I OSK 4309/18

Dnia 21 kwietnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych – Nadleśnictwa L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 906/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych – Nadleśnictwa L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2018 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę kasacyjną [pic] I OSK 4309/18 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwa L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Od ww. wyroku Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo L. złożył skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 146 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wskutek przyjęcia, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym z uwagi na upływ terminu 5 lat od dnia doręczenia decyzji będącej przedmiotem wznowienia, choć skarżący nie był stroną ówczesnego postępowania i informację o istnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. powziął dopiero w dniu 27 września 2017 r., 2/ art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wskutek niewłaściwego przyjęcia, że w sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że samo wszczęcie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia weryfikowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji i automatycznego zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. Tymczasem Skarb Państwa - Nadleśnictwo L. nie brał udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a o przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 29 września 2017 r. z treści odpisu pozwu skierowanego przez A.G. i O.S. do Sądu Rejonowego w G. Okoliczność ta jednak nie miała żadnego znaczenia dla Sądu I instancji, gdyż w jego ocenie pięcioletni termin z art. 152 k.p.a. należy liczyć od doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Jednakże skoro Nadleśnictwo L. de facto jest stroną wskazanego wyżej postępowania i winno brać udział w tym postępowaniu, to tym samym bieg 5 letniego terminu nie może być liczony od ostatniego doręczenia decyzji jakiemukolwiek podmiotowi, który wówczas brał w nim udział. Bieg tego terminu niewątpliwie należy liczyć od dnia, w którym skarżący miał realną możliwość powzięcia wiadomości o wydanej decyzji, a zatem od dnia 29 września 2017 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania O.S. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Podstawą wznowienia postępowania w kontrolowanej sprawie był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Równocześnie stosownie do art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W niniejszej sprawie termin, który uniemożliwia uchylenie decyzji, wynosi zatem 5 lat. Stosownie do art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Prawidłowo przyjął Sąd Wojewódzki, że samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia weryfikowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji i automatycznego zastosowania art. 152 § 1 (wyrok NSA z dnia 15.09.2016 r., II OSK 3060/14). Z kolei skoro przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, to niemożność jej uchylenia z uwagi na upływ czasu od jej doręczenia oznacza oczywisty brak przesłanek do wstrzymania jej wykonania. Termin ten, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Nie ma racji skarżący kasacyjnie, że termin z art. 146 § 1 k.p.a. należy liczyć od dnia doręczenia spornej decyzji stronie pominiętej w toku postępowania. Choć art. 146 § 1 k.p.a., posługując się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzuje adresata tego doręczenia, to chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji w rozumieniu tego artykułu to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5 letni wymieniony w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce. W wyroku z dnia 15 grudnia 2017 r., II OSK 687/16, Naczelny Sąd Administracyjny wprost uznał, że upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., czyli 5 lat od daty doręczenia decyzji, należy liczyć od dnia ostatniego doręczenia decyzji osobom biorącym udział w tym postępowaniu administracyjnym jako strony, nie zaś osobie, która na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania, której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania O.S. (mimo wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną), bowiem przepisy art. 203-204 p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości.