I OSK 606/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-03
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Mariola Kowalska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona (lub jej profesjonalny pełnomocnik) faktycznie uzyskała informację o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a nie od dnia, w którym strona powzięła wiedzę o prawnym znaczeniu tych okoliczności. W sytuacji, gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który odebrał pismo zawierające istotną informację, za datę dowiedzenia się należy przyjąć datę odbioru przez pełnomocnika, nawet jeśli pełnomocnik nie poinformował od razu strony. Skoro wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od tej daty, organ zasadnie odmówił jego wznowienia.Stan faktyczny
Strona J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Jako podstawę wznowienia wskazała nowe okoliczności faktyczne dotyczące własności działek. Organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji uznały, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, ponieważ strona dowiedziała się o istotnych okolicznościach faktycznych wcześniej, niż twierdziła, tj. w dniu 17 lutego 2015 r. (poprzez odbiór pisma przez jej pełnomocnika), a nie 17 marca 2015 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, kwestionując ustalenie daty dowiedzenia się o istotnych okolicznościach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 549/18 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 549/18, oddalił skargę J. C. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
J. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 7 kwietnia 2015 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z [...] października 2011 r., nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości położonej w R., gm. A. .Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1835 ha, nr [...] o pow. 0,0661 ha, nr [...] o pow. 0,1765 ha, nr [...] o pow. 0,0997 ha i nr [...] o pow. 0,0539 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że podstawę wznowienia w/w postępowania wywodzi z faktu wyjścia na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, tj. że ulica [...] w R., gm. A. Ł., wbrew pierwotnym ustaleniom nie stanowi własności Gminy A. Ł., lecz Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu Gminy A. Ł. Wnioskodawczyni podała również, że powyższą informację powzięła w dniu 17 marca 2015 r., tj. wraz z otrzymaniem pisma Starostwa Powiatowego w Zgierzu z 13 marca 2015 r., informującego o przesłaniu w załączeniu fragmentu mapy ewidencyjnej.
Wojewoda Łódzki postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], odmówił wznowienia w/w postępowania, stwierdzając, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. Wojewoda wskazał, że o powołanej przez wnioskodawczynię okoliczności Starostwo Powiatowe w Zgierzu informowało już w piśmie z 9 lutego 2015 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 17 lutego 2015 r., co potwierdza podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W ocenie Wojewody, wniosek nadany w dniu 8 kwietnia 2015 r., został zatem złożony z naruszeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.
Na w/w postanowienie J. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła zażalenie.
Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody z [...] kwietnia 2016 r.
Organ wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż powołany we wniosku inicjującym postępowanie dokument Starostwa Powiatowego w Zgierzu z 13 marca 2015 r. nie zawiera informacji odnośnie prawa własności Skarbu Państwa do działki nr [...]. Minister podał, że taką informację zawiera natomiast pismo Starostwa Powiatowego w Zgierzu z 9 lutego 2015 r., w którym wprost podano, że właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa. Minister podkreślił ponadto, że pismo z 9 lutego 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni odebrał w dniu 17 lutego 2015 r., a zatem termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., upłynął w dniu 17 marca 2015 r. W związku z powyższym Minister stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia uzyskania przez wnioskodawcę informacji o okolicznościach stanowiących, w jego ocenie, podstawę wznowienia postępowania. Wobec tego Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania z wniosku, co tym samym uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Na powyższe postanowienie, J. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2018 r. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Wojewody Łódzkiego z 24 lipca 2015 r., w którym zlecono Staroście Zgierskiemu przesłanie oryginału, bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii, pisma Starosty Zgierskiego z 9 lutego 2015 r. oraz przywoływanego w jego treści pisma z 29 stycznia 2015 r. Zdaniem Sądu treść obu pisma ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy w niniejszej sprawie skarżąca zachowała termin jednomiesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Sąd wskazał, że w piśmie z 9 lutego 2015 r. Starosta Zgierski podał, że "(...) działka nr [...] stanowi własność Powiatu Zgierskiego, działka nr [...] własność Skarbu Państwa we władaniu Gminy A. Ł. (...)". Natomiast pismo z 29 stycznia 2015 r. stanowi podanie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej o udzielenie informacji z bazy danych ewidencji gruntów i budynków oraz o wydanie wyrysu mapy sytuacyjnej obejmującej wszystkie działki sąsiadujące z działką nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym R., gm. A. Ł.
W ocenie Sądu wskazywanej przez skarżącą daty 17 marca 2015 r. – w której to dacie doręczono do profesjonalnego pełnomocnika skarżącej mapę ewidencyjną, "stanowiącej całość" wraz z pismem z 9 lutego 2015 r. – nie można uznać za moment "dowiedzenia się" o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Mapa ewidencyjna stanowi bowiem jedynie graficzne przedstawienie granic działek, konturów budynków czy numerów działek ewidencyjnych. Sąd zaznaczył, że nie neguje, iż zapoznanie się z mapą ewidencyjną było z pewnością istotne dla określenia wszystkich działek sąsiadujących z działką nr [...] położoną w obrębie geodezyjnym R., gm. A. Ł., jednakże – zdaniem Sądu – nie można uznać, aby było to konieczne do zidentyfikowania podstawy wznowienia, na którą powołuje się skarżąca. Sąd zaznaczył, że powodem uzasadniającym wznowienie postępowania, w ocenie skarżącej, jest błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że działka nr [...] stanowi własność Gminy A. Ł., podczas gdy w rzeczywistości stanowi własność Skarbu Państwa, a pozostaje jedynie we władaniu Gminy A. Ł. Natomiast powyższa informacja została wyraźnie i wprost wskazana w treści pisma Starosty Zgierskiego z 9 lutego 2015 r., które stanowiło odpowiedź na podanie wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej. Jednocześnie Sąd uznał, że – wobec jednoznacznego zredagowania treści tego pisma – nie ma żadnych podstaw, aby przyjąć, że w niniejszej sprawie informacja ta była integralnie związana z koniecznością zapoznania się z mapą ewidencyjną.
Zdaniem Sądu I instancji, nie może zatem przynieść zamierzonego skutku argument, że dopiero w momencie doręczenia profesjonalnemu pełnomocnikowi pisma wraz mapą ewidencyjną skarżąca uzyskała informację pozwalającą na zidentyfikowanie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Sąd stwierdził, że nie jest prawdopodobne, aby profesjonalny pełnomocnik, który wnioskował o podanie przez organ administracji publicznej informacji istotnych dla sprawy swojej mandantki, nie poinformował jej o fakcie ich powzięcia, jak również o treści tych informacji. W ocenie Sądu, uzyskiwanie informacji z bazy danych ewidencji gruntów i budynków bez zapoznania się z nią przez profesjonalnego pełnomocnika byłoby bezcelowe i nieprofesjonalne, tym bardziej, że wobec wniesienia podania o uzyskanie takich informacji stanowiły korespondencję oczekiwaną.
Wobec tego, wbrew zarzutom skargi, Sąd stwierdził, że za moment "dowiedzenia się" o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania przyjąć należy moment doręczenia profesjonalnemu pełnomocnikowi pisma Starosty Zgierskiego z 9 lutego 2105 r., tj. dzień 17 lutego 2015 r. Wobec tego, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania sądowego, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które by temu przeczyły, Sąd uznał, że przyjąć należy, iż właśnie w tej dacie skarżąca uzyskała pełną wiadomość o podstawie wznowienia postępowania, na którą się powołuje.
Argumentacja zawarta w skardze stanowi – w ocenie Sądu – jedynie próbę polemiki oraz podważenia niekorzystnego dla skarżącej postanowienia, nie znajdując jednakże uzasadnienia w regulacji art. 145 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a.
Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym kosztów zastępstwa
adwokackiego wedle norm prawem przepisanych oraz:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2016 r., albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona,
2. zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm prawem przepisanych.
Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancje według norm przepisanych. Wniesiono ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 148 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne uznanie, że strona skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia w dniu 17 lutego 2015 r., podczas gdy w rzeczywistości z załączonych do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów wynika, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia w dniu 17 marca 2015 r., i w konsekwencji niewłaściwe uznanie przez Sąd, w ślad za organami obu instancji, że termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany;
2. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania są istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, o których istnieniu strona dowiedziała się dopiero w dniu 17 marca 2015 r;
3. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i błędne uznanie, iż organ wydał postanowienie z podaniem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz odniósł się do twierdzeń skarżącej podniesionych w zażaleniu z dnia 17 czerwca 2015 r., a stawiane przez stronę w tym zakresie zarzuty stanowią jedynie polemikę oraz próbę podważenia niekorzystnego dla skarżącej postanowienia;
4. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 11 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i błędne uznanie, iż organy w sposób wyczerpujący wyjaśniły przesłanki, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy a stawiane przez stronę w tym zakresie zarzuty stanowią jedynie polemikę oraz próbę podważenia niekorzystnego dla skarżącej postanowienia;
5. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie organy podjęły działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy w celu ustalenia kiedy strona skarżąca dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania, a stawiane przez stronę w tym zakresie zarzuty stanowią jedynie polemikę oraz próbę podważenia niekorzystnego dla skarżącej postanowienia;
6. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i błędne uznanie, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wyczerpujące, w szczególności zawiera wyjaśnienie powodów, dla których organ II instancji nie wziął pod uwagę twierdzeń i argumentacji strony skarżącej podniesionych w toku sprawy.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie można rozpatrywać kwestii zachowania terminu w oderwaniu od podstawy wniosku o wznowienie w postaci istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych. Ponownie podniesiono, że o wadliwych ustaleniach stanu faktycznego strona dowiedziała się w dniu 17 marca 2015 r., czyli w dniu doręczenia do pełnomocnika skarżącej mapy ewidencyjnej stanowiącej całość wraz z pismem z dnia 9 lutego 2015r., z których to dokumentów wynika, iż właścicielem działki o nr [...] jest Skarb Państwa, a nie Gmina A. Podniesiono, że wobec licznych zmian numeracji działek na przestrzeni ostatnich lat, samo pismo z dnia 9 lutego 2015 r. nie mogło zostać uznane za wystarczające do sprecyzowania okoliczności uzasadniających podstawę wznowienia, czego jednak organy, a za nimi Sąd, w ogóle nie wzięli pod uwagę. Podkreślono, że w piśmie z dnia 9 lutego 2015 r. umieszczono jedynie informację, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa. Wobec jednak nie dysponowania przez stronę skarżącą informacją, w którym miejscu i jaki dokładnie obszar obejmuje działka o nr [...], brak było podstaw do sformułowania wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji powyższego, wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 7 kwietnia 2015 r., tj. w terminie jednego miesiąca od dnia 17 marca 2015 r. kiedy to skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym, skarżąca uważa, że wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku w przedmiocie udowodnienia zachowania terminu określonego w art. 148 K.p.a.
Skarżąca kasacyjnie podniosła ponadto, że z zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wynika czy organ w ogóle podjął jakiekolwiek czynności mające na celu zbadanie, kiedy strona skarżąca w rzeczywistości dowiedziała się o podstawach wznowienia postępowania. Podkreślono, że dla wydania postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania ze względu na niezachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. nie jest wystarczające ustalenie kiedy strona miała możliwość dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, lecz kiedy faktycznie powzięła wiadomość o ich istnieniu.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 14 września 2021 r., poinformowano strony postępowania o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, z którego wynika, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W związku z powyższym zwrócono się o udzielenie informacji, czy strony wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz poinformowano o możliwości przedstawienia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.
W odpowiedzi, Gmina A. Ł. zgodziła się na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, zaś Minister Rozwoju i Technologii nie odpowiedział na wezwanie Sądu.
W tym stanie rzeczy sprawa, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 11 października 2021 r., została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Głównym zarzutem skargi kasacyjnej jest niewłaściwe – zdaniem skarżącej – uznanie zarówno przez organy, jak i przez Sąd I instancji, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 K.p.a.
Należy w tym miejscu podkreślić, że podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 K.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. Przy czym termin miesięczny na żądanie wznowienia postępowania powinien być odnoszony do tej okoliczności, którą podaje strona jako podstawę wznowienia, bez badania na tym etapie, czy okoliczność podana przez stronę może stanowić rzeczywiście podstawę wznowienia. Zatem, złożenie podania w terminie jest jedną z okoliczności dopuszczalności wznowienia postępowania. Kwestia ta badana jest przez organ z urzędu. Niedopełnienie obowiązku zachowania terminu skutkuje odmową wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania wniosku o wznowienie, organ musi ustalić, czy wniosek został złożony w przewidzianym prawem terminie. W przypadku, gdy wniosek został złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, konieczne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ administracji obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Podkreślić przy tym należy, że termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Zatem stwierdzenie przez organ w fazie wstępnej postępowania faktu uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji musi skutkować odmową wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Podkreślić także należy, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie, skarżąca podstawę wznowienia postępowania wywodzi z faktu wyjścia na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), tj. okoliczności, że ulica [...] w R., gm. A. Ł., wbrew pierwotnym ustaleniom, nie stanowi własności Gminy A. Ł., lecz Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu Gminy A. Ł. Skarżąca utrzymuje, że powyższą informację powzięła w dniu 17 marca 2015 r., tj. wraz z otrzymaniem pisma Starostwa Powiatowego w Zgierzu z 13 marca 2015 r., informującego o przesłaniu w załączeniu fragmentu mapy ewidencyjnej.
Wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Istotą zaś pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, m.in. poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania. Dotyczy to również działań (zaniechań) pracowników Kancelarii pełnomocnika.
Należy przychylić się do stanowiska organów administracyjnych orzekających w sprawie oraz Sądu I instancji, że informację odnośnie podnoszonej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej, tj. prawa własności Skarbu Państwa do działki nr [...] (ul. [...]), zawiera pismo Starostwa Powiatowego w Zgierzu z 9 lutego 2015 r., w którym wprost podano, że właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa. Pismo to zostało odebrane w dniu 17 lutego 2015 r. przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej, o czym świadczy odręczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podkreślić należy że w/w pismo było odpowiedzią na wniesione przez pełnomocnika skarżącej pytanie. Podkreślić też należy, że w w/w piśmie nie wskazano, ani też nie wynika z niego, aby informacja w nim zawarta była integralnie związana z koniecznością zapoznania się z mapą ewidencyjną, na którą wskazuje skarżąca.
W tej sytuacji, pełnomocnik skarżącej powinien niezwłocznie poinformować ją o otrzymanej korespondencji. Natomiast za dzień dowiedzenia się o okolicznościach wskazanych w w/w piśmie z dnia 9 lutego 2015 r., należy uznać dzień 17 lutego 2015r. Zasadnie zatem przyjęto w sprawie, że termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., upłynął w dniu 17 marca 2015 r. Natomiast ciężaru nienależytej komunikacji pomiędzy skarżącą a jej pełnomocnikiem nie można przerzucać na organy administracyjne, zarzucając im niewłaściwe i niedokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Ani bowiem organy, ani Sąd nie mogą ponosić odpowiedzialności za wadliwą komunikację pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem. Ponadto z akt sprawy wynika, że w postępowaniu, którego wznowienia domaga się skarżąca była ona reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, a przedmiotowa działka była oznaczona w ewidencji nr [...]. Nie sposób zatem uznać, aby pełnomocnik nie miał wiedzy co do lokalizacji i numeracji działki.
Wobec powyższego nie jest też zasadny argument skargi kasacyjnej, że dopiero z datą doręczenia pełnomocnikowi mapy ewidencyjnej strona uzyskała informację stanowiącą przesłankę wznowienia.
Zasadnie zatem uznano, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 8 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego), został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Skoro zaś wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona (jej pełnomocnik) dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, konieczne było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).
Za nieusprawiedliwione należy więc uznać zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. oraz powiązanych z nim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. może bowiem mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, iż rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką natomiast sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie podzielił bowiem stanowisko organów i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane.
Stwierdzić zatem należy, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 15 zzs4ust.3 uCoVID -19, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło