I FZ 277/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 269/18 odrzucające skargę w sprawie ze skargi S.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 8 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 269/18, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę S.L., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z 8 lutego 2018 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r., z powodu nieuiszczenia wpisu. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że pełnomocnik skarżącego wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego należnego od wniesionej skargi. Wezwanie wraz z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od daty jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi, zostało doręczone pełnomocnikowi 13 czerwca 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu nie uiszczono wymaganej kwoty wpisu. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wnosił o jego uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania, z uwagi na naruszenie: – art. 125 § 1 P.p.s.a., poprzez zaniechanie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie, podczas gdy rozstrzygnięcie dotyczące skargi było zależne od innego postępowania, tj. postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, – art. 243 § 1 P.p.s.a., poprzez zaniechanie przyznania skarżącemu prawa pomocy, – art. 220 § 3 P.p.s.a., poprzez zaniechanie wezwania strony do uiszczenia wpisu od skargi, mimo, że z przepisu wynikał obowiązek wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 269/18, o odrzuceniu skargi na decyzję organu podatkowego. Powodem odrzucenia było nieuiszczenie należnej opłaty - wpisu od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Skarżący stoi na stanowisku, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest przedwczesne, jako że zostało wydane przed rozpatrzeniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz że nie zostało poprzedzone prawidłowym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę na decyzję organu podatkowego skarżący nie uiścił wymaganego prawem wpisu od skargi, wnioskując jednocześnie o zwolnienie go z tej opłaty. Wniosek skarżącego w przedmiocie prawa pomocy został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków (zarządzenie referendarza sądowego z 15 maja 2018 r.). Następnie Przewodniczący Wydziału - zarządzeniem z 8 czerwca 2018 r., wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. - wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis ww. zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 13 czerwca 2018 r. Skutkiem tego termin do uiszczenia wymaganego wpisu, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a., upłynął 20 czerwca 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Przewodniczącego Wydziału. Niezrozumiałe są zatem wywody zażalenia dotyczące braku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi oraz braku prawidłowego wezwania skarżącego do dokonania tej czynności przed odrzuceniem skargi. Przedstawiony powyżej przebieg czynności procesowych podejmowanych przez Sąd pierwszej instancji dowodzi ponadto braku podstaw do zawieszenia postępowania, niezależnie od tego, że konieczność rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wypełnia wskazanych w art. 125 § 1 P.p.s.a. przesłanek zawieszenia przez sąd postępowania. Zarzut naruszenia ww. przepisu jest zatem całkowicie chybiony. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia nie może być także naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 243 § 1 P.p.s.a., który to przepis stanowi o możliwości przyznania stronie postępowania prawa pomocy. Jak już bowiem zaznaczono na wstępie niniejszych rozważań, przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie o odrzuceniu skargi, a nie rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy. Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, albowiem mimo wezwania Sądu nie została ona opłacona. Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73, § 20 i n.). Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.