III SA/Lu 36/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Robert Hałabis, WSA Ewa Ibrom, Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Barański, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. K. i T. T. – wspólników spółki cywilnej W. "T." Centrum Opieki i Aktywizacji K. K., T. T. s.c. na informację Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę. W odpowiedzi na konkurs nr RPLU.03.07.00-IP.01-06-001/16 K. K. i T. T., prowadzące działalność gospodarczą po nazwą [...] (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżące") złożyły wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] na regionalnym rynku usług społecznych poprzez inwestycje w rzeczowe aktywa trwałe i utworzenie innowacyjnej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku "[...]" oraz wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych" w ramach Osi Priorytetowej 3. Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (RPO WL). Pismem z dnia [...] października 2017 r., znak [...] Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie będąca Instytucją Organizującą Konkurs (IOK) jako Instytucja Pośrednicząca w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (dalej jako "LAWP", "IOK" lub organ) poinformowała wnioskodawcę, że projekt, po dokonaniu oceny merytorycznej przez Komisję Oceny projektów (KOP), został oceniony negatywnie. W uzasadnieniu informacji wskazano, że wniosek nie spełnia kryterium technicznego specyficznego "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R". Wdrożenie wyników prac B+R oznacza praktyczne zastosowanie wyników prac B+R w działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy wdrożenie będzie dotyczyć wyników prac B+R planowanych do nabycia po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie odpowiedź na pytanie cząstkowe będzie pozytywna, gdy wnioskodawca przedłoży dokumenty potwierdzające istnienie i możliwość zakupu wyników prac B+R, których dotyczy planowane w ramach projektu wdrożenie, w tym umowę warunkową zakupu w/w wyników prac B+R. Z przedłożonych dokumentów musi jasno wynikać, iż dotyczą one wyników prac B+R, które będą wdrażane w ramach projektu. Odpowiedź na pytanie cząstkowe będzie negatywna, gdy wnioskodawca nie udokumentuje możliwości nabycia wyników prac B+R, których dotyczy planowane w ramach projektu wdrożenie." IOK podkreśliła, że wnioskodawca ma możliwość uzyskania pozytywnej odpowiedzi na przedmiotowe pytania cząstkowe realizując projekt w oparciu o trzy możliwe warianty. Pierwszy i drugi wariant dotyczy wdrożenia wyników przeprowadzonych lub zleconych przez wnioskodawcę. W takich przypadkach przedsiębiorca zgodnie z dokumentacją konkursową musi złożyć wyniki przeprowadzonych prac B+R. Trzeci wariant dotyczy zakupu wyników prac B+R - w tym przypadku aplikujący powinien złożyć dokumenty poświadczające, że prace badawcze których dotyczy planowane w ramach projektu wdrożenie zostały już zakończone i autorom znane są już wyniki tych prac i istnieje możliwość ich zakupu przez wnioskodawcę. Odnosząc się do sprawy organ wskazał, że wnioskodawca zaplanował realizację projektu w oparciu o wariant nabycia wyników prac B+R po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Odwołując się do tabeli C1 "Krótki opis projektu" wniosku o dofinansowanie projektu, części opisowej Biznes Planu, tabela C.3.2. oraz umowy przedwstępnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawartej z Akademią Wychowania Fizycznego [...] w W., Filia w B., stanowiącej załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu, organ stwierdził, że z przedłożonej umowy wynika, że badania nie zostały jeszcze przeprowadzone, a opierać się mają jedynie na przeglądzie literatury na temat opieki nad osobami w podeszłym wieku i wymiany doświadczeń oraz podnoszeniu kompetencji. W konsekwencji organ uznał, że nie można ocenić, jakie wyniki prac B+R zostaną wdrożone i jaką wartość naukową będą prezentowały. Dodał również, że na dzień składania wniosku o dofinasowanie – [...] września 2016 r. – umowa w/w umowa stanowi jedynie wstępne zobowiązanie do wykonania prac badawczo-rozwojowych. W związku z powyższym IOK stwierdził, że kluczowe dla realizacji projektu wyniki prac B+R nie istniały w momencie składania wniosku o dofinansowanie. Odnosząc się do pytania cząstkowego w ramach mawianego kryterium "Czy projekt dotyczy wprowadzenia innowacji produktowej/procesowej co najmniej w skali rynku regionalnego (w województwie lubelskim) stosowanej nie dłużej niż 3 lata oraz czy projekt dotyczy działalności gospodarczej wpisującej się w inteligentne specjalizacje regionu zgodne z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Lubelskiego do 2020 roku?", organ stwierdził, że planowane do wprowadzenia usługi nie spełniają kryterium innowacyjność. Wnioskodawca deklaruje, że projekt będzie polegał na wdrożeniu prac B+R i wprowadzeniu trzech rodzajów innowacji: produktowej, procesowej i nietechnologicznej. Jako innowację produktową wnioskodawca określa działanie będące "usługą polegającą na prowadzeniu zindywidualizowanej, kompleksowej opieki i działalności aktywizacyjno-rehabilitacyjnej dla osób starszych, przewlekle chorych i osób niepełnosprawnych z dysfunkcjami fizycznymi na tle choroby Parkinsona, dysfunkcji fizycznych i psychicznych po udarach i wylewach, w stanach zaburzeń pamięci na tle epizodów neurologicznych i otępiennych". IOK uznała, że opisana usługa nie spełnia kryterium innowacyjności, ponieważ w regionie działa już minimum jeden ośrodek oferujący bardzo podobne usługi. Przedstawione we wniosku udoskonalenia oraz zindywidualizowane podejście do pacjenta nie posiadają znaczącej przewagi nad standardami domów opieki funkcjonujących w regionie lubelskim. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący i nie udokumentował deklarowanej przewagi nad obecnymi standardami w innych domach opieki. Innowacją procesową według wnioskodawcy "ścisła zindywidualizowana współpraca opiekuna i lekarza w procesie aktywizacji klienta" oraz "budowanie przyszłości klienta w oparciu o wnikliwą diagnozę opartą na zasobach i w poczuciu własnej wartości i przyjaznego świata zewnętrznego". W tabeli D.2.4, gdzie jest przedstawione uzasadnienie innowacyjności, nie podano, na czym dokładnie ma polegać zindywidualizowana współpraca opiekuna i lekarza, szczególne, że we wniosku nie wspomniano o zamiarze zatrudnienia lekarza. "Budowanie przyszłości klienta" jest również opisane w sposób uniemożliwiający ocenę innowacyjności. Również opisany, jako innowacja nietechnologiczna, program komputerowy do kompleksowego zarządzania placówką, w ocenie organu, należy do rozwiązań nowoczesnych, ale już nie innowacyjnych. Podobne, a nawet bardziej zaawansowane oprogramowanie od lat jest wykorzystywane w placówkach ochrony zdrowia, szczególnie prywatnych. W konsekwencji organ uznał, że odpowiedź na powyższe pytanie cząstkowe jest negatywna. Podsumowując organ stwierdził, że projekt nie może być uznany jako projekt innowacyjny czy też wdrażający prace B+R, ponieważ nie dotyczy on wdrożenia innowacyjnych usług/produktów i procesów. Nie przedstawiono również prac B+R, które miałyby zostać wdrożone w efekcie realizacji projektu. We wniesionym proteście wnioskodawca wskazał, że projekt został przywrócony do konkursu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt m SA/Lu 212/17. Podczas pierwszej oceny wniosku o dofinansowanie LAWP nie podnosiła, że projekt nie spełniał kryterium "innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R". Pierwotnie przeprowadzona ocena projektu uwzględniała również spełnienie kryterium "dysponowanie prawami do wdrożenia wyników prac B + R" oraz zakładała wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnień w zakresie innowacyjności zamierzenia i zasad wdrażania wyników prac B+R. Po pozytywnym dla wnioskodawcy wyroku WSA w Lublinie, LAWP zmieniła stanowisko i uznała, iż istnieją podstawy do dokonania negatywnej oceny zamierzenia bez wzywania do wyjaśnień lub poprawy. Takie działanie organu spowodowało zdaniem skarżącej pogorszenie jej sytuacji prawnej. Wnioskodawca podniósł, wbrew stanowisku LAWP, że regulamin konkursu nie stanowi, że przedmiotem przedwstępnej warunkowej umowy zakupu wyników prac B+R mają być wyniki prac już zakończonych". Organ nie precyzuje momentu, w którym prace badawczo-rozwojowe miałyby być zakończone oraz "znane" autorom. Nie sposób ustalić, czy zdaniem organu "zakończenie" miałoby mieć miejsce przed zawarciem przedwstępnej umowy zakupu, przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, czy w innym momencie. Odnosząc się do negatywnej oceny pytania cząstkowego "Czy projekt dotyczy wprowadzenia innowacji produktowej/procesowej co najmniej w skali rynku regionalnego (w województwie lubelskim) stosowanej nie dłużej niż 3 lata oraz czy projekt dotyczy działalności gospodarczej wpisującej się w inteligentne specjalizacje regionu zgodne z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Lubelskiego do 2020 roku?", wnioskodawca zarzucił organowi przyjęcie w całości stanowisko eksperta zewnętrznego. Wnioskodawca podniósł, że przedmiotem oceny eksperta nie był wniosek o dofinansowanie projektu, ale subiektywne przekonanie o jego istocie. Co więcej - sposób formułowania uwag wskazuje, iż ekspert nie dysponował wiedzą, właściwą dla przedmiotu projektu. Ekspert zewnętrzny, sporządzając opinię, nie zauważył, że przywołany przykładowo ośrodek [...] to ośrodek świadczący usługi opiekuńczo - pielęgnacyjne, które sprowadzają się do usług pielęgnacyjnych i podstawowych opiekuńczych. Ekspert nie podnosi również faktu, że przytaczany jako przykład ośrodek [...] nie posiada w swojej ofercie usług proponowanych przez wnioskodawcę. Katalog usług aktywizacyjno-rehabilitacyjnych, jakie zamierza wprowadzić w swojej ofercie wnioskodawca, został opisany w Biznes Planie, w sekcji C II, CIII oraz wniosku aplikacyjnym, w sekcji D 3.1 oraz sekcjach B3.2, C1.1, C 2.1,C 2.4,C 3.2,D 1, D 2. Wnioskodawca podkreślił, że przygotowując wniosek rozpoznał funkcjonujące w regionie i nie tylko ośrodki aktywizacyjno-rehabilitacyjne. Przewagi konkurencyjne, których ekspert zewnętrzny nie dostrzegł, zostały wykazane w załączniku do wniosku "Analiza konkurencyjności". Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości nie uwzględniła protestu, o czym poinformowała wnioskodawcę pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu IOK wskazała, odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że niewezwanie do dokonania poprawy lub złożenia wyjaśnień narusza zasadę reformationis in peius, że po pozytywnym dla wnioskodawcy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, LAWP dokonała ponownej oceny projektu uwzględniając, że projekt - zgodnie z wyrokiem Sądu - spełnia kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa". Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2017r., sygn. akt III SA/Lu 212/17 uznał, że pierwotna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co skutkowało ponowną oceną. Sąd stwierdził nielegalność oceny projektu w zakresie kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" jako, że to kryterium podlegało kontroli Sądu. Pozytywny dla Wnioskodawcy wyrok Sądu skutkował ponowną oceną projektu, w ramach której niezależni oceniający uznali, że projekt nie spełnia innego kryterium- "Innowacyjność, regionalne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R". LAWP nie zgodził się ze stwierdzeniem wnioskodawcy, jakoby z treści Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu nie wynikało, aby przedmiotem przedwstępnej warunkowej umowy zakupu wyników prac B+R miały być wyniki prac już zakończonych. wnioskodawca przytoczył fragment Załącznika nr 4, który wskazuje, że przedwstępna umowa warunkowa zakupu wyników prac B+R musi zawierać zapis, że podmiot z którym wnioskodawca zawarł umowę dysponuje wyłącznym prawem własności intelektualnej, jak również że ma być w niej określona wartość transakcji tożsama z wartością wskazaną we wniosku o dofinansowanie. Odwołanie się przez stronę do treści dokumentacji konkursowej ma charakter bardzo wybiórczy. Wnioskodawca całkowicie pominął, że w przypadku, gdy wdrożenie dotyczyć będzie wyników prac B+R planowanych do nabycia po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie należy przedłożyć dokumenty potwierdzające istnienie i możliwość zakupu wyników prac B+R, których dotyczy planowane w ramach projektu wdrożenie, w tym umowę przedwstępną warunkową zakupu ww. wyników prac B+R. Organ wskazał, że powyższe wynika również z treści Załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu - Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP. W kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, w ocenie organu, że z dokumentacji konkursowej wynika wprost, że niezbędną przesłanką pozytywnej odpowiedzi na pytanie cząstkowe jest istnienie wyników prac B+R. Odnosząc się do zarzutu protestu, że z dokumentacji konkursowej nie wynika na jaki moment wyniki prac B+R mają istnieć, organ stwierdził, że dokumentacja konkursowa nie pozostawia wątpliwości, że wyniki prac B+R mają istnieć na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, a rozważania wnioskodawcy w tym zakresie są niezrozumiałe wobec przejrzystej treści załączników konkursowych. Przedłożona przez Wnioskodawcę w ramach Załączników do WND (aplikowanie) dla LAWP / 50. Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników B+R - umowa przedwstępna nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawarta z Akademią Wychowania Fizycznego [...] w Warszawie, Filia w B. wskazuje jednoznacznie, że T. T. oraz K. K. w dniu [...] sierpnia 2016 r. dopiero zleciły Akademii Wychowania Fizycznego pracę badawczo - naukową. Termin wykonania pracy strony określiły na 30 września 2018 r. co oznacza, że oczywistym jest, iż na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie (8 września 2016 r.) wyniki prac nie istniały. Odnosząc się do zarzutów protestu dotyczących negatywnej oceny pytania cząstkowego "Czy projekt dotyczy wprowadzenia innowacji produktowej/procesowej co najmniej w skali rynku regionalnego (w województwie lubelskim) stosowanej nie dłużej niż 3 lata oraz czy projekt dotyczy działalności gospodarczej wpisującej się w inteligentne specjalizacje regionu zgodne z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Lubelskiego do 2020 roku?", organ wskazał, że zgodnie z Regulaminem konkursu (pkt 6.1.3. ppkt 9) wydana przez eksperta opinia nie jest wiążąca dla KOP i ma charakter opiniodawczo-doradczy. Eksperci powoływani na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie posiadają specjalistyczną wiedzę, którą mogą nie dysponować członkowie KOP. Jeżeli zatem w treści informacji o negatywnej ocenie oceniający odwołują się do stanowiska eksperta czy nawet posługują się cytatami z wydanej opinii to oznacza, że w tym zakresie przyjęli ustalenia poczynione przez eksperta jako swoje. LAWP podkreśliła, że wbrew zarzutom skarżącej, ekspert zewnętrzny ma obowiązek zapoznania się z wnioskiem o dofinansowanie, jak również z innymi dokumentami złożonymi przez wnioskodawcę. Z samej umowy z ekspertem wynika jego obowiązek zapoznania się z dokumentacją aplikacyjną. W treści opinii eksperta zewnętrznego znajduje się zaś odwołanie do umowy zawartej przez wnioskodawcę z jednostką naukową, przedłożonej opinii o innowacyjności, planowanych do poniesienia we wniosku o dofinansowanie kosztów kwalifikowalnych. LAWP podniosła, że w treści protestu wnioskodawca wskazuje kilka miejsc w Biznes Planie oraz wniosku o dofinansowanie, w których umieścił informacje odnośnie planowanych usług aktywizacyjno-rehabilitacyjnych. Organ stwierdził, że do niektórych pól nie sposób się jednak odnieść, ponieważ przykładowo sekcje: B.3.2, C.2,1 czy C.2.4 wniosku o dofinansowanie nie istnieją. Z kolei powołane przez wnioskodawcę sekcje D.l i D.ll wniosku w odniesieniu do usług aktywizacyjno- rehabilitacyjnych wskazują jedynie na zamiar wyposażenia przez wnioskodawcę sali terapii manualnej/ arteterapii. Jakkolwiek wnioskodawca twierdzi, że ośrodek przez niego stworzony będzie wyróżniała oferta usług aktywizacyjno-rehabilitacyjnych i w tym zakresie wskazuje na błędne porównanie do ośrodka [...] bądź też ośrodka [...] w J., to po zapoznaniu się z ofertami tychże ośrodków brak jest podstaw, zdaniem IOK, do uznania, że ośrodek wnioskodawcy będzie wyróżniał się na tle wymienionych. Nieprawdziwa jest informacja zawarta przez w proteście, jakoby oferta ośrodka [...] sprowadzała się jedynie do usług pielęgnacyjnych i podstawowych usług opiekuńczych. Odnosząc się zaś do kwestii wprowadzenia innowacji procesowej, produktowej i nietechnologicznej, organ stwierdził, że wnioskodawca formułuje treści w sposób niezwykle ogólnikowy. Po zapoznaniu się z tab. D.2.1 Biznes Planu w odniesieniu do innowacji produktowej brak jest możliwości stwierdzenia, na czym w istocie ma polegać owa "nowość" lub też "znaczące udoskonalenie". LAWP podniosła, że jeżeli przejawem innowacyjności ma być to, że adresatami oferty są zarówno osoby starsze, jak i osoby przewlekle chore, niepełnosprawne oraz te z dysfunkcjami fizycznymi i psychicznymi to nie ulega wątpliwości, że dla wszystkich kategorii osób funkcjonują ośrodki w województwie lubelskim (ośrodek [...], do którego odwołuje się w opinii ekspert zewnętrzny oferuje swoje usługi osobom niepełnosprawnym, starszym, jak również przewlekle chorym). Również w odniesieniu do innowacji procesowej wnioskodawca formułuje treści w taki sposób, że brak jest możliwości skonkretyzowania na czym ma polegać "nowość" lub "znaczące ulepszenie". Wnioskodawca zamierza wprowadzić innowacyjne usługi aktywizacyjno - rehabilitacyjne MIX1. Ścisłą współpracę opiekuna i lekarza trudno postrzegać w ocenie organu jako innowację. Nie sposób zakwalifikować jako przejawu innowacji "budowania przyszłości klienta w oparciu o poczucie własnej wartości i przyjaznego świata zewnętrznego". Organ wskazał, że wnioskodawca formułując wniosek o dofinansowanie powinien mieć świadomość, że w oparciu o jego treść będzie poddawany ocenie w ramach poszczególnych kryteriów, w związku z czym informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie powinny być jasne i konkretne. Skargę na informację Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie z dnia 22 grudnia 2017 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu, wniosły K. K. i T. T. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1) art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze. zm. - dalej jako "u.z.r.p."), polegające na nieprawidłowym wykonaniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 212/17; 2) art. 37 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, polegające na przyjęciu przez LAWP takiego sposobu oceny kryterium "Innowacyjność regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R", który doprowadził do innego wyniku niż w toku pierwotnej oceny. Składając skargę wniesiono o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LAWP. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ustawą szczególną w tym przypadku jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze. zm. - dalej jako "u.z.r.p."). Przepis art. 53 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. W proteście wnioskodawca jest obowiązany zawrzeć między innymi wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (art. 54 ust. 2 pkt 4 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez instytucję: 1) zarządzającą albo 2) pośredniczącą - jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1 (art. 55 u.z.p.r.). Właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (art. 57 u.z.r.p.). Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.z.r.p. w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Przepis art. 64 u.z.r.p. przewiduje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Mając na uwadze treść powołanych przepisów należy wskazać, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola spraw o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jest dokonywana na podstawie kryterium legalności działania właściwej władzy publicznej. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa (czy m.in. wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane) (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., II GSK 1783/12, System Informacji Prawnej LEX nr 1291811). Przepis art. 37 ust. 1 u.z.r.p. określa obowiązek przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2), to jest Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 ze zm.). Podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.), w którym właściwa instytucja określa między innymi przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu (art. 41 ust. 2 pkt 2 u.z.r.p.) oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5 u.z.r.p.). Zatem oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że przystępując do konkursu wnioskodawca tym samym godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu, przy zastrzeżeniu, że warunki te muszą być podane do wiadomości wszystkim potencjalnym wnioskodawcom i nie mogą być sprzeczne z aktami normatywnymi wyższego stopnia, w tym przede wszystkim regulacjami prawa unijnego oraz ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. W rozpoznawanej sprawie kontroli sądu podlega rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez wnioskodawcę od negatywnej oceny, na etapie oceny merytorycznej, wniosku o dofinansowanie projektu pod tytułem "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa [...] na regionalnym rynku usług społecznych poprzez inwestycje w rzeczowe aktywa trwałe i utworzenie innowacyjnej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku Willa "[...]" oraz wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych", zgłoszonego na konkurs nr RPLU.03.07.00-IP.01-06-001/17 Oś priorytetowa 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżących polegającym na nieprawidłowym wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 212/17. Wyrokiem tym WSA w Lublinie stwierdził, że cena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez LAWP. Skarżące zarzuciły organowi nieuzasadnione przeprowadzenie ponownej, całościowej oceny merytorycznej projektu, co doprowadziło do odstąpienia przez KOP od poprzednich, korzystnych dla skarżących ustaleń i w konsekwencji negatywnej oceny projektu. Skarżąca podkreśliła, że ten sam wniosek, oceniany na podstawie tych samych kryteriów oraz tych samych zasad składania wniosku, w toku pierwotnej oceny został uznany przez oceniających za taki, który może spełniać kryterium techniczne specyficzne oceny merytorycznej "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników B+R". Zgodnie z art. 50 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Ponadto, stosownie do art. 67 ustawy wdrożeniowej, do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Powyższe wyłączenie, przewidziane przepisem art. 67 ustawy wdrożeniowej, powoduje zatem to, że w postępowaniu odwoławczym wnioskodawcy nie przysługuje status i prawa strony ogólnego postępowania administracyjnego i kodeksowe gwarancje procesowe. Sytuację uczestników postępowania odwoławczego zabezpieczają i stabilizują gwarancje, wynikające z zasad systemu prawa oraz zasad prawa polityki rozwoju (polityki spójności), w szczególności takie jak: zasada równości, zasada jawności (otwartości), zasada przejrzystości i zasada bezstronności. Zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania zawarte są w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasady zakazu reformationis in peius nie została wprost wyartykułowana w ustawie wdrożeniowej. Nie może być też na grunt tej ustawy transponowana przez proste odwołanie się do kodeksu postępowania administracyjnego (vide: art. 67 wdrożeniowej). Jednak jej obowiązywanie w obszarze krajowych procedur regulujących rozdział środków pomocowych wywodzone jest z Konstytucji i zasad ponadsystemowych krajowych procedur, w których zasada reformationis in peius jest bez wyjątku uznawana i stosowana. Przyjmuje się, że zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że organ rozpatrujący środek zaskarżenia (dewolutywny albo niedewolutywny) nie może pogorszyć określonej zaskarżonym orzeczeniem sytuacji prawnej strony odwołującej się. Ustawy wprowadzają jedynie wyjątki w tym zakresie, np. gdy zaskarżone orzeczenie "rażąco narusza prawo" lub rażąco "narusza interes społeczny", jak w art. 139 k.p.a. czy stwierdzone zostanie naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności jak w art. 134 § 2 p.p.s.a. Na gruncie obowiązującej ustawy wdrożeniowej jak i jej bezpośredniej poprzedniczki – ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (która również nie regulowała tej kwestii) doktryna i orzecznictwo opowiadają się za stosowaniem tej zasady w postępowaniu protestowym. Wskazuje się tu na to, że protest jest jedynym i zarazem pełnym, merytorycznym środkiem zaskarżenia przewidzianym dla rozstrzygnięć konkursowych i podkreśla, iż wnoszący protest powinien pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nawet jeśli jego protest nie okaże się skuteczny, nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji prawnej określonej zaskarżoną informacją. Za aktualny pogląd ten uznać należy również na gruncie ustawy wdrożeniowej bowiem nie zawiera ona istotnych odrębności w rozważanej kwestii, zaś wszystkie przemawiające na jego rzecz argumenty pozostają aktualne. Zgodzić należy się w pełni ze stanowiskiem, że organ publiczny prowadzący jakiekolwiek postępowania (typowe jurysdykcyjne czy też szczególne) obowiązany jest prowadzić je w sposób respektujący treść art. 2 Konstytucji RP i zawartej w nim zasady, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W ramach wskazanej zasady będzie mieściła się także i taka, która sprowadzała się będzie do tego, że organy państwa obowiązane są działać w taki sposób aby zapewniać zaufanie obywateli do władzy publicznej. Elementem takiego zaufania jest niepodejmowanie rozstrzygnięć na niekorzyść strony wnoszącej środek odwoławczy (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 356/17). W konsekwencji należy opowiedzieć się za stanowiskiem, że w ramach omawianej procedury ustawodawca nie wprowadził zasady (zakazu) reformationis in peius wprost do przepisów normujących przedmiotową procedurę, jednakże zasada ta wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa i niepodejmowania działań na niekorzyść strony wnoszącej środek odwoławczy (vide wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 472/17). Odnosząc się wprost do zarzutów skargi dotyczących tej kwestii stwierdzić należy, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie naruszył zakazu reformationis in peius. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakaz ten sprowadza się do wykluczenia możliwości pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej orzeczeniem organu rozpatrującego środek zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie nie doszło zaś do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego w związku z rozpoznaniem zaskarżonego protestu. Wniosek o dofinansowanie został oceniony negatywnie. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone protestem, przy czym protest nie został uwzględniony. Organ rozpoznający środek zaskarżenia nie pogorszył zatem w żaden sposób sytuacji prawnej skarżących, albowiem nie uwzględniając protestu w istocie utrzymał on jedynie w mocy rozstrzygnięcie o negatywnej ocenie projektu. Z rozstrzygnięciem w postaci nieuwzględnienia protestu nie wiązały się dla skarżących żadne niekorzystne skutki co do istoty sprawy inne niż te, które wynikały z negatywnej oceny projektu. Zakaz reformationis in peius w ujęciu kodeksowym sprawdza się zaś do zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego przez organ rozpoznający środek zaskarżenia, a nie do zakazu pogorszenia sytuacji strony w postępowaniu ponownym po uchyleniu rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w przedmiotowym postępowaniu, prowadzonym w wyniku stwierdzenia naruszenia prawa przez sąd administracyjny i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie doszło do pogorszenia sytuacji prawnej skarżących. W poprzednio prowadzonym postępowaniu projekt skarżących został oceniony negatywnie, tak samo jak i wniesiony następnie protest. Identyczne rozstrzygnięcia wydane zostały również w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Rozstrzygnięcia te, jeżeli chodzi o ich istotę, niczym się od siebie nie różnią albowiem w obu przypadkach sprowadzają się do negatywnej oceny projektu i nieuwzględnienia protestu. Obecne rozstrzygnięcie nie pogarsza zatem sytuacji prawnej skarżących, albowiem ma ono taki sam charakter jak rozstrzygnięcie wydane w poprzednio prowadzonym postępowaniu. To, że u podstaw tych rozstrzygnięć leżały inne przesłanki nie zmienia istoty wydanych rozstrzygnięć i nie pogarsza obiektywnie sytuacji prawnej skarżących, których projekt został oceniony w takim sam sposób, tj. negatywnie już w pierwotnie przeprowadzonym postępowaniu. Trafnie w tym zakresie organ odwołał się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II GSK 1245/10 i II GSK 1261/10. Pomimo bowiem, że dotyczyły one innych rodzajowo spraw to słusznie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w nich, że sama modyfikacja podstawy rozstrzygnięcia nie prowadzi obiektywnie do pogorszenia sytuacji prawnej strony. W zakończeniu powyższej kwestii wskazać należy, że istota podnoszonych w skardze zarzutów sprowadza się nie tyle do kwestii stosowania zakazu reformationis in peius, lecz odpowiedzi na pytania, czy w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organ ponownie rozpoznający sprawę ogranicza się jedynie do jej rozpoznania w takim zakresie, w jakim została pierwotnie rozstrzygnięta i zaskarżona, jak też, czy może on dokonywać nowych ustaleń, odmiennych od powziętych w pierwotnie dokonanej ocenie. W kwestii tej należy stwierdzić, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p. prowadzi co do zasady do ponownej oceny projektu w pełnym zakresie, który w świetle dokumentów systemu realizacji programu operacyjnego, konieczny jest do pozytywnej oceny projektu. Organ nie ogranicza się przy tym do rozpoznania sprawy jedynie w takim zakresie, w jakim została pierwotnie rozstrzygnięta i zaskarżona. Przeciwnie, ma on co do zasady obowiązek ponownego całościowego rozpoznania sprawy i oceny projektu. Organ, przy ponownym rozpoznaniu sprawy może również dokonywać nowych ustaleń faktycznych i ocen prawnych, w tym ustaleń odmiennych od wyrażonych w pierwotnie przeprowadzonym postępowaniu. Jedynym ograniczeniem pozostaje tu dyspozycja art. 153 p.p.s.a., do której Instytucja Organizująca Konkurs się zastosowała, przyjmując za wiążące oceny prawne i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 212/17. Stwierdzenie przez sąd, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, powoduje przekazanie jednocześnie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Po przekazaniu sprawy KOP dokonuje ponownej oceny projektu. Obecnie podstawą negatywnej oceny projektu skarżącego stanowiło ustalenie, że na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie potwierdzono istnienia badań B+R oraz nie wykazano, że realizacja projektu spowoduje wdrożenie innowacyjności produktowej czy procesowej w skali rynku regionalnego w województwie lubelskim tj. niespełnienie merytorycznego kryterium technicznego "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R", które miało charakter obligatoryjny i było niezbędne do przyznania dofinansowania. Wbrew odmiennym zarzutom skarżących takie stanowisko organu należy w całości podzielić. Jak wskazano już wyżej podstawę przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin i załączniki do regulaminu, w którym właściwa instytucja określa między innymi przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu oraz kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia. Regulamin konkursu nie stanowi wprawdzie źródła powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, jednakże ma normatywny charakter i stanowi podstawowe źródło praw i obowiązków wnioskodawców w procedurze konkursowej. Regulamin konkursu i załączniki do niego mają na celu z jednej strony dokładne poinformowania wszystkich uczestników konkursu o jego zasadach, z drugiej - obiektywną ocenę projektów na podstawie jednolitych, jednakowych dla wszystkich i przejrzystych kryteriów. Podmiot, który zamierza skorzystać z dofinansowania winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi konkursu. Wystąpienie z wnioskiem oznacza, że beneficjent pomocy wyraża zgodę na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej. W ramach konkursu nr RPLU.03.07.00-IP.01-06-001/17 wnioskodawcy mogli zgłaszać, opisane w pkt 1 i 2 Rozdziału IV podrozdział 4.2 Regulaminu, projekty różnego rodzaju, w tym między innymi projekty dotyczące wdrażania w przedsiębiorstwach wyników badań naukowych i rozwojowych (projekty dotyczące wdrożenia wyników prac B + R). Wybór określonego rodzaju projektu, tak samo jak i decyzja o przystąpieniu do konkursu, pozostawała w wyłącznej gestii beneficjenta. Ze złożonego wniosku i załączników wynika, że wnioskodawca zgłosił projekt dotyczący wdrożenia wyników prac B + R. Wskazuje na to nie tylko sam tytuł projektu i liczne deklaracje dotyczące wdrażania wyników prac B + R, ale przede wszystkim to, że wnioskodawca w tabeli C.3.2 części opisowej Biznes Planu zadeklarował, że projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R. Wnioskodawca bowiem na pytanie czy projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R odpowiedział "TAK" (s.6 Biznes Planu (część opisowa) – k.119 akt administracyjnych). Skoro więc wnioskodawczynie zgłosiły projekt, który opiewał na wdrożenie wyników prac B+R to obowiązane były dochować wszystkich tych wymogów, które w dokumentach systemu realizacji programu operacyjnego przewidziane zostały dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B + R. Jak już wskazywano regulamin konkursu i załączniki do regulaminu są podstawowym źródłem praw i obowiązków wnioskodawców w konkursie. Regulamin zawiera informacje dotyczące zasad naboru, oceny i wyboru projektów do dofinansowania oraz warunków, na jakich odbywa się konkurs na dofinansowanie projektów. Z punktu 3 Rozdziału III podrozdział 3.5 Regulaminu wynika, że do wniosku o dofinansowanie projektu dołączane są dokumenty, których wykaz stanowi załącznik nr 3 do Regulaminu. Dokumenty te powinny zostać przygotowane zgodnie z zasadami określonymi w Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie, stanowiącej załącznik nr 4 do Regulaminu. Także w samej Instrukcji wypełniania załączników wskazano, że załączniki są integralną częścią wniosku o przyznanie dofinansowania dla projektu realizowanego w ramach RPO WL 2014-2020. Wszystkie załączniki do wniosku o dofinansowanie należy przygotować zgodnie z instrukcją. Jak wynika z załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu - Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie obligatoryjnym załącznikiem wniosku o dofinansowanie projektu dotyczącego wdrożenia wyników prac B+R pozostawały dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R, a opisane punkcie 19 Rozdziału II Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie. Z powyższych regulacji wynikało, że wdrożenie wyników prac B+R oznacza praktyczne zastosowanie wyników prac B+R w działalności gospodarczej. Planowane wdrożenie wyników prac B+R musi być głównym celem projektu. W przypadku wdrożenia dotyczącego prac B+R przeprowadzonych przez wnioskodawcę lub zleconych przez wnioskodawcę należy przedłożyć dokumenty potwierdzające posiadanie końcowych wyników przeprowadzonych lub zleconych prac B+R, umożliwiających wdrożenie w ramach projektu, którego dotyczyły te prace. Z przedłożonych dokumentów musi jasno wynikać, iż dotyczą one wyników prac B+R, które będą wdrożone w ramach projektu. Treść powyższych wymogów została prawidłowo zinterpretowana przez Instytucję Organizującą Konkurs. Trafnie bowiem organ stwierdził, że odnosząc się do Załącznika nr 4 należy wskazać, że projekt obejmujący wdrożenie wyników prac B+R musi dotyczyć istniejących już wyników prac: wykonanych przez wnioskodawcę przed dniem złożenia wniosku lub zleconych przez wnioskodawcę przed dniem złożenia wniosku bądź zaplanowanych do zakupu po dniu złożenia wniosku. Warunkiem koniecznym do spełnienia jest to, aby prace B+R planowane do wdrożenia w ramach projektu były zakończone, w związku z czym wyniki prac B+R muszą istnieć. Z zapisów zawartych w Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie wynika jednoznacznie, że w przypadku projektu dotyczącego wdrożenia wyników prac B+R, a więc w istocie projektu dotyczącego praktycznego zastosowanie wyników prac B+R w działalności gospodarczej, projekt dotyczyć musi istniejących już końcowych wyników przeprowadzonych lub zleconych prac B+R, umożliwiających wdrożenie w ramach projektu produktu/procesu, którego dotyczyły te prace. Jak trafnie stwierdził organ ze złożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, by istniały końcowe wyniki przeprowadzonych lub zleconych przez wnioskodawcę prac B+R, które umożliwiłyby wdrożenie w ramach projektu produktu/procesu, którego dotyczyły te prace. W tym kontekście podkreślić należy, że w przypadku projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R planowane wdrożenie wyników prac B+R musi być głównym celem projektu. Wnioskodawca nie posiadał zaś takich wyników prac B + R, których wdrożenie byłoby głównym celem projektu. Wnioskodawca we wniosku i załącznikach wskazywał, że celem projektu jest uruchomienie ośrodka zapewniającego całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, świadczącego innowacyjne usługi aktywizacyjno-rehabilitacyjne MIX 1. Efektywność innowacji opiera się o wdrożenie wyników B+R, opracowanie szczegółowej metodologii tworzenia indywidualnego planu aktywizacji. Jako załącznik do wniosku o dofinansowanie "dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników B+R" skarżące dołączyły umowę przedwstępną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawartą z Akademią Wychowania Fizycznego im. [...], Filia w B. Już z § 1 tej umowy wynika, że "Zamawiający zobowiązuje się zlecić a Wykonawca zobowiązuje się, że przyjmuje do wykonania następujące prace naukowo-badawczą: przeprowadzenie wyszukiwania selekcji, analizy i krytycznej oceny jakości publikacji naukowych oraz wytycznych postępowania i zaleceń oraz przygotowanie raportu z tego badania na potrzeby standaryzacji procesu opieki, aktywizacji i rehabilitacji na osobami starszymi w tym z dysfunkcjami fizycznymi na tle choroby Parkinsona, stanach po wylewach i udarach prowadzonej w całodobowym ośrodku opiekuńczo-aktywizacyjnym Willa [...]". Zgodnie zaś z § 2 umowy, termin wykonania pracy strony umowy ustaliły na dzień 30 września 2018 r. W świetle powyższych zapisów umowy, w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, tj. 8 września 2016 r., prace badawczo-rozwojowe nie zostały jeszcze przeprowadzone. Skoro nie istniały wyniki prac badawczo-rozwojowych, to jak słusznie stwierdził organ, nie można w żaden sposób określić, jakie wyniki prac B+R zostaną wdrożone i jaką wartość naukową będą prezentowały. Bez znaczenia pozostaje tu to, że organ nie zażądał od wnioskodawczyń załącznika do umowy przedwstępnej nr [...], który w myśl tej umowy określał szczegółowy zakres zleconych zadań. Skoro bowiem z samej umowy wynikało jednoznacznie, że zlecane prace są pracami, których wykonanie ma zostać zlecone dopiero w przyszłości to bez znaczenia pozostawało to jaki ewentualnie miał być szczegółowy zakres tych potencjalnych prac, podlegających wykonaniu dopiero w terminie późniejszym. Niezależnie zatem od treści przedmiotowego załącznika, który jedynie precyzował zakres zlecanych prac, w świetle postanowień umowy oczywistym było, że na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie prace badawczo-rozwojowe, których wyniki miały zostać wdrożone jeszcze nie zostały przeprowadzone i ich wyniki nie istniały. Podsumowując powyższe wywody stwierdzić należy, że analiza wniosku o dofinansowanie oraz załączników do wniosku w pełni uzasadnia przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał, by istniały końcowe wyniki przeprowadzonych lub zleconych prac B+R. Ponownie podkreślić należy także, że w przypadku projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R planowane wdrożenie wyników prac B+R musi być głównym celem projektu. Wnioskodawca nie posiadał zaś takich wyników prac B+R, których wdrożenie byłoby głównym celem projektu. Na marginesie już więc tylko należy stwierdzić, że trafnie również organ uznał, że tego rodzaju prac, jak prace opisane w umowie przedwstępnej nr [...], w ogóle nie można by uznać za prace badawczo-rozwojowe, o których mowa w dokumentach systemu realizacji przedmiotowego konkursu. W dokumentach systemu realizacji programu operacyjnego nie zdefiniowano pojęcia prac badawczych i rozwojowych. Powyższe nie uniemożliwia jednakże dokonania oceny projektu również w tym zakresie albowiem wymóg przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny nie może być rozumiany jako nakaz zdefiniowania w regulaminie konkursu w postaci definicji legalnych wszystkich pojęć i wyrażeń używanych w dokumentach systemu realizacji programu operacyjnego. Jeżeli chodzi o istotę prac badawczych i rozwojowych, już odwołanie się do potocznego rozumienia tych wyrażeń prowadzi do wniosku, że prac, które sprowadzają się faktycznie jedynie do przeglądu i analizy już istniejących publikacji, wytycznych i zaleceń dotyczących opieki, aktywizacji i rehabilitacji osób starszych, w tym z dysfunkcjami fizycznymi na tle choroby Parkinsona, stanach po wylewach i udarach, nie można uznać za prace badawcze i rozwojowe. Powyższe oznacza, że nie zostało tym samym spełnione merytoryczne kryterium techniczne nr 2 o nazwie "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R", w części dotyczącej pytania cząstkowego "Czy projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R (przeprowadzonych/zleconych przez wnioskodawcę lub planowanych do nabycia po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie)?", co trafnie stwierdziła także Instytucja Organizującą Konkurs. Tego typu konstatacja nie była wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy albowiem kryterium o nazwie "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R" zdefiniowane zostało przez zestaw dwóch pytań pomocniczych (cząstkowych), przy czym dla uznania kryterium za spełnione wystarczyło, by pozytywna była odpowiedź chociażby na jedno z pytań cząstkowych. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu - Kryteria wyboru projektów, w ramach oceny merytorycznej weryfikacji podlega między innymi kryterium techniczne o nazwie "Innowacyjność, regionalne inteligentne specjalizacje, wdrożenie wyników prac B+R". Kryterium to jest kryterium zerojedynkowym, w związku z czym ocena spełnienia kryterium polega na przyznaniu wartości logicznych "TAK", "NIE". Kryterium to ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że jego spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium jest zdefiniowane poprzez zestaw pytań pomocniczych (cząstkowych). Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na przynajmniej na jedno pytanie cząstkowe będzie pozytywna. Odpowiedź na pierwsze pytanie pomocnicze w zakresie powyższego kryterium "Czy projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R (przeprowadzonych/zleconych przez wnioskodawcę lub planowanych do nabycia po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie)?" była negatywna, co już powyższej zostało omówione. Drugie pytanie cząstkowe w zakresie omawianego kryterium miało następujące brzmienie: "Czy projekt dotyczy wprowadzenia innowacji produktowej/procesowej co najmniej w skali rynku regionalnego (w województwie lubelskim) stosowanej nie dłużej niż 3 lata oraz czy projekt dotyczy działalności gospodarczej wpisującej się w inteligentne specjalizacje regionu zgodnie z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Lubelskiego do 2020 roku?". Skarżące w tabeli D.2.1. Biznes Planu wskazały, że projekt dotyczy wprowadzenia innowacji procesowej, produktowej oraz nie technologicznej. W Załączniku nr 6 do Regulaminu konkursu – "Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP", w definicji omawianego kryterium technicznego specyficznego, w części odnoszącej się do drugiego pytania cząstkowego, wskazano, że "przez innowację zgodnie z Podręcznikiem Oslo, Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji (wydanie trzecie z 2005 roku, wspólna publikacja OECD oraz Eurostatu) należy rozumieć wdrożenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody marketingowej lub nowej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub w stosunkach z otoczeniem. Innowacja produktowa to wprowadzenie wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań. Zalicza się tu znaczące udoskonalenia pod względem specyfikacji technicznych, komponentów i materiałów, wybudowanego oprogramowania, łatwości obsługi lub innych cech funkcjonalnych. Innowacja procesowa oznacza wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych, lub znacząco ulepszonych metod produkcji. Do tej kategorii zalicza się znaczące zmiany w zakresie technologii, urządzeń oraz/lub oprogramowania. Kryterium zostanie spełnione, jeżeli wdrażane w ramach projektu innowacyjne rozwiązanie jest stosowane dłużej niż 3 lata w skali rynku regionalnego (w województwie lubelskim). Dodatkowym efektem realizacji projektu może być innowacja nietechnologiczna, która nie podlega ocenie w ramach przedmiotowego kryterium". Skarżące w tabeli D.2.1 "Rodzaj innowacji" Biznes Planu (k.139 akt administracyjnych) zakreśliły odpowiedź "TAK" w części dotyczącej innowacji produktowej, procesowej i nietechnologicznej. W punkcie dotyczącym innowacji produktowej wskazano, że cechą innowacyjności jest zindywidualizowane, profesjonalne podejście, dostosowanie do indywidualnego bilansu potrzeb klienta w określonych specyficznych dysfunkcjach zdrowotnych. Parametr innowacyjności to niepowtarzalność i kompleksowość oferty dotychczas niedostępnej w regionie. Innowacja procesowa polega zaś na ścisłej współpracy zindywidualizowanej współpracy opiekuna i lekarza w procesie aktywizacji klienta oraz "w budowaniu przyszłości klienta w oparciu o wnikliwą diagnozę opartą na zasobach i poczuciu własne wartości i przyjaznego świata zewnętrznego". Podzielić należy stanowisko LAWP, że skarżące nie wykazały istnienia innowacji produktowej oraz procesowej. Sformułowania odnoszące się do innowacji projektu są ogólnikowe, pozbawione istotnej treści. Opis innowacji, jak przywołany powyżej, wynikający z Biznes Planu, nie wskazuje na czym w istocie ma polegać "nowość" lub "znaczące udoskonalenie" usług, które zamierzają świadczyć skarżące. Ogólnikowe stwierdzenia, jak "zindywidualizowana współpraca opiekuna i lekarza", "budowaniu przyszłości klienta w oparciu o wnikliwą diagnozę opartą" są pozbawione istotnej treści. Ścisła współpraca lekarza, pielęgniarki, opiekuna, wskazywana jako innowacja procesowa, jest w istocie regułą i zasadą w placówkach świadczących usługi opiekuńcze i aktywizacyjno-rehabilitacyjne. Tak samo zindywidualizowane podejście do pacjenta. Zwrócić należy również uwagę, że skarżące nie zaplanowały zatrudnienia lekarza. W świetle tabeli C.4.4.1 Biznes Planu skarżące wskazały na potrzebę zatrudnienia pielęgniarki, rehabilitanta/fizjoterapeuty, dietetyka. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżące nie wykazały, że będą oferować innowacyjne standardy inne niż placówki tego typu na rynku regionalnym (w województwie lubelskim). Na innowacyjność w planowanych działaniach skarżących nie wskazuje również użyty we wniosku o dofinansowanie zwrot o "budowaniu przyszłości klienta w oparciu o wnikliwą diagnozę opartą na zasobach i w poczuciu własnej wartości i przyjaznego świata zewnętrznego", który sam w sobie jest ogólnikowy i pozbawiony jakiejkolwiek istotnej treści. Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek dokładnego i wyczerpującego przygotowania wniosku, z uwzględnieniem wszystkich kryteriów oceny projektów. Oceny spełnienia kryteriów uprawniających do otrzymania dofinasowania dokonuje się w oparciu o treść wniosku o dofinasowanie i załączników do wniosku. Treść złożonego wniosku o dofinansowanie oraz załączników do wniosku nie uzasadnia przyjęcia, że przedmiotowy projekt istotnie dotyczy wprowadzenia innowacji produktowej lub procesowej nawet w skali rynku lokalnego, co trafnie stwierdził również organ w rozstrzygnięciu protestu. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżących dotyczący przyjęcia przez KOP stanowiska eksperta zewnętrznego zawartego w "Opinii eksperta zewnętrznego w dziedzinie Infrastruktury B+R+I, specjalizacja ds. ds. badań i innowacji". W opinii tej ekspert podniósł, że we wniosku i załącznikach nie przedstawiono, na czym konkretnie ma polegać innowacyjność świadczonych usług i jakie prace B+R zostaną wdrożone. Ekspert stwierdził, że usługa polegająca na prowadzeniu zindywidualizowanej, kompleksowej opieki i działalności aktywizacyjno-rehabilitacyjnej dla osób starszych, przewlekle chorych i osób niepełnosprawnych nie spełnia kryterium innowacyjności z uwagi na to, że w regionie działa już minimum jeden ośrodek oferujący bardzo podobne usługi. Z rozdziału VI Regulaminu konkursu pkt 6.1.3 wynika, że eksperci zewnętrzni powoływani są dodatkowo w ramach prac KOP jeśli wymaga tego charakter projektu. Eksperci zewnętrzni powoływani są do wydania opinii dotyczącej określonego zagadnienia w ramach oceny kryteriów technicznych, technicznych specyficznych i/lub finansowo-ekonomicznych, a ich opinia nie jest wiążąca dla członków KOP oceniających projekt. Ekspert nie dokonuje całościowej oceny wniosków. Wydana przez eksperta opinia nie jest wiążąca, tzn. ma jedynie charakter opiniodawczo-doradczy dla członków KOP oceniających projekt (rozdział VI pkt 6.1.3 podpunkt 9 Regulaminu konkursu). W oparciu o wydaną opinię eksperta dotyczącą określonych zagadnień w danym projekcie, członkowie KOP oceniający dany projekt dokonują kompleksowej oceny projektu pod kątem kryteriów oceny merytorycznej (rozdział VI pkt 6.1.3 podpunkt 11 Regulaminu konkursu). Z regulaminu konkursu wynika zatem, że ekspert lub eksperci nie dokonują wprawdzie oceny projektu, wypowiadają się jednak na etapie oceny merytorycznej co do określonych zagadnień, wymagających wiedzy specjalistycznej, której to wiedzy nie posiadają członkowie komisji oceniającej projekt. Opinia eksperta dotycząca określonych zagadnień, występujących w projekcie, ma stanowić dla członków komisji pomoc w ocenie projektu, który jest skomplikowany i wymaga wiedzy specjalistycznej. Odwołanie się do tej opinii w zakresie określonych zagadnień jest zatem w pełni uzasadnione. Regulamin konkursu stanowi wyraźnie, że członkowie komisji dokonują kompleksowej oceny projektu pod kątem kryteriów oceny merytorycznej w oparciu o opinię eksperta lub ekspertów, dotyczącą określonych zagadnień w danym projekcie. Dokonanie oceny w oparciu o opinię oznacza uwzględnienie jej treści w ocenie, w zakresie wymagającym wiedzy specjalnej. Samo zatem powtórzenie przez oceniających pewnych sformułowań użytych przez eksperta nie oznacza przeprowadzenie oceny z naruszeniem prawa. Ekspert wypowiada się w zakresie zagadnień, których wyjaśnienie jest niezbędne do dokonania oceny projektu. Opinia eksperta, a więc jego stanowisko co do określonych zagadnień czy wyjaśnienie przez eksperta wątpliwości zgłoszonych przez członków komisji powinny więc znaleźć odzwierciedlenie w ocenie dokonywanej przez członków komisji. Członkowie KOP dokonują oceny projektu pod kątem spełniania kryteriów wyboru projektu, a więc zgodnie z ustawą i regulaminem. Z tych samych względów nie sposób zakwestionować informacji o negatywnej ocenie projektu. Uzasadnienie informacji o negatywnej ocenie nie odsyła wprost do kart ocen, nie powtarza dosłownie opinii eksperta, lecz zawiera wyjaśnienie przyczyn oceny negatywnej w zakresie kryteriów wyboru projektów. Negatywne odpowiedzi na pytania cząstkowe i w konsekwencji brak spełnienia kryterium obligatoryjnego przesądzał o negatywnej ocenie wniosku, jak też determinował rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Brak jest również podstaw do zdyskwalifikowania samej opinii eksperta zewnętrznego. Wbrew zarzutom skargi wskazać należy, że z opinii tej wynika, iż ekspert zapoznał się nie tylko z wnioskiem o dofinansowanie, ale również i pozostałą dokumentacją konkursowa, w tym załącznikami do wniosku. Opinia eksperta jest jasna i jednoznaczna, wyczerpująco odnosząc się do podlegających ocenie zagadnień dotyczących kwestii istnienia i wdrożenia wyników prac badawczych i rozwojowych oraz kwestii innowacyjności projektu. Opinia eksperta jest spójna i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Wnioski i oceny przedstawiona przez eksperta zostały należycie umotywowane. Uznać należy je także za uzasadnione w świetle postanowień dokumentów systemu realizacji programu operacyjnego. Dlatego też brak podstaw do kwestionowania mocy dowodowej opinii eksperta. W świetle powyższego brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości działań organu. Oceny projektu dokonano prawidłowo na gruncie przepisów ustawy wdrożeniowej przy zastosowaniu kryteriów określonych w Regulaminie konkursu i załącznikach do Regulaminu. Kryteria te są czytelne i możliwe do spełnienia przy dołożeniu należytej staranności po zapoznaniu się z dokumentacją konkursową. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p.