaniem składowanych produktów z tyłu regałów, co może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Choć brak jest szczegółowych przepisów wykonawczych dotyczących umiejscowienia regałów, to przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r., w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy określają w § 69, ogólne warunki bezpieczeństwa dotyczące regałów.
Zdaniem skarżących przedmiotowe regały winne być zakwalifikowane jako obiekt budowlany, a ich realizacja wymagała wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W świetle orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 628/03 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 41/11 obiekty, jakimi są regały wysokiego składowania, stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. i P. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].05.2017r., umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie regału na palety, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa regału na palety sytuowanego na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], była już przedmiotem postępowania organu II instancji.
[...] WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2016r., uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z [...].10.2016r., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika wód opadowych, kontenerów na odpady, wiaty na palety, odprowadzania wód opadowych do rowu, budowy drogi, użytkowania samowolnie dobudowanej części obiektu budowlanego usytuowanych na działkach o nr ew. [...], [...], [...], gdzie prowadzona jest działalność firmy [...] w miejscowości [...], gmina [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, PINB w [...] zawiadomieniem z dnia 10.03.2017r. wszczął na wniosek M. i P. G. postępowanie administracyjne w sprawie wiaty na palety usytuowanej na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu postanowienia [...] WINB nr [...] z dnia [...].12.2016r., organ powiatowy prawidłowo uznał, że M. i P. G. wykazali swój interes prawny w sprawie.
Jednocześnie PINB w [...] stwierdził, że sprawa regału towarowego o konstrukcji stalowej, służącego do układania odpadów użytkowych, będących wyposażeniem placu składowego, nie podlega reglamentacji przepisów ustawy Prawo budowlane, dlatego postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Zdaniem [...] WINB, organ I instancji zasadnie uznał, że brak jest podstaw do podejmowania działań w ramach nadzoru budowanego, w związku z tym postępowanie należało umorzyć.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 29 Prawa budowlanego, określa katalog budów i robót budowlanych niewymagających przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę. Zawiera on enumeratywne wyliczenie przypadków stanowiących wyjątek od zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć m.in. wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Pod pojęciem obiektu budowlanego rozumieć należy: budynek, budowlę i obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 ww. ustawy).
Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, roboty budowlane to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Biorąc pod uwagę ww. definicje organ uznał, że w sprawie - dotyczącej wykonania regału na palety - nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym jak i z robotami budowlanymi.
Z przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu 6.12.2016r. czynności kontrolnych wynikało, że na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości Rudno, znajdują się regały na palety, w odległości 10 cm od hali produkcyjnej - naprzeciwko placu na kontenery śmieciowe. Według oświadczenia inwestora, przedmiotowe regały znajdują się tam od czasu oddania obiektu produkcyjnego do użytku. Podczas kontroli wykonano dokumentację zdjęciową.
Zdaniem [...] WINB przedmiotowe regały na palety nie są trwale związane z gruntem i nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia. Nie podlegają ustawie Prawo budowlane, zaistniała podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Skoro realizacja przedmiotowego regału nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, to bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia pozostaje zarzut dowolnego ustalenia przez PINB, że regały znajdują się w odległości 10 cm od hali produkcyjnej, gdyż okoliczność ta nie stanowi o naruszeniu przepisów ustawy Prawo budowlane czy przepisów wykonawczych.
PINB w [...] nie był zobowiązany do przeprowadzenia oględzin po formalnym wszczęciu postępowania administracyjnego, bowiem ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu 6.12.016r. były wystarczające do wydania decyzji.
W ocenie [...] WINB, organ powiatowy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe i podjął niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a.
Nadto wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie mają ustawowych kompetencji do podejmowania czynności w sprawach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, tj. w zakresie sprawdzenia czy wybudowane regały spełniają ogólne warunki bezpieczeństwa określone w § 69 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
M. G. i P. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 7, 77 i 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie ustaleń istotnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że przedmiotowe regały nie wymagają pozwolenia na budowę,
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r.
3) art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że regał towarowy na palety znajdujący się na terenie nieruchomości użytkowanej przez spółkę [...] sp. j. nie stanowi "budowli".
Skarżący domagali się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ odwoławczy błędnie uznał, że brak było podstaw do podejmowania działań w ramach nadzoru budowlanego, gdyż inwestycja polegająca na postawieniu regału towarowego o konstrukcji stalowej służącego do układania odpadów użytkowych będących wyposażeniem placu składowego, nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane.
Także błędnie ocenił, że PINB nie był zobowiązany do przeprowadzenia oględzin po formalnym wszczęciu postępowania administracyjnego, a ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu 6 grudnia 2016 r. były wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie problem sprowadzał się do tego czy regały posadowione na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], wymagają pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.
Decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości decyzji organów nadzoru budowlanego miała prawidłowa kwalifikacja obiektu - regału towarowego o konstrukcji stalowej. Dla prawidłowego zakwalifikowania obiektu niezbędna była należyta staranność w ustaleniu jego cech i odniesienie jego opisu do ustawowych definicji poszczególnych kategorii obiektów.
Organ poprzestał wyłącznie na dokumentacji zdjęciowej, z której rzekomo wynikało, że regały nie są przytwierdzone do podłoża i oświadczeniu inwestora, że przedmiotowe regały znajdowały się podczas odbioru budynku do użytkowania.
Organ drugiej instancji, przyjął bezkrytycznie ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zostały poczynione bez zapewnienia możliwości udziału w nich skarżących.
Przy klasyfikacji obiektów należy kierować się takimi kryteriami jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektów wskazanych w przepisie, standard techniczny oraz przeznaczenie. Zdaniem skarżących organ żadnej z tej cech rzetelnie nie ustalił. Nie określił wymiarów obiektu, nie odniósł się do wskazywanego przez skarżących podobieństwa do innych obiektów oraz pominął, że regały są wykorzystywane w prowadzonej przez spółkę [...] działalności gospodarczej.
Ustalenie cech przedmiotowego obiektu pozwoliłoby na jego kwalifikację prawną z punktu widzenia treści art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego.
Z dokumentacji zdjęciowej wynika, że konstrukcja stalowa ma kilka metrów wysokości, głębokości i kilkanaście metrów szerokości. Nie sposób ustalić czy regały stalowe są przymocowane na stałe do podłoża. Ustalenia prawne organów, że przedmiotowe regały nie wymagały pozwolenia na budowę na miały oparcia w ustaleniach faktycznych.
Konieczne było poczynienie dodatkowych ustaleń, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia charakteru przedmiotowego obiektu.
Oględziny wykonane 6 grudnia 2016 r. nie mogły być i nie były czynnościami wykonanymi w ramach postępowania administracyjnego wszczętego na skutek pisma skarżących z dnia 12 września 2016 r., albowiem postępowanie na ich wniosek zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] marca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Uczestnik postępowania [...] sp.j. z siedzibą w [...], wniósł o oddalenie skargi.
Podnosił, że organy prawidłowo uznały, iż inwestycja polegająca na postawieniu regału towarowego o konstrukcji stalowej nie podlega reglamentacji przepisów ustawy Prawo budowlane, a zarzuty przedstawione w skardze są niezasadne.
Wbrew twierdzeniom skarżących, organ pierwszej instancji dokonał czynności kontrolnych, z których sporządził protokół i dokumentację zdjęciową, na podstawie których stwierdzono, że posadowienie regału na palety nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem nie mamy do czynienia ani z obiektem budowalnym ani z robotami budowlanymi.
Z przepisów Prawa budowalnego, w szczególności z definicji budowli zawartej w art. 3 pkt 3 nie wynika, aby dla stwierdzenia czy dany obiekt jest budowlą czy też nie, konieczne było ustalenie jego wymiarów czy też fakt wykorzystywania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wbrew twierdzeniom skarżących organy dokonały ustaleń, że stalowy regał nie jest podobny do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego - wystraczających na ustalenie, że nie jest on budowlą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Skarga jest zasadna.
Wydanie decyzji w postępowaniu administracyjnym, powinno być zawsze poprzedzone, stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a., dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organ podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Z bardzo lakonicznego opisu zawartego w protokole oględzin oraz dokumentacji fotograficznej, nie wynika w sposób jednoznaczny, że wzniesione przez inwestora stalowe konstrukcje ramowe (regały) nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego.
Podkreślić bowiem należy, że lista przykładów budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie stanowi katalogu zamkniętego. Przykłady wymienione w tym przepisie mają jedynie za zadanie ułatwić dokonanie prawidłowej oceny.
Gdyby przedmiotowy regał stanowił budowlę, to zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane związane z jego wzniesieniem wymagały decyzji właściwego organu o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze zasadne były zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiał dowodowego.
Organ pierwszej instancji nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych, które uzasadniałoby stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że wykonane regały nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Organ jest potencjalnie uprawniony do umorzenia postępowania, ale wtedy gdy w wyniku dokonanych czynności procesowych ustalone zostanie, że przedmiot tego postępowania, nie jest objęty przepisami ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji brak jest podstaw prawnych do władczej ingerencji organu w sferę praw i obowiązków danego podmiotu.
Umorzenie postępowania, może mieć miejsce wówczas gdy jest poprzedzone dokładnymi ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów pozyskanych w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego zgodnie z zasadami procesowymi określonymi w przepisach k.p.a.
Artykuł 77 § 1 k.p.a., będący odzwierciedleniem zasady prawdy obiektywnej, unormowanej w art. 7 k.p.a., nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, czyli jego rzetelnego zgromadzenia, bez pominięcia jakichkolwiek środków dowodowych, mogących dostarczyć istotne dla wyjaśnienia sprawy informacje oraz obowiązek jego wyczerpującego rozpatrzenia, polegający na dokładnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym, ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.
W niniejszej sprawie problem sprowadzał się do tego, czy przedmiotowe regały, wymagały pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, czy też wolne były od wcześniejszej ich akceptacji przez organ architektoniczno-budowlany.
Słusznie podniesiono w skardze, że decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości decyzji miała kwalifikacja obiektu - regału towarowego o konstrukcji stalowej. Natomiast dla prawidłowego zakwalifikowania niezbędna była należyta staranność w ustaleniu jego cech i odniesienie opisu do ustawowych definicji poszczególnych kategorii obiektów.
Należy powtórzyć, że zarówna treść protokołu oględzin z 6.12.2016r. jak i materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach sprawy, nie pozwalają na dostateczne zweryfikowanie twierdzeń organu o braku podstaw do zakwalifikowania przedmiotowego regału (nazywanego też wiatą) do kategorii obiektów budowlanych. Braki te dotyczą szczegółowego opisania wyglądu oraz parametrów technicznych - w tym wymiarów oraz sposobu posadowienie na gruncie (ewentualnego związania z gruntem).
Dopiero poczynienie takich ustaleń byłoby wypełnianiem ustawowych obowiązków po stronie organu, a następnie dawałoby sądowi możliwość weryfikacji dokonanych ocen prawnych.
W tych okolicznościach potwierdziły się zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 80 oraz 105 § 1 k.p.a., gdyż organ II instancji dysponując takim materiałem dowodowym - bez jego ewentualnego uzupełnienia - nie mógł utrzymać w mocy kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Orzekając ponownie, organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić ocenę Sądu przedstawioną w niniejszej sprawie.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło