I SA/Bd 387/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Bd 387/18 UZASADNIENIE Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] września 2017 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., od II do IV kwartału 2012 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za I kwartał 2012 r. Decyzja została wysłana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego organu podatkowego – ePUAP w dniu [...] września 2017 r. Z informacji znajdujących się na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (UPD) wynika, iż dokument ten nie został odebrany przez adresata w terminie 14 dni od dnia wysłania pierwszego UPD. W związku z powyższym, ww. decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu [...] października 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi przepis art. 152a § 3 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia (pełnomocnik omyłkowo wskazał jako datę sporządzenia wniosku dzień [...] października 2016 r.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, iż na żaden z adresów pełnomocnika nie wpłynęła żadna decyzja organu podatkowego. Zaistniała sytuacja, w ocenie pełnomocnika jest wynikiem wystąpienia błędu technicznego, bądź też organ wysłała korespondencję na inną skrytkę do doręczeń. Pełnomocnik wskazał ponadto, iż w całym postępowaniu nie został oficjalnie wskazany elektroniczny adres do doręczeń na profilu ePUAP, natomiast od wszczęcia postępowania przez okres ponad trzech lat, cała korespondencja była doręczana w formie papierowej na tradycyjne adres, zatem doręczenie decyzji z dnia [...] września 2017 r. na adres elektroniczny budzi zaskoczenie pełnomocnika. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po przytoczeniu stosownych przepisów organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik złożył za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej organu pierwszej instancji pismo, stanowiące odpowiedź na wezwanie w zakresie udzielenia odpowiedzi. W związku z powyższym, stosownie do wskazanej wyżej regulacji zawartej w art. 144a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. począwszy od tego dnia doręczał kierowaną do pełnomocnika korespondencję za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na adres z którego otrzymał przedmiotowe pismo. Szczególnie istotny w niniejszej sprawie jest fakt, iż przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2017 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. doręczył pełnomocnikowi drogą elektroniczną pisma związane z prowadzonym postępowaniem podatkowym, które zostały skutecznie doręczone pod ww. adresem, tj.: postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. – odbiór korespondencji potwierdzono dnia [...] lipca 2017 r., wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. – odbiór korespondencji potwierdzono dnia [...] września 2017 r., postanowienie z dnia [...] września 2017 r. – odbiór korespondencji potwierdzono dnia [...] września 2017 r., postanowienie z dnia [...] września 2017 r. – odbiór korespondencji potwierdzono dnia [...] września 2017 r. Dyrektor stwierdził zatem, iż brak jest jakichkolwiek uchybień ze strony organu pierwszej instancji w zakresie sposobu doręczenia decyzji z dnia [...] września 2017 r. Adres, na który przedmiotowy dokument został wysłany był bowiem adresem, na który prawidłowo i skutecznie doręczano kierowaną do pełnomocnika korespondencję. Organ podkreślił, iż ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku UPD wynika, że decyzję przesłano na adres elektroniczny pełnomocnika w dniu [...] września 2017 r., pierwsze powiadomienie o możliwości odbioru korespondencji zostało utworzone w dniu [...] września 2017 r., natomiast powtórne powiadomienie utworzone zostało w dniu [...] października 2017 r. Nieodebranie wskazanej decyzji po dwukrotnym zawiadomieniu o takiej możliwości skutkowało uznaniem jej za doręczoną po upływie 14 dni, licząc od dnia pierwszego zawiadomienia, tj. w dniu [...] października 2017 r. Ponadto organ pierwszej instancji nie otrzymał żadnych informacji o problemach technicznych uniemożliwiających wysłanie decyzji na dres elektroniczny pełnomocnika. Nie do zaakceptowania przez organ podatkowy jest zawarta we wniosku argumentacja, iż pełnomocnik nie kwestionował doręczeń drogą elektroniczną postanowień wydawanych w toku postępowania podatkowego z uwagi na ich małe znaczenie procesowe, natomiast doręczenie decyzji drogą elektroniczną "budzi zaskoczenie" pełnomocnika. Zdaniem organu pełnomocnik miał świadomość, iż pisma kierowane do Skarżącego w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, wysyłane są droga elektroniczną, o czym świadczą urzędowe potwierdzenia ich odbioru oraz Skarżącego czynny udział w czynnościach procesowych, o których Skarżący został powiadomiony treścią tych pism. Nie powinien zatem budzić żadnego zaskoczenia fakt wysłania decyzji na adres elektroniczny pełnomocnika. W dniu [...] września 2017 r. pełnomocnik odebrał postanowienie wyznaczające Skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (z którego to prawa skorzystał w dniu [...] września 2017 r.). Było zatem oczywistym, iż skoro przedmiotowe postanowienie zostało wysłane na adres poczty elektronicznej, w ślad za nim, w taki sam sposób organ pierwszej instancji doręczy decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreśla, iż w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, sporządzona przez Kierownika Referatu Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług na okoliczność rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] października 2017 r. z pracownikiem Kancelarii Doradztwa Podatkowego M. G., który poinformował, iż Kancelaria nie ma już dostępu do korespondencji wysyłanej na skrytkę, na którą wpływała głównie korespondencja od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., ponieważ została ona zlikwidowana w połowie września 2017 r. Z powyższego wynika, że pełnomocnik miał świadomość istnienia przeszkód w odbiorze decyzji organu pierwszej instancji, jeszcze przed jej wydaniem. W takiej sytuacji należało niezwłocznie poinformować organ podatkowy o zaistniałym fakcie i wskazać prawidłowy adres do doręczeń. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik sugeruje, iż problem z doręczeniem decyzji organu pierwszej instancji mógł być wynikiem błędu technicznego niezawinionego przez Stronę, na dowód czego przedłożył zgłoszenie reklamacyjne z dnia [...] października 2017 r. na działanie platformy ePUAP, z prośbą o wyjaśnienie sprawy w związku z nieotrzymaniem decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zarówno na skrzynkę, jak również na skrzynkę domyślną, co może bardzo negatywnie wpłynąć na dalsze rozstrzygnięcie sprawy . Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ odwoławczy wezwał pełnomocnika do wskazania, czy otrzymał odpowiedź na pismo stanowiące "reklamację na działanie platformy ePUAP2", a w przypadku otrzymania odpowiedzi, o przedłożenie jej do akt sprawy. Pismem z tego samego dnia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wystąpił do Ministerstwa Cyfryzacji Centralny Ośrodek Informatyki Zespół Service Desk m.in. o udzielenie informacji dotyczących doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., wysłanej za pomocą komunikacji elektronicznej, na adres pełnomocnika na profilu ePUAP. W otrzymanej przez pełnomocnika w dniu [...] grudnia 2017 r. wiadomości e-mail od Zespołu Service Desk wyjaśniono, iż skrzynka to element ePUAP, który umożliwia przechowywanie i przesyłanie dokumentów, składa się ze składu oraz skrytki. Skład służy do przechowywania pism, a skrytka do przesyłania pism pomiędzy nadawcą i adresatem. W przypadku skrzynek domyślnych (za pośrednictwem której odbywała się wymiana korespondencji z pełnomocnikiem), przed wprowadzeniem blokady, usuwał się skład ale pozostawała skrytka. W tej sytuacji urząd dostawał informację o prawidłowym doręczeniu pisma, natomiast pełnomocnik nie mógł odebrać pisma, ponieważ nie było składu, który tą czynność umożliwia. Z pozostałych wyjaśnień udzielonych pełnomocnikowi przez Zespół Service Desk, jak również z informacji otrzymanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] lutego 2018 r., w związku ze złożonym w dniu [...] grudnia 2017 r. wnioskiem o udostępnienie danych z platformy ePUAP wynika, iż w systemie widnieje informacja o usunięciu składu w dniu [...] września. Informacja o usunięciu składu widnieje także w "rejestrze zdarzeń", który dostępny jest wyłącznie dla Użytkownika. W rejestrze tym widnieje także informacja, kto ten skład usunął. W związku z powyższym wyłącznie pełnomocnik – jako Użytkownik skrzynki na platformie ePUAP posiada dostęp do tych informacji. Techniczne uwarunkowania po stronie platformy ePUAP uniemożliwiają osobom trzecim ingerowanie w ustawienia danego profilu w taki sposób, aby dokonać zmian poprzez usunięcie składu ze skrzynki tego użytkownika. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ponownie podkreśla, iż z wyjaśnień pracownika Kancelarii M. G. wynika, że pełnomocnik miał pełną świadomość o niepoprawnym działaniu skrzynki na którą wcześniej doręczane były pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., jeszcze przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Pomimo posiadanej wiedzy w tym zakresie, pełnomocnik o zaistniałym fakcie nie poinformował organu pierwszej instancji, jak również nie podjął żadnych innych czynności w celu uniknięcia niekorzystnych dla Strony postępowania skutków prawnopodatkowych. Z informacji udzielonych Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] lutego 2018 r. przez Ministerstwo Cyfryzacji wynika jednoznacznie, że problem z terminowym doręczeniem decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. nie był wynikiem problemu po stronie systemu ePUAP. Zatem zawarta we wniosku argumentacja pełnomocnika nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu termowi do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Dlatego też zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wymiarowej, tj. najpóźniej w dniu [...] października 2017 r. Reasumując, w ocenie Dyrektora zebrany materiał dowodowy nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie: art. 162 § 1 w zw. z art. 146 i art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r, poz. 201 ze zm., dalej O.p.) poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mimo że Strona uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy; art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego; art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejsza argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organy zasadnie odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia danej czynności procesowej. Podkreślić przy tym należy, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek, określonych w wymienionych przepisach: a. wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny, która uniemożliwiła dochowanie terminu, b. uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony c. oraz równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie. Brak spełnienia którejkolwiek z powołanych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest w przedmiotowej sprawie odwołanie. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej należy przywrócić termin, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji, gdy osoba zainteresowana uwiarygodni stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. We wniosku z dnia [...] października 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika zaznaczono, iż w całym postępowaniu nie został oficjalnie wskazany elektroniczny adres do doręczeń na profilu ePUAP. Zdaniem strony na jakąkolwiek skrzynkę elektroniczną pełnomocnika nie wpłynęła przedmiotowa decyzja i nie zachodzi nawet konieczność wnoszenia o przywrócenie terminu, bowiem decyzja nie została doręczona nawet w sposób zastępczy. jednak kierując się ostrożnością procesową strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazała, że o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu [...] października 2017 r., a decyzję do wglądu otrzymała w dniu [...] października 2017 r. Strona podała, że inne postanowienia docierały na skrytkę /[...]/kancelaria, więc prawdopodobnie wystąpił błąd techniczny niezawiniony przez stronę. Strona wskazała, że decyzja została do niej wysłana na skrytkę /[...]/ogólna lub inna z początkiem /[...]/. Próby wysłania na skrytkę Kancelarii zakończyły się niepowodzeniem, co oznacza, że istnieje błąd w systemie albo organ wsysła korespondencję na inna skrytkę. Strona podała, że nie posiada adresu /[...]/ogólna czy innej tego typu. Zgodnie z poglądem, który tut. Sąd całkowicie aprobuje, wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 869/16, zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, jednakże należy uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności. Samo powołanie się na istnienie bliżej nieokreślonych trudności technicznych nie może być uznane za uprawdopodobnienie istnienia owych trudności technicznych. Trzeba zaznaczyć, że w niniejszej sprawie argumentacja Spółki oparta jest na ogólnych sformułowaniach dotyczących problemów technicznych, które jednak nie wiadomo, ani czy wystąpiły, ani czego dotyczyły, bowiem pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających przedstawianą okoliczność. Na karb problemów technicznych organu pełnomocnik składa odpowiedzialność za odbiór decyzji. Sąd stwierdza, że w przytoczonych okolicznościach faktycznych, pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, a twierdzenia o braku skrzynki ogólnej, niedostarczeniu przez organ na skrytkę właściwą, a w końcu o dostarczaniu elektronicznie, zamiast pocztą tradycyjną, nieuprawdopodabniają braku winy, bowiem nie został przedstawiony żaden dowód potwierdzający okoliczności na tematu nieprawidłowego wysłania przez organ. Trzeba mieć na uwadze, że art. 162 § 1 O.p. wskazuje, iż to zainteresowany jest obciążony obowiązkiem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia podania. Na szczególną uwagę zasługuje fakt wynikający z art. 144a O.p., że strona, która zapoczątkowała korespondencję w systemie ePUAP (złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy), powoduje tym samym kontynuacje wymiany korespondencji w ten właśnie sposób. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, więc nie ulega wątpliwości, że wymiana korespondencji za pośrednictwem systemu ePUAP była wymianą prawidłową. Zgodnie natomiast z art. 146 O.p., toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. W razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wynika z tego, że – tak jak w przedstawionej sprawie – nawet jeśli strona usunęła któraś ze skrytek czy adresów w systemie, to była zobowiązana do zawiadomienia organu o tym fakcie. Skoro natomiast tego nie zrobiła, a organ wysłał do niej decyzję, czego miał potwierdzenie, to doręczenie takie nastąpiło w sposób poprawny. Reasumując, organ słusznie uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku Spółki. Spółka nie wykazała bowiem braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 162 § 1 O.p., które stanowiłyby okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. T. Liwacz E. Kruppik-Świetlicka L. Tyliński