II SA/Wa 1776/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-28
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który został uznany przez komisję lekarską za całkowicie trwale niezdolnego do służby i w związku z tym zwolniony od zajęć służbowych na czas postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, przysługuje 100% uposażenia, czy też 80% uposażenia jako w przypadku zwolnienia lekarskiego z powodu czasowej niezdolności do służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej trwałej niezdolności do służby nie może być zrównane ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. W przypadku, gdy funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych na czas postępowania w sprawie zwolnienia ze służby z powodu orzeczenia o całkowitej trwałej niezdolności do służby, a przyczyna ta nie jest wymieniona w art. 125b ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej, przysługuje mu 100% uposażenia. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, stosując wykładnię rozszerzającą, podczas gdy przepisy te należy interpretować ściśle.Stan faktyczny
Skarżący, R.D., funkcjonariusz Straży Granicznej, został uznany przez komisję lekarską za całkowicie trwale niezdolnego do służby. W związku z tym został zwolniony od zajęć służbowych na czas postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Organy administracji odmówiły mu wypłaty 100% uposażenia za ten okres, uznając, że przysługuje mu 80% uposażenia, traktując jego sytuację jako równoważną ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Skarżący wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, zasądzając jednocześnie od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz R.D. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz R.D. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej jako "k.p.a." w związku z art. 125b ust. 1 i 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365) – dalej jako "u.s.g." utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej jako "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie wypłaty R. D. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] marca 2017 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej.
Zaskarżona decyzja Komendant Główny Straży Granicznej wydana została w następującym stanie faktycznym.
R. D. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o wypłatę uposażenia w pełnej wysokości w związku z orzeczeniem nr [...] [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW we [...] o uznaniu wnioskodawcy niezdolnym do służby w Straży Granicznej.
Następnie wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., o zwolnieniu z zajęć służbowych od dnia [...] kwietnia 2017 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stałej w straży Granicznej, i że do czasu zwolnienia ze służby jego uposażenie będzie wypłacane w wysokości 80%. Nadto pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej został poinformowany, że do czasu zwolnienia ze służby, uposażenie będzie wypłacane w wysokości 80%.
Po uzyskaniu informacji, że R. D. w okresie od [...] marca 2017 r. do [...] marca 2017 r. przebywał na urlopie zaległym za 2016 r., natomiast okres od dnia [...] marca 2017 r., tj. daty wydania orzeczenia nr [...] do dnia [...] marca 2017 r. zaliczono jako okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformowano R. D., że w określeniu zakresu postępowania administracyjnego nastąpiła omyłka pisarska oraz, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek w sprawie wypłaty 100 % uposażenia za okres od dnia [...] marca 2017 r. tj. do dnia zakończenia postępowania. Dodatkowo wezwano wnioskodawcę do wskazania okresu za jaki żąda wypłaty 100% uposażenia, informując jednocześnie, że brak wskazania tego okresu skutkować będzie wydaniem decyzji obejmującej okres, za który już dokonano wypłaty 80% uposażenia tj. od dnia [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. tj. do dnia wydania decyzji.
Pismem z [...] czerwca 2017 r. R. D. wskazał żądanie obejmujące okres wypłaty uposażenia w wysokości 100% od dnia faktycznego pomniejszenia uposażenia do wysokości 80%, będącego skutkiem orzeczenia [...] do czasu zakończenia okresu zwolnienia z zajęć służbowych.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] marca 2017 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej.
Organ I instancji dokonał analizy orzeczenia nr [...] wskazując, że wnioskodawca został uznany za trwale niezdolnego do służby w Straży Granicznej. Z orzeczenia tego wynika, że przyczyną inwalidztwa R. D. są schorzenia wymienione w załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia, podczas gdy w art. 125b ust. 5 pkt 2 mowa jest o schorzeniach, które wymienione zostały w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia. W konsekwencji powyższego organ I instancji orzekł o braku podstaw do wypłaty uposażenia w pełnej wysokości, na wniosek R. D..
W dniu 17 lipca 2017 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wpłynęło odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., w którym R. D. wniósł o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie w II instancji co do istoty sprawy.
Rozpatrując odwołanie Komendant Główny Straży Granicznej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r.
Wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że .R.D. w okresie od [...] marca do [...] kwietnia 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast w okresie od [...] do [...] marca 2017 r. i od [...] kwietnia 2017 r. do dnia zwolnienia ze służby, na podstawie § 18 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie zakresu obowiązków oraz podstaw, zakresu i trybu udzielania zwolnień od zajęć służbowych funkcjonariuszom Straży Granicznej (Dz.U.2002.97.879 z późn. zm.) został zwolniony od zajęć służbowych w związku z orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] nr RKL [...] z dnia [...] marca 2017 r., którym został on uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej i zaliczony do III grupy inwalidów w związku ze służbą.
Organ odwoławczy przywołując treść art. 125b ust. 1 u.s.g. oraz treść art. 125b ust. 5 u.s.g. wskazał, że w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz otrzymuje 80% uposażenia. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby - zachowuje on prawo do 100% uposażenia.
Dalej wskazując na treść art. 125b ust. 6 podał, że w wymienionych przypadkach, w których funkcjonariusz został zwolniony od zajęć służbowych, zachowuje prawo do 100% uposażenia. Jednakże żaden z wymienionych tam przypadków nie dotyczy stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie.
Nadto organ, mając uwadze przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 z późn. zm.) podał, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych; wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych; chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza; chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.
Organ odwołał się do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), w którym zamieszczony został wykaz chorób, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 4 - załącznik nr 1 i chorób, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 5 - załącznik nr 2.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska MSWiA w [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. stwierdziła istnienie związku rozpoznanych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (część A orzeczenia pkt 13). Natomiast w pkt 14 zawierającym uzasadnienie pkt 13 wpisano, iż schorzenie powodujące niezdolność do służby (wymienione w części A pkt 11 poz. 1), pozostaje w związku ze służbą w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz. 1723), załącznik nr 2 pkt 11.
Organ podał, że w ramach postępowania odwoławczego sprawdzono i potwierdzono, iż schorzenie powodujące niezdolność do służby (wymienione w części A pkt 11 poz. 1 orzeczenia) zostało wymienione w wykazie chorób stanowiących załącznik nr 2 do rozporządzenia, a także, że R.D. nie skorzystał z przysługujących praw przed organem I instancji, o których został poinformowany pismem z [...] maja 2017 r.
W ocenie organu, skoro rozpoznane schorzenie nie zostało wymienione w załączniku nr 1 do wyżej omawianego rozporządzenia, to nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Powyższe potwierdzają dalsze ustalenia komisji, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą (część C pkt III 4 orzeczenia), że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (część C pkt III 5 orzeczenia) oraz treść części C pkt IV i części F orzeczenia. Podkreślił, że stwierdzenie, że schorzenie pozostaje w związku ze służbą nie oznacza, że to schorzenie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby.
Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przesłanką uprawniającą do wypłaty uposażenia w wysokości 100% byłoby ustalenie, iż choroba stwierdzona u funkcjonariusza powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W związku z powoływaniem się zarówno przez organ I instancji jak i R. D. na uchwałę NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 16/13 organ odwoławczy zauważył, że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby powodując zwolnienie od zajęć służbowych jest dokumentem równoważnym zwolnieniu lekarskiemu w tym sensie, że funkcjonariusz nie musi przedstawiać organowi otrzymanego zwolnienia lekarskiego. Nadto w związku ze wskazaną uchwałą, zaczęła kształtować się praktyka, w ramach której komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, przy wydawaniu funkcjonariuszom orzeczeń o trwałej niezdolności do służby z powodu choroby zaczęły stopniowo zaprzestawać wystawiania zwolnień lekarskich. W obowiązującym stanie prawnym komisje lekarskie nie mają podstaw prawnych do wystawiania zwolnień lekarskich.
Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, który uznał orzeczenie komisji lekarskiej nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. za równoważne zwolnieniu lekarskiemu w sprawie ustalenia wysokości przysługującego funkcjonariuszowi uposażenia w okresie od dnia wydania orzeczenia do dnia zwolnienia ze służby.
Podał, że skoro orzeczenie komisji lekarskiej, w którym stwierdza się trwałą niezdolność do pełnienia służby z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, uwzględniane jest przy ustalaniu uposażenia funkcjonariusza w wysokości 100% w okresie od daty wydania orzeczenia do daty zwolnienia ze służby, to orzeczenie komisji lekarskiej, którym stwierdzono trwałą niezdolność do pełnienia służby z powodu choroby wymienionej w załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia z dnia 29 września 2005 r. może stanowić podstawę do ustalenia funkcjonariuszowi uposażenia w wysokości 80% podstawy wymiaru, w okresie od daty wydania orzeczenia do daty zwolnienia ze służby.
Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi R. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 i ust. 2 oraz 125 ust. 1 u.s.g., poprzez uznanie, że skarżącemu nie należy się pełne - 100% - uposażenie w okresie od dnia [...] marca 2017 r. do dnia zwolnienia ze służby, art. 39a ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.s.g., poprzez uznanie, że skarżącemu nie należy się pełne uposażenie w okresie pozostawania w dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w czasie oczekiwania na zwolnienie ze służby oraz art. 125 b ust. 1 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. u.s.g. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący w okresie od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] marca 2017 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.
2. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 15 art. 77§ 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wadliwie ustalenie stanu faktycznego sprawy i niepodjęcie odpowiednich działań mających na celu wyjaśnienie rzeczywistego stanu rzeczy, odstąpienie od zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowej oceny przedmiotu postępowania, nadto oparcie zaskarżonej decyzji o błędnie ustalony stan faktyczny z pominięciem istotnych elementów wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, nienależyte wyjaśnienie skarżącemu przesłanek, którymi kierował się organ administracji publicznej przy załatwianiu sprawy, naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające na tym, że organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń w sprawie i nie dokonał ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz jedynie ograniczył się do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy R.D. wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] marca 2017 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej.
Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy orzekające wynika, że skarżący, od [...] marca do [...] kwietnia 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a od [...] kwietnia 2017 r. do dnia zwolnienia ze służby, zgodnie z pismem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., został zwolniony od zajęć służbowych – od dnia [...] kwietnia 2017 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby – na podstawie § 18 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie zakresu obowiązków oraz podstaw, zakresu i trybu udzielania zwolnień od zajęć służbowych funkcjonariuszom Straży Granicznej (Dz. U. Nr 97, poz. 879 ze zm.), dalej rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2002 r. Przepis ten stanowi, że przełożony właściwy w sprawach osobowych z urzędu zwalnia od zajęć służbowych funkcjonariusza, wobec którego prowadzone jest postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, na okres tego postępowania. Z kolei zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z akt sprawy wynika, że[...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] marca 2017 r. uznała R. D. za całkowicie trwale niezdolnego do służby w Straży Granicznej i zaliczyła do III grupy inwalidów w związku ze służbą. Organ odmówił wypłaty 100% uposażenia za okres od [...] marca 2017 do dnia zwolnienia ze służby przyjmując, że w okresie tym skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. W myśl zaś art. 121 ust. 1 funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Stosownie do art. 125 ust. 1 w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Ustawa z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej (...) oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 502) obowiązująca od dnia 1 czerwca 2014 r. nadała nowe brzmienie art. 125 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez pominięcie w nim wyrazu: "choroby". Równocześnie wprowadziła przepis art. 125b określając przypadki w ust. 1 – 5 kiedy funkcjonariusz zwolniony od zajęć służbowych otrzymuje 80% uposażenia w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim m.in. z powodu choroby, a w ust. 5 przypadki kiedy funkcjonariusz zwolniony od zajęć służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego otrzymuje 100 % uposażenia. Natomiast w ust. 6 zachowano prawo do uposażenia w wysokości 100% również wtedy gdy funkcjonariusz został zwolniony od zajęć służbowych: 1) podczas oddelegowania do pełnienia służby poza granicami państwa w kontyngencie Straży Granicznej, o którym mowa w art. 147c pkt 1-3a; 2) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez funkcjonariusza czynności służbowych, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ; 3) na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, mienia lub bezpieczeństwa obywateli.
Art. 125b pozostaje w ścisłym związku z art. 125c ustawy o Straży Granicznej, który enumeratywnie określa jakie dokumenty potwierdzają zwolnienie funkcjonariusza od zajęć służbowych. Przebywania przez funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy. Przepis ten wskazuje również jakimi dokumentami funkcjonariusz musi się wykazać w zależności od przyczyny niezdolności do służby wymienionej w art. 125b ustawy o Straży Granicznej. Wśród tych dokumentów ustawodawca nie wymienił ani orzeczenia właściwej komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby ani zwolnienia od zajęć służbowych na podstawie § 18 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2002 r.
Tymczasem oba organy, bez wskazania podstawy prawnej zrównały orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o całkowitej trwałej niezdolności do służby skarżącego ze zwolnieniem lekarskim. Dokonały również wykładni tego orzeczenia, nie mając ku temu żadnych uprawnień, i przyjęły, że skarżący w okresie od [...] marca 2017 r. do zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby stałej przebywa na zwolnieniu lekarskim z uposażeniem w wysokości 80%.
Sąd stwierdza, że orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby nie może być zrównane ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie to wydawane jest w celu stwierdzenia, czy funkcjonariusz ze względu na stan zdrowia może dalej pozostawać w służbie, czy też utracił zdolność do jej pełnienia. W przypadku stwierdzenia przez komisję lekarską całkowitej trwałej niezdolności do służby, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, konsekwencją jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Tak daleko idących skutków nie wywołuje zwolnienie lekarskie z powodu czasowej niezdolności do służby. Już z tej przyczyny nieuprawnione jest zrównanie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie o całkowitej trwałej niezdolności do pracy nie może też być podstawą do ustalenia wysokości wypłaty uposażenia za zwolnienie lekarskie.
Trafnie pełnomocnik skarżącego wywodził, że zarówno z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 16/13 jak i z wyroku tego Sądu z13 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 999/12 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wynika, że osoba uznana za niezdolną do służby przez właściwą komisję lekarską nie musi przedstawiać dodatkowo zaświadczeń lekarskich potwierdzających chorobę po wydaniu orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby. Bowiem na podstawie tego orzeczenia nie może być dopuszczona służby, a to z kolei powoduje obowiązek organu zwolnienia jej od zajęć służbowych.
Gdyby ustawodawca chciał zrównać sytuację funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim z powodu czasowej niezdolności do pełnienia służby z sytuacją funkcjonariusza, wobec którego właściwa komisja lekarska orzekła o całkowitej niezdolności do służby to taką regulację zawarłby w art. 125 b ustawy o Straży Granicznej.
Skoro takiej regulacji wskazany przepis nie zawiera to zgodnie z art. 125 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 18 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2002 r. funkcjonariuszowi zwolnionemu od zajęć służbowych, wobec którego jest prowadzone postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 45 ust. 1 na okres tego postępowania przysługuje uposażenie w wysokości 100 %. Tym samym organy dokonały błędnej wykładni art. 125 ust. 1 oraz 125b ustawy o Straży Granicznej, która miała wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza, że zasadą jest pobieranie przez funkcjonariusza Straży Granicznej uposażenia w wysokości 100 %. Przepis art. 126b ust. 1 i ust. 2 ustawy o Straży Granicznej stanowi wyjątek od tej zasady, zatem należy go interpretować ściśle, przy zastosowaniu wykładni ścieśniającej a nie rozszerzającej, jak uczyniły to oba organy. W sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie - zwolnienie skarżącego od zajęć służbowych z powodu orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] marca 2017 o całkowitej trwałej niezdolności do służby nie zostało wymienione w art. 126b ust. 1 i ust. 2 tej ustawy to brak jest podstaw do przyjęcia, że R. D. przysługuje uposażenie w wysokości 80% za cały ten okres. Sąd zauważa też, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania analogii. Analogia w prawie publicznym może być stosowana wyjątkowo i z dużą ostrożnością, a warunkiem jej uwzględnienia jest uprzednie stwierdzenie luki prawnej. Sąd w niniejszej sprawie takiej luki nie stwierdza, bo przyjmuje, że zasadą jest uposażenie dla funkcjonariusza Straży Granicznej w pełnej wysokości, a tylko w ściśle określonych przypadkach wynikających z ustawy może być ono ograniczone.
Z tych też względów Sąd nie podziela poglądów przedstawionych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 796/15.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wykładnię powyżej wskazanych przepisów ustawy o Straży Granicznej dokonaną przez Sąd.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. W skład kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, łącznie 497 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło