I SA/Wa 319/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-10
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Bożena Marciniak, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży nieruchomości zawarta w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na rzecz Państwa Polskiego, z oznaczeniem państwowej osoby prawnej wykonującej uprawnienia własnościowe, stanowiła tytuł prawny do zarządu lub użytkowania nieruchomości w rozumieniu przepisów o komunalizacji z 1990 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa sprzedaży nieruchomości zawarta w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. na rzecz Państwa Polskiego, nawet z oznaczeniem państwowej osoby prawnej wykonującej uprawnienia własnościowe, nie stanowiła tytułu prawnego do zarządu lub użytkowania nieruchomości w rozumieniu przepisów o komunalizacji z 1990 r. Taki tytuł prawny wymagał odrębnej decyzji administracyjnej lub innego przewidzianego prawem dokumentu, a samo ujawnienie w księdze wieczystej Państwa w zarządzie przedsiębiorstwa nie miało cech prawa podmiotowego i nie było wiążące dla organu administracji w postępowaniu komunalizacyjnym. W związku z tym, nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej i podlegała komunalizacji z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa. Spółka Polskie [...] zaskarżyła tę decyzję, twierdząc, że jej poprzednik prawny posiadał tytuł prawny do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. na podstawie umowy sprzedaży z 1975 r. i ujawnienia w księdze wieczystej. Organ odwoławczy, a następnie WSA, uznały, że umowa sprzedaży i wpis w księdze wieczystej nie stanowiły wystarczającego tytułu prawnego do zarządu lub użytkowania nieruchomości, która w związku z tym podlegała komunalizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Polskiego [...] z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Polskiego [...] w W., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożyła spółka Polskie [...] w W. (dalej "[...]" lub "skarżąca").
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w granicach administracyjnych Miasta [...], w obrębie ewidencyjnym K. (Nr [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w G.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła [...] S.A.
Decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Wyrokiem z 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 105/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Gminy [...], uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] listopada 2016 r. wskazując, że "skoro poprzednikowi prawnemu [...] S.A. nie przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Wykładnia przepisów przedstawiona przez organ I instancji była więc prawidłowa i słuszna."
Ponownie rozpoznając odwołanie [...] S.A., decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Komisja wskazała, iż ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] z [...] września 2014 r. wynika, iż w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Nadal w księdze wieczystej w dziale II jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa w zarządzie [...] Okręgowych Zakładów [...] z siedzibą w Z. na podstawie umowy sprzedaży [...] z [...] grudnia 1975 r. Z treści ww. umowy wynika, że Państwo Polskie, w imieniu którego działały [...] Okręgowe Zakłady [...] w Z., nabyło w drodze umowy sprzedaży prawo własności nieruchomości położonej w G. o powierzchni [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...] z przeznaczeniem pod budowę stacji [...] przy ul. [...] w G. Powyższa umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z 15 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).
Organ wskazał również, iż z wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego według stanu na dzień 27 maja 1990 r., wynika, że w tej dacie w ewidencji gruntów jako właściciel działek nr [...] i [...] wskazany został Skarb Państwa - [...] Okręgowe Zakłady [...] w Z. W dokumentacji znajduje się wykaz zmian danych potwierdzający zmianę numeru geodezyjnego działki nr [...] na nr [...] i nr [...] na nr [...] w wyniku modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w 2005 roku. Nadal w ewidencji gruntów dla działek nr [...] i [...] widnieje Skarb Państwa - w zarządzie Polskiego [...] z siedzibą w W., co potwierdza wypis z rejestru gruntów sporządzony w dniu [...] września 2013 r. Z akt sprawy wynika również, że działka nr [...] zabudowana jest budynkami niemieszkalnymi, z których jeden posadowiony jest częściowo na działkach przyległych nr [...] i [...], które według pisma Prezydenta Miasta G. z [...] lipca 2014 r. stanowią własność miasta G.
W ocenie organu odwoławczego, przedłożona przez [...] S.A. umowa sprzedaży z [...] grudnia 1975 r. oraz decyzja Urzędu Miejskiego w G. z [...] grudnia 1986 r. w sprawie aktualizacji ceny gruntów Skarbu Państwa położonych w G., pozostających w zarządzie i użytkowaniu [...] Okręgowych Zakładów [...] w Z., nie stanowią dowodu potwierdzającego ustanowienie prawa zarządu lub przekazania w użytkowanie przed dniem 27 maja 1990 r. spornej nieruchomości na rzecz [...] S.A., zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami.
Komisja podniosła, iż bezpośrednio przed dniem 27 maja 1990 r. przekazanie nieruchomości w zarząd państwowych jednostek organizacyjnych (np. przedsiębiorstw państwowych) następowało w drodze decyzji administracyjnej lub w przypadkach prawem przewidzianych (art. 38 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Przy czym, art. 87 ust. 1 tej ustawy stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 sierpnia 1985 r.) w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Również obowiązująca do 31 lipca 1985 r. ustawa z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przewidywała w art. 8, że przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej. Przepisy ww. ustawy z 14 lipca 1961 r., jak również przepisy uchylającej ją ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie przewidywały uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną tytułu prawnego do gruntu w postaci użytkowania, a od dnia 1 sierpnia 1985 r. zarządu, w sposób dorozumiany.
W ocenie organu, jedynie istniejący po stronie po stronie przedsiębiorstwa bądź innej państwowej jednostki organizacyjnej tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowe nieruchomości nie należały w dniu 27 maja 1990 r. do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlegały komunalizacji. Inaczej, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Na poparcie powyższego stanowiska organ przywołał uchwałę Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.
Skoro zatem w przedmiotowym postępowaniu nie stwierdzono dokumentów potwierdzających, aby przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. obciążona była prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych oraz podlegała wyłączeniu z komunalizacji stosownie do art. 11 i 12 ustawy z 10 maja 1990 roku, to, w ocenie Komisji, należała ona do podmiotów wyszczególnionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Komisja przywołała również treść art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazała, że w pozostałym zakresie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 105/17.
Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. zarzucając tej decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 i art. 77 kpa w zw. z art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, a w szczególności statusu prawnego działek nr [...] i [...], obręb K., na dzień 27 maja 1990 r., co stało się przyczyną uznania, że działki te nie znajdowały się w tym dniu w zarządzie poprzednika prawnego skarżącej;
b) art. 80 kpa w zw. z art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że poprzednikowi prawnemu skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu działek nr [...] i [...] w dniu 27 maja 1990 r., podczas gdy materiał dowodowy nie dawał ku temu podstaw;
c) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie dawał ku temu podstaw;
2) przepisów prawa materialnego, to jest art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 4 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy działki nr [...] i [...] znajdowały się w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie poprzednika prawnego skarżącej.
Powołując się na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wbrew stanowisku Komisji, umowa sprzedaży z [...] grudnia 1975 r., zawarta przez poprzednika prawnego skarżącej w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stanowiła samodzielną podstawę do objęcia przez ww. przedsiębiorstwo w zarząd/użytkowanie nabytej do majątku Skarbu Państwa nieruchomości. Przepisy ww. ustawy nie obligowały bowiem przedsiębiorstwa państwowego do uzyskania dodatkowego dokumentu (decyzji administracyjnej) o przekazaniu nieruchomości w zarząd celem realizacji zadań publicznych. Praktyka organów administracji i sądów powszechnych dowodzi, iż zawarta w trybie art. 6 ww. ustawy umowa sprzedaży była wystarczającym źródłem np. do wykazania przez przedsiębiorstwo państwowe prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy podstawą do naliczenia opłaty rocznej za zarząd nieruchomością lub ujawnienia prawa zarządu przedsiębiorstwa państwowego w księdze wieczystej.
Skarżąca wskazała również, iż zgodnie z wyrażaną w poprzednim ustroju zasadą jednolitego funduszu własności państwowej przedsiębiorstwo państwowe nie mogło nabyć nieruchomości na swoją rzecz, a jedynie na rzecz Państwa. Korzystało wówczas z przysługującego mu uprawnienia w postaci zarządu/użytkowania nieruchomością. W konsekwencji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wpis w dziale drugim księgi wieczystej obejmował Państwo przy jednoczesnym oznaczeniu państwowej osoby prawnej, która w imieniu własnym wykonywała uprawnienia płynące z własności państwowej. W ocenie skarżącej, w ten sposób określono prawo zarządu do spornej nieruchomości, poprzez wskazanie w Dziale II księgi wieczystej - Skarb Państwa w zarządzie [...] Okręgowych Zakładów [...] z siedzibą w Z.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w granicach administracyjnych Miasta G., w obrębie ewidencyjnym K. (Nr [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha.
W sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż w stosunku do decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. już raz zapadła decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i orzeczono o odmowie stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa własności spornej nieruchomości. Powyższa decyzja Komisji, na skutek skargi Gminy [...], została poddana kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem z 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 105/17, ww. decyzję uchylił. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 19 maja 2017 r.
Powyższe oznacza, iż ponownie rozpoznając odwołanie [...] S.A. od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa związana była oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2017 r.
Zasada związania organu administracji oceną prawną wyrażoną w zapadłym w sprawie orzeczeniu sądu wynika wprost z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej zwanej "p.p.s.a.". Zgodnie z powołanym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie
Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1560/97, niepubl.). W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, Lex nr 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".
Z powyższego wynika, iż wyrażony w art. 153 p.p.s.a. obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej przez sąd może być wyłączony jedynie w wyjątkowych sytuacjach (wyrok NSA z 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129, wyrok SN z 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, nr 5, poz. 101 z glosą B. Adamiak, tamże s. 263 i n.). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Przypomnieć zatem trzeba, iż kontrolując poprzednią decyzję organu odwoławczego sąd podniósł, iż istnienia zarządu nie można domniemywać. Wskazał, iż z akt sprawy nie wynika ażeby w formie prawem przewidzianej sporna nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz poprzednika prawnego [...] S.A., a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Odnosząc się do umowy sprzedaży z [...] grudnia 1975 r. sąd podkreślił, iż zgodnie z jej treścią nabycie nastąpiło na rzecz Państwa Polskiego, przy czym w nawiasie zaznaczono [...] Zakłady [...] w Z. W ocenie sądu, ww. umowa nie jest równoznaczna z ustanowieniem prawa zarządu (użytkowania) na rzecz poprzednika prawnego [...] S.A. Obowiązujące w dacie jej sporządzenia przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami miastach i osiedlach przewidywały, iż prawo użytkowania ustanawiane było w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie (art. 8 ust. 1 ustawy). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że poprzednik prawny [...]. takiej decyzji nie uzyskał. Zatem, umowa z [...] grudnia 1975 r. nie mogła być podstawą uzyskania prawa zarządu. Nie mogła nią być również decyzja Urzędu Miejskiego w G. z [...] grudnia 1986 r. dotycząca dokonania aktualizacji ceny gruntów Skarbu Państwa. Nie nawiązuje ona do wcześniejszej decyzji w przedmiocie przyznania prawa zarządu (użytkowania), należy więc domniemywać, że decyzja taka nie została wydana.
W uzasadnieniu wyroku z 23 marca 2017 r. sąd za błędną uznał również przedstawioną przez Komisję wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 70, ze zm.). Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 128 ustawy kodeksu cywilnego, "zarząd" był jedyną formą władania gruntami państwowymi przez państwowe osoby prawne. W dziale II księgi wieczystej ujawniającym jako właściciela Skarb Państwa wpisywano państwową osobę prawną wykonującą uprawnienia płynące z własności państwowej z podaniem nazwy i siedziby, co wynikało z treści art. 128 k.c. statuującego zasadę jednolitego funduszu własności państwowej. Tak rozumiane i ujawnione w księdze wieczystej "prawo zarządu" nie ma, w ocenie sądu, żadnych cech prawa podmiotowego i nie może być utożsamiane z ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. W tej sytuacji art. 3, 5, 6 i 7 ustawy o księgach wieczystych nie mają zastosowania do prawa zarządu ujawnionego w księdze wieczystej na rzecz przedsiębiorstwa państwowego przed dniem 31 stycznia 1989 r. na podstawie obowiązującej przed tą datą zasadą jednolitej własności państwowej. Przede wszystkim z tego względu, iż nie jest to prawo podmiotowe, tylko do takich praw ma zastosowanie art. 3 ustawy o księgach wieczystych. Organ administracji nie jest zatem związany treścią takiego wpisu.
W konsekwencji sąd uznał, że skoro poprzednikowi prawnemu [...] S.A. nie przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., co oznacza, że przedstawiona przez Wojewodę [...] wykładnia przepisów była prawidłowa i słuszna.
Z powyższego wynika, iż w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 105/17, uwzględniając istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny, sąd przesądził już, iż poprzednikowi prawnemu PGNiG S.A. nie przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości, a w konsekwencji nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r.
Jak już wskazano powyżej, związanie wyrokiem sądu oznacza, iż organ powinien dokonać wykładni przepisów prawa, w taki sam sposób, jaki został uznany za prawidłowy w zapadłym wcześniej orzeczeniu sądu administracyjnego. Analiza zaskarżonej decyzji potwierdza, iż Komisja obowiązek ten wykonała i prawidłowo, kierując się oceną prawną zawartą w wyroku sądu z 23 marca 2017 r., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z 1 grudnia 2014 r. stwierdzającą komunalizację przedmiotowych nieruchomości z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Trafna jest ocena organu odwoławczego, oparta o zebrany w sprawie materiał dowodowy, iż w sprawie nie przedłożono dowodów potwierdzających ustanowienie prawa zarządu lub przekazanie w użytkowanie przed dniem 27 maja 1990 r. spornej nieruchomości na rzecz poprzednika prawnego [...] S.A., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. W konsekwencji, prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż sporna nieruchomość należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa na rzecz właściwej gminy. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza również, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki komunalizacji wskazane w art. 11 lub 12 powołanej ustawy.
Wobec powyższego, niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia tak przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1.4 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jak i przepisów prawa postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło