III SA/Wa 2122/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym oddala skargę Z akt sprawy wynika, że zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] marca 2016 r. w sprawie uznania zarzutu zgłoszonego przez A.M. (dalej Skarżący) na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2015 r. o nr [...] za bezzasadny. Z uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że Skarżący wniósł zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) dalej u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przekazał pismem z 22 września 2015 r. zarzuty wniesione przez Skarżącego do Wierzyciela – P. S.A. celem zajęcia stanowiska. Postanowieniem z [...] września 2015 r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. Wierzyciel uznał zarzut wniesiony przez Skarżącego za nieuzasadniony. Pismem z 3 marca 2016 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W., P. S.A. poinformowała, iż postanowienie z [...] stycznia 2016 r. zostało doręczone Skarżącemu 18 stycznia 2016 r. Zobowiązany nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie złożył zażalenia na w/w postanowienie, zatem stanowisko Wierzyciela stało się ostateczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w pełni podzielił stanowisko Wierzyciela i postanowieniem z [...] marca 2016 r. uznał zarzut Skarżącego za bezzasadny. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko Wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem Wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. W ocenie Dyrektora izby Skarbowej Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska Wierzyciela. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko wierzyciela i organu egzekucyjnego. Jak bowiem wynika ze stanowiska wierzyciela, obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 1204). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników rtv jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, P. S.A. jest uprawniona do żądania wykonania obowiązku uiszczania w/w opłaty na drodze egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie, Skarżący zgłosił odbiornik telewizyjny w dniu 29 sierpnia 1996 r. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat rtv o nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania używanego odbiornika. Kolejna książeczka przewidziana do opłat z tytułu abonamentu rtv posiadała nr [...]. P. S.A. poinformowała również o zaległościach narastających na koncie Skarżącego. W dniu 4 marca 2015 r. skierowane zostało (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie nr [...]. Na skutek nie podjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza przesyłka została zwrócona do nadawcy 30 marca 2015 r. z adnotacją "przesyłka nie podjęta w terminie". Fakt, iż Skarżący nie mieszkał pod adresem [...], gdzie skierowano upomnienie, nie spowodował wadliwości doręczenia zastępczego powyższego upomnienia. Jak słusznie wskazał wierzyciel Skarżący zobowiązany był do niezwłocznego powiadomienia operatora o zmianie swojego adresu, czego jak wynika z akt sprawy nie uczynił. Brak realizacji zobowiązania, doprowadził do wystawienia w dniu 6 lipca 2015 r. tytułu wykonawczego o nr [...] obejmującego zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych. W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydając postanowienie z [...] marca 2016 r. słusznie uznał zarzut Skarżącego za bezzasadny. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w konsekwencji wiążącego ostatecznego stanowisko Wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo uznał, że zarzut Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto organ egzekucyjny nie miał obowiązku oceny merytorycznej zasadności stwierdzenia obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu. Z tych względów nie leżało w granicach sprawy rozpatrywanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżący nie zgodził się z wydanym postanowieniem i złożył skargę do Sądu. Skarżący zakwestionował legalność prowadzonej egzekucji za nieuiszczoną opłatę abonamentową wobec nie doręczenia mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego INI. Skarżący zakwestionował też określenie wysokości zobowiązania, bowiem wystawiono tytuł wykonawczy [...] w dniu 6 lipca 2015 r., określając datę najstarszej należności na 1 stycznia 2010 – 31 stycznia 2010, gdy roszczenie to przedawnia się po 5 latach. Ponadto podana kwota należności głównej 1.131,40 zł nie koresponduje z dołączonymi szczegółowymi zestawieniami obejmującymi łącznie płatności tylko na kwotę 978,40 zł. Skarżący zarzucił też, iż w pouczeniu dla zobowiązanego z 10 września 2015 r. została umieszczona jedynie informacja, iż "na podstawie art. 54 z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga wnoszona do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego", a nie ma informacji o ewentualnym postanowieniu wydanym przez Wierzyciela. Skarżący zarzucił też przewlekłość postępowania, z której wynikają dla niego negatywne skutki finansowe, bowiem za okres postępowania naliczane będą karne odsetki. Skarżący wniósł o sprawiedliwe rozstrzygniecie wynikające z obowiązującego porządku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017 r., poz.1368 ze zm. dalej powołana jako: "P.p.s.a."), sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest poprawność prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania egzekucyjnego, w szczególności czy podniesione przez niego zarzuty dotyczące toczącego się postępowania są usprawiedliwione. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny przyjął zasadnie, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z [...] stycznia 2016 r. Jak stanowi treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W tym przypadku zarzuty zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. Skarżący podniósł zarzut braku doręczenia upomnienia. Tym samym, w zakresie podniesionego zarzutu, organy egzekucyjne były związane wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem. Tym niemniej podkreślić należy, że pomimo, że brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Dlatego też, uwzględniając art. 134 § 1 P.p.s.a. według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ale także postanowień wierzyciela. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do poniesionych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy że nie zasługują one na uwzględnienie. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014, poz. 1204) nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika. Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, należy wskazać, że postanowieniem z [...] stycznia 2016r. Wierzyciel uznał zarzut Skarżącego za nieuzasadniony. Wierzyciel poinformował, iż do Strony były wysłane zawiadomienia o powstałych zaległościach w celu ich dobrowolnego uregulowania. Upomnieniem nr [...] z [...] marca 2015r. P. S.A wezwała Zobowiązanego do zapłaty powstałego zobowiązania. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza przesyłka została zwrócona do nadawcy 30 marca 2015r z adnotacją "przesyłka nie podjęta w terminie". Brak realizacji zobowiązania spowodował, że P. S.A. skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] celem wyegzekwowania na rzecz wierzyciela zobowiązania z tytułu opłat abonamentu rtv. Skoro zatem wierzyciel uznał za niezasadny zarzut – niedoręczenia upomnienia, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w W. jako związany wypowiedzią wierzyciela nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdził, iż: "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 359/12, sygn. akt II FSK 1262/12 oraz z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08). Odnośnie natomiast podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego nienadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i braku doręczenia tegoż zawiadomienia, w ocenie Sądu, nie zasługuje on na uwzględnienie. Podkreślić należy, że w myśl § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Zaakcentować należy, iż wierzyciel wskazał indywidualny numer identyfikacji [...], który Skarżący potwierdził w skardze. Zawiadomienie o nadaniu tego numeru zostało wysłane do Skarżącego listem zwykłym. W związku z powyższym zarzut, iż niezawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego upoważnia użytkownika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, należało uznać za niezasadny. Z obowiązujących przepisów nie sposób wyprowadzić wniosku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru indentyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia (o przedstawienie którego wnosił Skarżący), w żaden sposób nie wpływa na istnienie po stronie Skarżącego obowiązku opłaty abonamentu RTV. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Tym samym, podnoszona przez Skarżącego kwestia, że P. S.A. nie jest w stanie udowodnić, że doręczyła Skarżącemu zawiadomienie o nadaniu [...], bowiem przedstawiła jedynie duplikat będący wydrukiem komputerowym bez dokumentu potwierdzającego doręczenie tegoż zawiadomienia, w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę zgodności z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie można również przyjąć jakoby w sprawie zachodziła sytuacja opisana w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – brak wymagalności obowiązku. Jak wskazano powyżej, obowiązek zapłaty abonamentu RTV wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a zatem nie ma konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, czy postanowienia nakładającego na Skarżącego taki obowiązek. Skoro natomiast Skarżący nie dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV, przyjąć należało że tenże obowiązek ciągle ciąży na Skarżącym, a na pewno ciążył w okresie wskazanym w tytule wykonawczym, tj. od 1 stycznia 2010 r. do 28 lutego 2015 r. Zgodzić należy się również z Dyrektorem Izby Skarbowej, że podnoszone zarzuty dotyczące błędu, co do osoby zobowiązanego, czy też błędne dochodzenie kwoty nie mogą być badane na obecnym etapie postepowania. Wskazać należy, że postanowienie wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów jest zaskarżalne zażaleniem. W niniejszej sprawie, Wierzyciel – P. S.A. postanowieniem z [...] stycznia 2016r. uznał zarzut Skarżącego za niezasadny. Skarżący nie wniósł zażalenia na to postanowienie. Natomiast jak słusznie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wniesienie zażalenia umożliwiłoby polemikę ze stanowiskiem wierzyciela dotyczącym zarzutów. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.