VII SA/Wa 2376/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję T. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...]), którą organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. (nr [...]) o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r. (nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i J. B. pozwolenia na budowę i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zgodnie z zatwierdzonym projektem, budynek mieszkalny jednorodzinny A. i J. B. miał zostać usytuowany na ich nieruchomości (nr [...]), w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, ścianą z otworami okiennymi (i jednocześnie 4 m od znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego skarżącego). Skarżący T. M. w piśmie z 3 listopada 2016 r. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r. Wnioskodawca podniósł, że na dzień wydania spornego pozwolenia budowlanego, nie były ustalone granice między jego nieruchomością (nr [...]) a nieruchomością inwestorów ([...]) i wyjaśnił, że "decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana, mimo, że toczy się postępowanie o wykupienie (od p. B.) części nieruchomości" . Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2017 r. wydaną na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r. Organ I instancji podał, że na działce wnioskodawcy (T. M.) trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w oparciu o ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. (nr [...]). Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, budynek zaprojektowano w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną A. i J. B. (nr [...]), ścianą z otworami okiennymi (przewidziano także okna dachowe). Po rozpoczęciu przez skarżącego T. M. budowy, na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2014 r., [...], uległa zmianie granica między nieruchomościami nr [...] (skarżącego) i [...] (A. i J. B.), w ten sposób, że pas "oddzielający" budynek skarżącego od granicy nieruchomości, o szerokości 4 m, został przyznany A. i J. B., co spowodowało, że budynek (z zaprojektowanymi oknami) znajduje się w granicy nieruchomości (okap budynku znajduje się już na działce sąsiedniej). Zdaniem organu I instancji, wydanie w tych okolicznościach faktycznych, przez Starostę [...] decyzji z [...] marca 2016 r. o udzieleniu A. i J. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości ok. 4 m. od ściany budynku mieszkalnego T. M., nastąpiło z rażącym naruszeniem § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jaki8m powinny odpowiadać budynki i ich usytowanie. Zgodnie z tym przepisem, odległość między ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, powinna wynosić 8 m. A. i J. B. wnieśli odwołanie od tej decyzji. Odwołujący się podnieśli, że Sąd Rejonowy w [...] VIII [...] z siedzibą w [...] prawomocnym postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] dokonał rozgraniczenia m. in. nieruchomości T. i A. M. (oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki [...] obr. [...] , gmina [...]) i nieruchomości nr [...] stanowiącej ich współwłasność, ustalając, że granicę między nieruchomościami wyznaczają punkty: [...]. A. i J. B. dodali, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] października 2016 r., sygn. akt [...] nie uwzględnił żądania skarżącego T. M. o wykup części ich nieruchomości - pasa gruntu o szerokości 2,5 m (z akt sprawy m. in. pisma skarżącego z 16 stycznia 2017 r. wynika, że skarżący wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział Zamiejscowy w [...]z [...] października 2016 r. sygn.. akt [...] o oddaleniu w całości jego powództwa o zobowiązanie A. i J. B. do przeniesienia na jego rzecz, za wynagrodzeniem, części nieruchomości nr [...] tj. pasa gruntu o szerokości 2,5 i długości 16,10 m). A. i J. B. stwierdzili ponadto, że w ścianie budynku skarżącego, od strony ich nieruchomości nie wybudowano otworów okiennych i w związku z tym dopuszczalne było zaprojektowanie ich budynku w odległości 4 m od budynku skarżącego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. (nr [...]) o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i J. B. pozwolenia na budowę i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu GINB podniósł, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), organ administracji architektoniczno-budowlanej w toku postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego, jest uprawniony wyłącznie do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) oraz czy projekt zagospodarowania działki, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych. (art. 35 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy), a więc m. in. dotyczących odległości obiektów od istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Organ dodał, że w myśl § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydana pozwolenia budowlanego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), budynek na działce budowlanej należy usytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowla nie mniejszej niż 4 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (z uwzględnieniem § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia). Sporny budynek mieszkalny jednorodzinny spełnia to wymaganie odległości. W ocenie organu odwoławczego, Wojewoda [...] nieprawidłowo stwierdził, że sporne pozwolenie budowlane zostało wydane z rażącym naruszeniem § 271 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że odległość między ścianami budynków ZL niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8 m. (ten wymóg nie ma zastosowania, jeżeli ściana z jednego z budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, niemniej jednak w projekcie brak jest informacji czy ściana budynku skarżącego znajdująca się w granicy jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego). Organ odwoławczy podniósł, że organ budowlany w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego, nie jest uprawniony do oceny projektu budowlanego pod kątem tego, czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i ocenia wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i w tym zakresie opiera się na oświadczeniu projektanta. T. M. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniósł, że organ nie wziął pod uwagę, że jego budynek "został wybudowany wcześniej zanim p. B. otrzymali pozwolenie na budowę". Skarżący stwierdził, ze projektowany obiekt budowlany naruszenia przepisy techniczne, w tym przepisy przeciwpożarowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona przez T. M. do Sądu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i J. B. pozwolenia na budowę i odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji narusza prawo i dlatego skarga jest uzasadniona. Należy przypomnieć, że w zaskarżonej do Sądu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że decyzja Starosty [...] z [...] marca 2016 r. o udzieleniu A. i J. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, w odległości ok. 4 m od budynku mieszkalnego skarżącego, została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, podał, że od [...] lipca 2003 r. projektant ponosi wyłączną odpowiedzialność za projekt budowlany. GINB wyjaśnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wyłącznie, czy projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy), wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy), ocenia zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy); ale tylko dotyczącymi środowiska. Z tego wynika, zdaniem organu, że w postępowaniu w tej sprawie organ nie jest uprawniony do badania, czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, ewentualnie czy odległość między ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego wynosi 8 m (§ 271 ust. 1 rozporządzenia). Sąd nie podziela tego zapatrywania organu, ponieważ nie znajduje ono uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz w przepisach prawa. Z przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m. in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przepis art. 34 ust. 3 pkt 1 tej ustawy stanowi natomiast, że projekt zagospodarowania działki lub terenu (będący "częścią" projektu budowlanego) powinien być sporządzony na aktualnej mapie, określać granice działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; Wynika z tego w sposób oczywisty, że usytuowanie budynku na działce budowlanej jest elementem zagospodarowania działki. W związku z tym organ jest zobowiązany, sprawdzając zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zweryfikować tę część projektu budowalnego i nie może w tym zakresie powołać się jedyne na oświadczenie projektanta (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 stycznia 2018 r., II SA/Kr 1253/17, lex nr 2435932 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 21 lutego 2018 r., II SA/Ke 854/17, dostępne w centralnej bezie orzeczeń sądów administracyjnych). Zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydana pozwolenia budowlanego, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m. Z powyższego wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego udzielonego A. i J. B., naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię. Organ odwoławczy ponownie orzekając w tej sprawie zastosuje się do powyższych wskazań Sądu, przy czym weźmie pod uwagę, że oceny legalności posadowienia budynku należy dokonać z uwzględnieniem sąsiedniej zabudowy w projektowanym, a nie zrealizowanym kształcie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę T. M. za uzasadnioną i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), uchylił zaskarżoną decyzję.