II SA/Sz 455/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-07-05
Skład orzekający: WSA Katarzyna Sokołowska, NSA Stefan Kłosowski, WSA Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urządzenia umieszczone w pasie drogowym, służące wyłącznie informacji o wjeździe i wyjeździe z osiedla i nie zawierające treści reklamujących działalność gospodarczą, mogą być uznane za reklamy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że urządzenia umieszczone w pasie drogowym, nawet jeśli nie zawierają treści reklamujących działalność gospodarczą, mogą być uznane za reklamy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, jeśli stanowią nośniki informacji wizualnej umieszczone w polu widzenia użytkowników dróg i nie są znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej. Skarżąca, nie będąc zarządcą drogi, nie ma uprawnień do umieszczania w pasie drogowym znaków służących potrzebom ruchu drogowego. Sąd uznał również, że ustalenie granic pasa drogowego na podstawie mapy zasadniczej oraz okresu zajęcia na podstawie protokołów kontroli jest wystarczające do wymierzenia kary.Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie trzech reklam. Organ I instancji, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymały decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną kwalifikację urządzeń jako reklam, brak zajęcia pasa drogowego, naruszenie przepisów postępowania poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych przed zawiadomieniem strony oraz brak wszechstronnego postępowania dowodowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 19 ust. 5, art. 21 ust. 1 i 1a, art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wymierzył V. P. Sp. z o.o. w S. karę pieniężną w kwocie w kwocie [...]zł (słownie: [...] [...]) za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] (dz. nr [...] "dr", [...]) oraz drogi gminnej ul. [...] u zbiegu ul. [...] (dz. nr [...] "dr", [...]) w S. bez zezwolenia odpowiednio:
- powierzchni łącznej [...] od dnia [...] do [...] r. pod dwie reklamy zamontowane na obiekcie budowlanym (murku) o powierzchni łącznej [...]) oraz
- powierzchni [...] od dnia [...] do [...] r. pod reklamę wolnostojącą.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kontrola pasa drogowego w dniu [...] r. wykazała funkcjonowanie w jego obrębie trzech reklam. W związku z tym zlecono uprawnionemu geodecie wykonanie operatów pomiarowych ww. reklam, z których wynika, że jedna reklama usytuowana przy ul. [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...] znajduje się częściowo w pasie drogowym dz. nr [...] "dr" obr. [...] powierzchnia reklamy w działce drogowej wynosi [...] ([...] zaś murek pod reklamę - [...]. Jedna reklama usytuowana przy ul. [...] znajduje się w pasie drogowym dz. nr [...] "dr" obr. [...], powierzchnia tej reklamy to [...] a murek pod reklamę - [...]. Natomiast trzecia z reklam usytuowana jest przy ul. [...] u zbiegu ulicy [...] dz. nr [...] "dr" obr. [...], jej powierzchnia wynosi [...]. Kolejne kontrole przeprowadzone w dniach: [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. wykazał funkcjonowanie wszystkich ww. reklam w tych samych lokalizacjach. Następna zaś kontrola, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała funkcjonowanie jedynie reklamy przy ul. [...] u zbiegu ulicy [...] dz. nr [...] "dr" obr. [...] o powierzchni wynosi [...]. Ostatnim dniem, w którym - podczas kontroli - stwierdzono dalsze usytuowanie tejże reklamy był dzień [...] r.
Organ I instancji wskazał, że na poparcie ww. twierdzeń w aktach sprawy znajdują się oryginały map zasadniczych w skali 1:500, pochodzące z M. O. D. G. i K. w S., przedstawiające fragmenty pasa drogowego ul. [...] oraz P. , na którym reklamy funkcjonowały. Zatrudniony w ośrodku uprawniony geodeta wyznaczył na mapie granice działki nr [...] "dr", nr [...] "dr" oraz nr [...] "dr" z obrębu [...], a także udostępnił oryginał wypisów z ewidencji gruntów i budynków dla tychże działek.
W końcowej części decyzji organ I instancji przedstawił w formie tabelarycznej sposób wyliczenia kary za zajęcie pasa drogowego, powołując się na § 5 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Woj. Zachodniop. z 2004 r. Nr 85, poz. 1592 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta S. złożyła V. P. Sp. z o.o. w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:
art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie w ogóle nie ziściły się przesłaniu umożliwiające zastosowanie wskazanego przepisu, albowiem urządzenia umieszczone przez skarżącą nie stanowią reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, urządzenia umieszczone przez skarżącą nie zostały zainstalowane w pasie drogowym, bowiem zdaniem skarżącej znaki przez nią umieszczone służyły tylko i wyłącznie informacji o wjeździe i wyjeździć z osiedla. Nie zawierały treści reklamujących, czy też informujących o prowadzonej przez nią działalności. Służyły one potrzebom ruchu drogowego, albowiem informowały o istniejących układzie komunikacyjnym dotyczącym ruchu z i do osiedla,
art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie kluczowych czynności postępowania dowodowego, tj. sporządzenia opinii geodezyjnej ([...] r.) oraz kontroli miejsca usytuowania urządzeń [...] r.) przed dniem zawiadomienia skarżącej (strony postępowania) o wszczęciu postępowania w sprawie, co w istotny sposób ograniczyło uprawnienia strony do udziału w postępowaniu,
art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodów wskazanych przez odwołującą, w sytuacji gdy ich przeprowadzenie miało kluczowe znaczenia dla ustalenia podstawowych okoliczności związanych z możliwością zajęcia pasa drogowego, w tym w szczególności okresem oraz zakresem zajęcia.
Podniosła nadto, że w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania, dlaczego okres zajęcia terenu tablicy został policzony do dnia 1. r., skoro ostatnia wymieniona w decyzji kontrola pasa drogowego miała miejsce dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej zwaną "k.p.a.", art. 40 ust. 1 i 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2222), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium na wstępie przytoczyło treść przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Następnie Kolegium stwierdziło, że wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za bezprawne zajęcie pasa drogowego powinno być poprzedzone ustaleniami dokonanymi w zakresie przesłanek wskazanych w powyżej przepisach, ale również w zakresie podmiotu zajmującego pas drogowy, czasookresu oraz powierzchni zajęcia pasa drogowego. Kara pieniężna wymierzana jest bowiem określonemu podmiotowi za zajęcie pasa drogowego przez obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego albo powierzchni reklamy jako krotność opłaty ustalonej według reguł art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 ustawy). Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, dla dróg, których zarządcą jest ta jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 ustawy). Okoliczności faktyczne, które mają uzasadniać wymierzenie stosownej kary administracyjnej, ustalone muszą zostać w toku postępowania administracyjnego w sposób nie budzący wątpliwości.
W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie uczyniono zadość ww. wymogom. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, iż jedna z reklam, która usytuowana była przy ul. [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...] znajdowała się częściowo w pasie drogowym drogi powiatowej dz. nr [...] "dr" obr. [...] powierzchnia reklamy w działce drogowej wynosi [...] zaś murek pod reklamę - [...] Kolejna z reklam usytuowana przy ul. [...] znajdowała się w pasie drogowym drogi powiatowej dz. nr [...] "dr" obr. [...] powierzchnia tej reklamy to [...] a murek pod reklamę - [...]. Następna z reklam usytuowana przy ul. [...] u zbiegu ulicy [...] znajdowała się w granicach pasa drogowego drogi gminnej dz. nr [...] "dr" obr[...], jej powierzchnia wynosi [...]
W ocenie Kolegium, obowiązujące przepisu pozwalają na utożsamienie obszaru pasa drogowego z obszarem działki ewidencyjnej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako droga, a zatem dla wykazania zajęcia pasa drogowego, w aspekcie li tylko wkroczenia w granice tego pasa, wystarczającym jest udowodnienie tych granic na podstawie mapy zasadniczej w odpowiedniej skali, obejmującej odcinek usytuowania reklamy, z zaznaczeniem miejsca usytuowania reklamy, sporządzonej przez osobę uprawnioną i zawierającej czytelne oznaczenie granic pasa drogowego (granic działki drogowej).
W kontekście powyższych rozważań Kolegium stwierdziło, iż fakt lokalizacji reklam w granicach pasa drogowego ul. [...] od dnia [...] do [...] r., zaś reklamy w granicach pasa drogowego ul. [...] w okresie od dnia [...] do [...] r., znajduje swoje oparcie w zawartych w aktach sprawy protokołach kontroli pasa drogowego przeprowadzonych w dniach 7[...] r. oraz [...] oraz [...] r., jak również w wydrukach zdjęć wykonanych w dacie kontroli. Ponadto, do akt sprawy dołączona została dokumentacja w postaci mapy geodezyjnej przedstawiającej odpowiednie fragmenty ulic M. i P. sporządzone w skali 1:500 przez M. O. D. G. i K. w S., na których naniesione zostały linie pasa drogowego, miejsca usytuowania reklam oraz dodana została stosowna legenda.
Odnosząc się z kolei, do twierdzenia strony, że urządzenia umieszczone przez nią nie stanowią reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, Kolegium wskazało, że analiza treści postawionych przez skarżącą informacji, tj. "N. D. S. M. V.", "O. sprawdź wyjątkowy rabat urodzinowy V...." oraz "10% rabatu na domy V. O...." nie pozostawia żadnych wątpliwości, że informacje te wypełniają dyspozycję przepisu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, a tym samym stanowią reklamy.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego braku wartości dowodowej dokumentów pozyskanych przed wszczęciem postępowania administracyjnego Kolegium podkreśliło, że dopuszczalne jest przeprowadzanie kontroli pasa drogowego przed wszczęciem postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Na tym bowiem etapie organy ustalają m.in. na podstawie posiadanej dokumentacji geodezyjnej i ewidencyjnej, czy wystąpiono o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i kto jest odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie warunków wydanego zezwolenia. Sporządzone w dniu kontroli protokoły są jednym z elementów postępowania dowodowego. Zostały poparte dołączonymi doń materiałami fotograficznymi z przeprowadzenia tych czynności wykonanymi przez pracowników organu I instancji i stanowiły podstawę formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego, o czym powiadomiono stronę oraz potwierdzone przeprowadzeniem dowodu z oględzin terenu o czym strona została - co wykazano powyżej - powiadomiona.
Na powyższą decyzję V. P. S.. z o.o. w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. projektu, zamówienia wydruku i faktury - na okoliczność błędnego i niedokładnego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ, w szczególności błędnego ustalenia przez organ powierzchni zajęcia obiektu, uznanego przez organ za reklamę, usytuowanego przy ul. [...] u zbiegu ulicy [...] dz. nr [...], określonego przez organ na [...], podczas gdy z przedstawionych dowodów wynika, że powierzchnia wynosiła [...],
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie, tj. art. 28 k.p.a. w związku przepisami wyznaczającymi zakres podmiotowo - przedmiotowy postępowania, tj. art. 156 § 1 k.p.a. w zw. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie w ogóle nie ziściły się przesłanki umożliwiające zastosowanie wskazanego przepisu, albowiem:
a) urządzenia umieszczone przez skarżącą nie stanowią reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych - w szczególności w zakresie urządzeń wskazanych w pkt 1 oraz 2 zaskarżonej decyzji,
b) urządzenia umieszczone przez skarżącą nie zostały zainstalowane w pasie drogowym - w szczególności w kontekście urządzenia wskazanego w pkt 3 zaskarżonej decyzji,
II. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w związku przepisami wyznaczającymi zakres podmiotowo - przedmiotowy postępowania, tj. art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 §1 k.p.a., art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie kluczowych czynności postępowania dowodowego, tj. sporządzenia opinii geodezyjnej (21 sierpnia 2017 r.) oraz kontroli miejsca usytuowania urządzeń (7 sierpień 2017 r.) przed dniem zawiadomienia skarżącej (strony postępowania) o wszczęciu postępowania w sprawie, co w istotny sposób ograniczyło uprawnienia strony do udziału w postępowaniu,
III. przepisów prawa postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego, w sytuacji gdy ich przeprowadzenia miało kluczowe znaczenia dla ustalenia podstawowych okoliczności związanych z możliwością zajęcia pasa drogowego, w tym w szczególności okresem oraz zakresem zajęcia.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), określanej dalej skrótem "P.p.s.a.".
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 40 ust. 1 i ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2222), dalej zwaną " u.d.p.". Zgodnie z art. 40 ust. 1 powołanej ustawy, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną drogi wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c u.d.p. Natomiast w myśl art. 40 ust. 12 tej ustawy, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (pkt 1) lub z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 2), bądź o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 3) zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Zatem przesłankami wymierzenia kary administracyjnej na podstawie powyższego przepisu są:
- zajęcie pasa drogowego,
- brak zezwolenia właściwego zarządcy drogi na takie zajęcie, przekroczenie terminu zajęcia określonego w zezwoleniu lub zajęcie pasa niezgodnie z tym zezwoleniem.
Trafnie też organ odwoławczy wskazał, że wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za bezprawne zajęcie pasa drogowego powinno być poprzedzone ustaleniami dokonanymi w zakresie powyższych przesłanek, ale również w zakresie podmiotu zajmującego pas drogowy, czasu oraz powierzchni zajęcia pasa drogowego. Kara pieniężna wymierzana jest bowiem określonemu podmiotowi za zajęcie pasa drogowego przez obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego albo reklamę w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6 ustawy (art. 40 ust. 12 u.d.p.).
Natomiast opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam ustalana jest jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m˛ pasa drogowego (art. 40 ust. 6 u.d.p.). Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m˛ pasa drogowego ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 u.d.p.).
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Na tle tej regulacji w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pasem drogowym jest obiekt trójwymiarowy, korzystający z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej, ale zawsze w granicach niezbędnych dla właściwego funkcjonowania ruchu związanego z jego prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą. Obowiązek ponoszenia kosztów lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą i konsekwencje ich lokalizacji bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, muszą być zawsze poprzedzone ustaleniami co do tak rozumianego przebiegu granic pasa drogowego, dokonanymi z urzędu (por. wyrok NSA z 1 marca 2011 r., II GSK 316/10 oraz wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo; wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reklamą w myśl art. 4 ust. 23 u.d.p. jest umieszczona w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, 904 i 961), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 422 ze zm.).
Należy zauważyć, że w ww. przepisie ustawodawca posłużył się szerokim pojęciem reklamy. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że obiekty budowlane wybudowane przez stronę skarżącą w granicach pasów drogowych były reklamami w rozumieniu art. 4 pkt 23 u.d.p., albowiem stanowiły nośniki informacji wizualnej, umieszczone w polu widzenia użytkowników dróg publicznych powiatowych i gminnych miasta S. i nie były znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej, lecz odnosiły się do działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą. Zestawienie bowiem treści informacji słownej i graficznej zamieszczonej na spornych obiektach, ze sposobem ich umiejscowienia jednoznacznie świadczy o tym, że ich ekspozycja w pasie drogowym miała na celu zwracanie uwagi jak największej liczby osób na wybudowane w okolicy przez stronę skarżącą i oferowane do sprzedaży domy jednorodzinne. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że usytuowane znaki służyły potrzebom ruchu drogowego, albowiem informowały o istniejącym układzie komunikacyjnym dotyczącym ruchu z i do osiedla. Skarżąca, nie będąc zarządcą drogi, nie posiada uprawnień do umieszczania w pasie drogowym jakichkolwiek znaków służących potrzebom ruchu drogowego.
Przechodząc do kolejnej przesłanki warunkującej wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego, w ocenie Sądu, dla wykazania zajęcia pasa drogowego, w aspekcie wkroczenia w granice tego pasa, wystarczającym jest udowodnienie tych granic na podstawie mapy zasadniczej w odpowiedniej skali, obejmującej odcinek usytuowania reklamy, z zaznaczeniem miejsca umieszczenia reklamy, sporządzonej przez osobę uprawnioną i zawierającej czytelne oznaczenie granic pasa drogowego (granic działki drogowej), w powiązaniu z wypisem i wyrysem z ewidencji gruntów dot. działki drogowej.
W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporne reklamy faktycznie usytuowane były w całości lub w części w granicach pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] oraz drogi gminnej ul. [...] w S., co odzwierciedlają znajdujące się w aktach sprawy protokoły kontroli pasa drogowego wraz z wydrukami zdjęć wykonanych w dacie kontroli, a także kopie map geodezyjnych fragmentów ul. [...] i P. w S. w skali 1:500. Na mapach tych określone zostały przez uprawniony do tego podmiot linie graniczne pasa drogowego z zaznaczeniem miejsca usytuowania reklamy w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić, że zachodzi przypadek zajęcia tego pasa drogowego. Także zawarty w aktach operat geodezyjny - obliczenie powierzchni zajęcia pasa drogowego wraz ze szkicem wyznaczenia powierzchni zajęcia pasa drogowego sporządzony przez geodetę, obrazuje zarówno fakt umieszczenia reklamy w miejscu wynikającym z mapy zasadniczej, jak również wskazuje rzeczywistą powierzchnię zajęcia pasa drogowego przez reklamę. Powierzchnia reklamy znajdującej się w pasie drogowym została ustalona w wyniku wykonania jej pomiaru potwierdzonego przez uprawnionego geodetę.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza również okres zajmowania pasa drogowego przez poszczególne reklamy. Wynikają one z przeprowadzonych kontroli pasa drogowego w dniach 7, 14 i 30 sierpnia 2017 r. oraz [...] oraz [...] r., na okoliczność których sporządzone zostały stosowne protokoły.
W tym miejscu wskazać należy, że trafnie wskazał organ odwoławczy, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Za dowód taki mogą być zatem uznane dokumenty sporządzone w następstwie czynności monitorujących, dokonane czy to przez pracowników organu czy też przez inne podmioty działające na zlecenie zarządcy drogi. Z natury rzeczy dokumenty takie są sporządzane bez udziału przyszłych stron postępowania, co nie oznacza, że nie mogą być włączone w poczet materiału dowodowego, w sytuacji gdy strona miała możliwość wypowiedzenia się co do ich treści, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W kontekście powyższego za nieuzasadniony uznać należy zarzut skargi wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a.
Natomiast co do zarzutu skargi naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, poprzez brak przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego, to strona skarżąca nie wskazała jakie dowody zostały przez organ pominięte. W takiej sytuacji brak jest możliwości ustosunkowania się do tak sformułowanego zarzutu. Podkreślić przy tym należy, że zdaniem Sądu organy zgromadziły w sprawie materiał dowodowy, który mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli pasa drogowego przeprowadzonej w dniu [...] r. wraz ze zdjęciem obrazującym funkcjonowanie w pasie drogowym ul. [...] reklamy o pow. [...] oraz protokół z dnia [...] r., w którym stwierdzono usunięcie reklamy. Udokumentowano zatem w sposób wystarczający czas umieszczenia tej reklamy w pasie ul. [...] i nie było potrzeby prowadzenia dalszego postępowania na tą okoliczność.
Wyjaśnić również należy, że Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek dowody, gdyż do skargi nie dołączono żadnych dokumentów, które mogłyby być uznane za dowód w sprawie. Za takie nie można bowiem uznać dołączone do skargi kserokopie rysunków i faktury. Dodatkowo można wskazać, że kserokopie te nie podważają ustalonego przez organy stanu faktycznego, a które to ustalenia nie wzbudzają żadnych wątpliwości. A zatem i tak zbędne byłoby przeprowadzanie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło