III SA/Wa 4303/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-05

Skład orzekający: Ewa Radziszewska - Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wydana w trybie autokontroli, uwzględniająca skargę w całości, czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Uchwała rady gminy wydana w tym trybie, eliminująca zaskarżony akt z obrotu prawnego, usuwa przedmiot sporu, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Prokurator złożył skargę na uchwałę Rady Gminy T. dotyczącą wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o podatku rolnym. Rada Gminy T. następnie uchwałą uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., zmieniając zaskarżone wzory formularzy. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i postanowił je umorzyć.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora [...] w G. na uchwałę Rady Gminy T. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych postanawia umorzyć postępowanie sądowe Prokurator Rejonowy w G. (zwany dalej "Skarżącym") pismem z 16 listopada 2017r., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Gminy T. z [...] grudnia 2015r. w przedmiocie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych. Uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016r., poz. 466 ze zm., zwana dalej: "u.s.g.") oraz art. 6a ust. 11 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016r., poz. 617 ze zm.), polegające na zawarciu we wzorach deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny, stanowiących załączniki nr 2, 6 i nr 10 do zaskarżonej uchwały, w pouczeniu oświadczenia o treści: "Za podanie nieprawdy lub zatajanie prawdy i przez to narażanie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym". Rada Gminy T. z odpowiedzią na skargę przekazała do Sądu uchwałę Rady Gminy T. z [...] grudnia 2017r., w której uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). Uchwała ta zmieniła część zapisów we wzorach ww. formularzy informacji i deklaracji podatkowych określonych zaskarżoną uchwałą w zakresie pouczenia o treści: "Za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy i przez to narażenie podatku na uszczuplenie grozi odpowiedzialność przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym" w następujących wzorach deklaracji: 1) we wzorze deklaracji na podatek od nieruchomości, określonym w § 1 pkt 2, stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały, 2) we wzorze deklaracji na podatek rolny, określonym w § 2 pkt 2, stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały, 3) we wzorze deklaracji na podatek leśny, określonym w § 3 pkt 2, stanowiącym załącznik nr 3 do uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: postępowanie sądowe należało umorzyć. Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Jedną z okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania sądowego, na podstawie ww. przepisu jest uwzględnienie skargi przez organ, na mocy art. 54 § 3 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie wydane w tzw. trybie autokontroli stanowi o usunięciu przedmiotu sporu między stronami postępowania, najczęściej przez wyeliminowanie zaskarżonego aktu lub czynności z obrotu prawnego. Skoro Rada Gminy T. uchwałą z [...] grudnia 2017r. zmieniła, w zaskarżonym zakresie, uchwałę z [...] grudnia 2015r., eliminując ją tym samym z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Dodatkowo Rada Gminy T. była właściwa do zmiany podjętej wcześniej uchwały z [...] grudnia 2015r. Wprawdzie z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że o nieważności uchwały orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Natomiast z art. 93 ust. 1 u.s.g. wynika, że organ nadzoru nie może we własnym zakresie po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g. stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może jedynie zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tym niemniej Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż powołane przepisy regulują jedynie tryb postępowania nadzorczego i mają zastosowanie do momentu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Po wniesieniu skargi do WSA w Warszawie zastosowanie mają przepisy P.p.s.a., a na mocy art. 54 § 3 P.p.s.a. organowi administracji ma możliwość weryfikacji własnego działania lub bezczynności bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Przepis ten, pomimo tego, iż zawarty jest w ustawie procesowej, jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, dającym organowi szczególne uprawnienie w ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę, zgodnie z żądaniem strony, przy zastosowaniu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych przed sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi (art. 145-150 P.p.s.a.). Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. służy więc realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 P.p.s.a. i nie zawiera żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych. Przyjąć więc należy, że przepis ten odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., a zatem również do zaskarżonych uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) (por. wyrok NSA z 18 listopada 2014r. sygn. akt II OSK 2377/14). Sąd podkreśla ponadto, że uchwała rady gminy wydana w trybie autokontroli podlega kontroli Sądu na zasadach ogólnych. Skarga na taką uchwałę przysługuje więc zarówno organowi nadzoru, na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., jak i innym podmiotom na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Rada gminy wydając taką uchwałę powinna więc spełnić warunki formalne i materialnoprawne (uwzględnić żądanie skargi w całości, z zachowaniem terminu przez wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały, która była niezgodna z prawem). W ocenie Sądu wszystkie ww. warunki spełniono. Sąd w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło