IV SA/Wa 995/18

WyrokWSA w Warszawie2018-07-02

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpis do dziennika rejestracyjnego organów bezpieczeństwa państwa, założenie teczki personalnej i teczki pracy dla danej osoby, w sytuacji gdy oryginalne akta zostały zniszczone, a zachował się jedynie mikrofilm części teczki personalnej, jest wystarczającym dowodem do odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych?
Ratio decidendi
Samo istnienie wpisów ewidencyjnych, dzienników rejestracyjnych oraz założeń teczek personalnych i pracy nie jest wystarczające do odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Konieczne jest wykazanie, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa, a z dokumentów tych w sposób niebudzący wątpliwości wynika taki charakter współpracy.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Organ odmówił, powołując się na wpisy w dzienniku rejestracyjnym oraz istnienie teczki personalnej i teczki pracy, które jednak zostały zniszczone. Skarżący zaprzeczył współpracy, wskazując na internowanie za działalność opozycyjną i brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających współpracę. Sąd uchylił decyzję organu, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do odmowy przyznania statusu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej i zasądził od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub represjonowanej z powodów politycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej na rzecz skarżącego M. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą o działaczach opozycji", odmówił potwierdzenia, że M. S. T. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ww. ustawy działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. M. T. (dalej zwany "wnioskodawcą" lub "skarżącym") zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W toku postępowania odnaleziono dokumenty dotyczące skarżącego, z którymi zapoznał się w dniu [...] grudnia 2017 r. oraz złożył wyjaśnienia i uwagi. Wnioskodawca zaznaczył, że nie zgadza się z tym, iż był uznany za tajnego współpracownika przez Służbę Bezpieczeństwa, bowiem nigdy nim nie był. SB wyeliminowała go ze współpracy w dniu [...] listopada 1983 r. ze względu na odmowę współpracy. Zdaniem skarżącego "nie mogło tak być, gdyż w tym okresie miał złamaną nogę i nie mógł być na Komendzie Milicji na przesłuchaniu (spotkaniu)". Ponadto oświadczył, że w dniu [...] kwietnia 1982 r., w którym SB zarejestrowała go jako TW przebywał na przepustce z Zakładu Karnego w L., gdzie został internowany za działalność opozycyjną. Wnioskodawca stwierdził także, iż w ww. dniu był zmuszony (przy użyciu broni palnej) do podpisania zobowiązania do współpracy, które następnie podarł. Skarżący dodał, że w okresie współpracy nie spotkał się z oficerem SB i nie był przesłuchiwany. Oświadczył, że nie przyznaje się do współpracy z SB i nigdy niczego nie podpisywał. Natomiast SB bez jego wiedzy, sama stworzyła dokumenty na niego. Wnioskodawca stwierdził, że w przedstawionych mu materiałach i dokumentach nie ma jego donosów jako TW, ani informacji czy komukolwiek zaszkodził lub wyrządził szkodę. W ocenie skarżącego nigdy nikogo "nie skrzywdził i nie przekazywał informacji, które wyrządziłyby komukolwiek jakąś szkodę lub krzywdę". Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił wnioskodawcy potwierdzenia spełnienia warunków z art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono zapisy w dzienniku rejestracyjnym WUSW Z. poz. [...], sygn. akt [...] dotyczące wnioskodawcy, z których wynika, że został ona zarejestrowany w dniu [...] kwietnia 1982 r. przez Wydział [...] do numeru [...] jako TW pseudonim [...], zdjęty z ewidencji w dniu [...] listopada 1983 r., materiały archiwalne otrzymały numer [...]. Natomiast na podstawie zapisów z inwentarza materiałów archiwalnych sygn. [...] WUSW Z. dot. materiałów archiwalnych o sygn. [...], sygn. akt [...] ustalono, że akta archiwalne przekazane do Archiwum przez Wydział [...] WUSW Z. w dniu [...] listopada 1983 r., dotyczące skarżącego, nr rejestracyjnego [...] ps. [...] składały się z teczki personalnej i teczki pracy. Z treści zachowanego protokołu brakowania akt [...], sygn. akt [...], t. 3 z 3 wynika, że teczka personalna (zawierająca 50 kart) i teczka pracy (zawierająca 9 kart) dotyczące tajnego współpracownika ps. [...] zostały zniszczone w dniu [...] grudnia 1989 r. Ponadto organ zaznaczył, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy archiwalnej odnaleziono również akta o sygn. [...] - mikrofilm z akt [...], zawierające niekompletną teczkę personalną tajnego współpracownika ps. [...]. Jak wynika z ww. protokołu brakowania akt [...], teczka personalna dotycząca wnioskodawcy zawierała 50 kart natomiast mikrofilm teczki personalnej, sygn. akt [...] zawiera jedynie część wytworzonych dokumentów (22 karty). Jak wynika z treści rezultatu pozyskania znajdującego się ww. aktach wnioskodawca "napisał własnoręcznie zobowiązanie o współpracy. Nie przyjął pseudonimu. W związku z powyższym nadano nowo pozyskanemu TW ps. [...]". W toku postępowania w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono dokumentów w formie papierowej wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, gdyż jak wynika z informacji zawartych w ww. dokumentach, akta dotyczące wnioskodawcy zostały zniszczone w dniu [...] grudnia 1989 r. Jednakże zdaniem organu z zapisu ewidencyjnego do nr [...] z inwentarza materiałów archiwalnych sygn. [...] WUSW Z. wynika jednoznacznie, że w skład dokumentów podlegających zniszczeniu wchodziła 1 teczka personalna (zawierająca 50 kart) i 1 teczka pracy (zawierająca 9 kart) dotycząca skarżącego. Prezes INP podkreślił, że wpis do dziennika rejestracyjnego był ostatnim etapem rejestracji, po uprzednim zatwierdzeniu werbunku przez przełożonych. W ocenie organu wpis danej osoby do ewidencji organów bezpieczeństwa państwa w połączeniu z pochodzącą z tej ewidencji informacją o założeniu dla tej osoby teczki pracy i teczki personalnej (których oryginały zostały zniszczone, zachowania się jedynie część sfilmowanej teczki personalnej) wskazują, że rejestracja nie była pozorna, a osoba ta podejmowała działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Organ wyjaśnił, że dokumentami w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1575) – zwanej dalej "ustawą o IPN" są wszelkie nośniki informacji, niezależnie od formy przechowywania informacji, w tym w szczególności akta, kartoteki, rejestry, pliki komputerowe, pisma, mapy, plany, filmy i inne nośniki obrazu, nośniki dźwięku i wszelkich innych form zapisu, a także kopie, odpisy i inne duplikaty tych nośników informacji. Wobec powyższego stwierdził, opierając się na ww. definicji dokumentu, że wszelkie zapisy ewidencyjne należy uznać za dokumenty w rozumieniu ustawy o IPN. W opinii organu fakt rejestracji danej osoby w ewidencji, wytworzenie w sprawie teczki personalnej i teczki pracy oznacza, że dokumenty te (ewidencyjne) zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przy udziale danej osoby w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Natomiast brak jest podstaw to twierdzenia, że organy bezpieczeństwa państwa prowadziły pozorną ewidencję tajnych współpracowników lub informatorów. Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2307/16 oraz z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 306/17). Z uwagi na powyższe organ uznał, że treść zapisów z dziennika rejestracyjnego WUSW Z. oraz zapisów z inwentarza materiałów archiwalnych sygn. [...] WUSW Z. potwierdza, że zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego współpracownika organów bezpieczeństwa państwa. W opinii organu wskazane dokumenty spełniają zatem kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, bowiem były wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa. Tym samym stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji polegające na niesłusznym uznaniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją dokumenty wytworzone przez skarżącego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, o czym świadczyć ma wpis do dziennika rejestracyjnego ewidencji organów bezpieczeństwa państwa oraz założenie teczki personalnej i teczki pracy dla skrzącego, w sytuacji gdy nigdy takich działań nie podejmował, a dodatkowo brak jest jakichkolwiek dokumentów w formie papierowej wytworzonych przez niego lub przy jego udziale z uwagi na to, że nigdy takich nie było; 2) art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza pominięcie w ocenie materiału dowodowego w zakresie wyjaśnień złożonych przez skarżącego, w których zaprzeczył jakiejkolwiek współpracy, a w ramach przeprowadzonej kwerendy archiwalnej nie odnaleziono dokumentów wytworzonych przez skarżącego lub przy jego udziale, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niesłusznej decyzji. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że kategorycznie zaprzeczył, aby podejmował jakąkolwiek współpracę z organami bezpieczeństwa państwa, bowiem przeciwnie podlegał represji i był internowany za działalność opozycyjną. Z powodu internowania w okresie od [...].12.1981 r. do [...].04.1982 r. otrzymał odszkodowanie od Skarbu Państwa. Co istotne w złożonych w niniejszej sprawie wyjaśnieniach stwierdził, że pomimo przesłuchania nie podpisał żadnego dokumentu na współpracę ze SB oraz zaprzeczył, aby kiedykolwiek spotkał się z oficerem SB i sporządził jakąkolwiek dokumentację czy donos. Zdaniem skarżącego materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że wytworzył on osobiście lub były wytworzone przy jego udziale dokumenty w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Należy zauważy, że w aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu w formie pisemnej zawierającego jego podpis, który mógłby potwierdzać twierdzenia organu, że podpisał dokument współpracy z SB, a także wytwarzał dokumenty lub były wytwarzane przy jego udziale. Ponadto w opinii skarżącego okoliczność, że teczka personalna miała zawierać 50 kart, a teczka pracy 9 kart, nie są wystarczające do uznania, że wytworzył, czy też przy jego udziale wytwarzano dokumenty w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Nie jest również takim dowodem wpis do dziennika rejestracyjnego, który w połączeniu z założeniem teczki personalnej i teczki pracy, według Prezesa IPN ma świadczyć o tym, że rejestracja nie była pozorna, a skarżący podejmował działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Działalność opozycyjna, w jaką był zaangażowany powodowała zainteresowanie jego osobą ze strony SB, jednakże samo założenie teczki personalnej czy też teczki pracy nie jest wystarczające do stwierdzenia, że doszło do współpracy, zwłaszcza, że brak jest w aktach sprawy dokumentu sporządzonego przez niego czy też przez niego podpisanego, a on sam temu zaprzecza. Skarżący stanął również na stanowisku, że z brzmienia art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej wynika, że wnioski jakie formułuje organ wymagają od niego, poza sprawdzeniem istnienia określonych dokumentów, ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez wnioskodawcę w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Powinny to być zatem dokumenty, z których w sposób niewątpliwy wynika, że wnioskodawca był tajnym współpracownikiem łub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa i w ramach współpracy wytwarzał osobiście lub przy jego udziale były wytwarzane określone dokumenty. Obowiązkiem organu w tym przypadku nie jest wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych i sformułowanie oceny czy w dokumentach jest "ślad" wskazujący na współpracę skarżącego ze służbami bezpieczeństwa i czy w ramach tej współpracy wytworzył jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Organ winien dokonać oceny zawartych w aktach dokumentów, pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę wymogów określonych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Podsumowując skarżący stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na ocenę, że istnieją dowody, aby skarżący podejmował działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji oraz aby wytworzył osobiście lub były wytworzone przy jego udziale dokumenty, co stanowi o spełnieniu kryteriów art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 2 lipca 2018 r. skarżący stwierdził, że w ramach czynności związanych z pozyskiwaniem informacji nie podpisywała żadnego dokumentu. Po okazaniu przez Sąd karty 71 i 72 akt administracyjnych skarżący oświadczył, że podpis na życiorysie i deklaracji lojalności złożył osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08, LEX nr 594803). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, ze decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 4 pkt 2 ustawy o działach opozycji, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do ustalenia, czy odnalezione w IPN dokumenty (informacje) zostały wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach wykonywanych przez skarżącego czynności w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy państwa. Jeżeli nie, to zgodnie z art. 4 ustawy stronie przysługuje status osoby represjonowanej. W ocenie Sądu z brzmienia art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej wynika, że dla oceny istnienia przesłanki do otrzymania statusu działacza osoby antykomunistycznej lub represjonowanej nie wystarczy samo znalezienie w IPN dokumentów. Musi zostać wykazane, że dokumenty te zostały faktycznie wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale a ramach czynności przez niego wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Oznacza to, że dokumenty te mają w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać że dana osoba była tajnym współpracownikiem lub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa i wytwarzała sama lub było wytwarzane przy jego udziale określone dokumenty. Przy czym, w ocenie Sądu, chodzi o dokumenty źródłowe na podstawie których da się takie okoliczności ustalić. Nie ma takiego charakteru dokument w postaci np. zapisów kartotecznych, z których wynika że istniała teczka, bez ustalania czy rzeczywiście w takiej teczce znajdowały się jakiekolwiek dokumenty spełniające ww. kryteria ustawowe. W niniejszej sprawie organ nie odnalazł żadnych dokumentów źródłowych, a jedynie: ˗ zapisy w dzienniku rejestracyjnym WUSW Z. poz. [...], sygn. akt [...] dotyczące skarżącego, z których wynika, że wnioskodawca został zarejestrowany w dniu [...] kwietnia 1982 r. jako TW pseudonim [...] i zdjęty z ewidencji w dniu [...] listopada 1983 r. ˗ akta o sygn. [...] - mikrofilm z akt [...], zawierające niekompletną teczkę personalną tajnego współpracownika ps. [...]. Z protokołu brakowania akt [...] wynika, że teczka personalna dotycząca skarżącego zawierała 50 kart, natomiast mikrofilm teczki personalnej zawiera jedynie część wytworzonych dokumentów (22 karty), a z treści rezultatu pozyskania znajdującego się ww. aktach wynika, iż wnioskodawca "napisał własnoręcznie zobowiązanie o współpracy. Nie przyjął pseudonimu. W związku z powyższym nadano nowo pozyskanemu TW ps. [...]". Ustalono również, iż akta archiwalne dotyczące skarżącego składały się z teczki personalnej (zawierająca 50 kart) i teczki pracy (zawierająca 9 kart), które zostały zniszczone w dniu [...] grudnia 1989 r. Na ich podstawie organ uznał, że dokumenty te spełniają kryteria o jakich mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Sąd podziela stanowisko organu, że w ramach tego postępowania IPN nie bada prawdziwości odnalezionych dokumentów i stwierdzeń jakie w tych dokumentach zostały zawarte (czy wnioskodawca był lub nie tajnym współpracownikiem czy pomocnikiem). Jednakże z uwagi na to, że rozstrzygnięcie organu zapada w formie decyzji wymaga to od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy odnalezione dokumenty mogą być zakwalifikowane jako spełniające kryteria z art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Organ musi zatem stwierdzić, że w z dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż wnioskodawca był tajnym współpracownikiem lub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa i w ramach współpracy wytwarzał osobiście lub przy jego udziale były wytwarzane określone dokumenty (tzn. mógł liczyć się z tym, miał taką świadomość, że na skutek przekazanych przez niego informacji dojdzie do wytworzenia tych dokumentów). Wyjaśnić należy, że za dokumenty wytworzone przy udziale tajnego informatora uważa się takie dokumenty, które zawierają informacje przekazane organowi bezpieczeństwa państwa przez tajnego informatora – bez tych informacji dokumenty te bowiem nie mogłyby powstać. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu nie odnaleziono żadnych dokumentów źródłowych, na podstawie których można by ustalić, że doszło do wytworzenia jakichkolwiek dokumentów przez skarżącego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Kartoteki i zapisy, na które powołuje się organ, stanowią jedynie dowód, że istniały teczki dotyczące pracy skarżącego, w tym teczka personalna, zapis o zarejestrowaniu skarżącego przez Wydział [...] KWMO Z. i zdjęciu z ewidencji oraz zapis z dziennika archiwalnego teczek personalnych i teczek pracy dotyczących TW ps. [...] o prowadzeniu ich w okresie od [...] kwietnia 1982 r. do [...] listopada 1983 r. Natomiast materiały w postaci 2 teczek zniszczono [...] grudnia 1989 r. Ma rację organ, że odnalezione przez IPN dokumenty stanowią, w rozumieniu art. 7 ustawy o IPN, dokumenty. Powyższe nie oznacza to jednak automatycznie, że są dokumentami o jakich mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wskazuje, że jedynie deklaracja o lojalności oraz życiorys zostały podpisane przez skarżącego. Z dokumentów zgromadzonych przez IPN wynika natomiast, że skarżący został zidentyfikowany jako opozycjonista (działacz organizacji NSZZ "Solidarność") oraz był internowany w akcji "[...]" w okresie od [...] grudnia 1981 r. do [...] kwietnia 1982 r. (za co - jak sam wskazał w skardze - otrzymał odszkodowanie). Sąd nie odnalazł wśród tych informacji jakiegokolwiek dokumentu, czy to podpisanego przez skarżącego czy świadczącego o tym, że istniały dokumenty wytworzone przy udziale tajnego informatora, które zawierałby informacje informację przydatną dla pracy służb bezpieczeństwa i zostały przekazane tym służbom przez skarżącego jako tajnego informatora, a bez tych informacji dokumenty te nie mogłyby powstać. Należy podkreślić, że to zawartość zasobów archiwalnych powinna wskazywać na istnienie tego rodzaju dokumentów. Natomiast samo istnienie teczek w żadnym razie nie wskazuje, że osoba której dotyczyła teczka była tajnym współpracownikiem lub pomocnikiem organów bezpieczeństwa państwa, który w ramach współpracy przekazywał informacje w postaci dokumentów wytworzonych przez nią osobiście lub przy jej udziale były wytwarzane określone dokumenty przez organ bezpieczeństwa. Podkreślenia wymaga, że w zgromadzonych dokumentach kilkakrotnie odnotowano odmowę współpracy przez skarżącego. Zaprezentowany powyżej pogląd co do wykładni art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji znajduje uzasadnienie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki WSA w Warszawie z 14 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1741/16, z 23 listopada 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 574/17, z 22 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 415/17). W tych okolicznościach faktycznych brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącemu statusu osoby represjonowanej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 sentencji wyroku, na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składał się wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego ([...] zł) stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa za dokument pełnomocnictwa (17 zł) stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz pkt IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1044).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło